ليکنې
نیت صلح و توفیق الهی
مطيع الله تايب
حالا تحلیل های سیاست " پوهان " و سیاست " مداریان " از روند گفتگو های صلح در جای خود، اما امروز یک پرسش کوتاه از همکارم در باره چشمداشت صلح در کشور ما، مرا به یاد یک گفتگو با شیخم انداخت .. شیخ را پرسیدم که چرا با همه کوشش در برخی از کار های خیر توفیقی حاصلم نمیشود.. شیخ خدا بیامرز لبخندی زد وگفت حتما نیت ات سراسر پاکیزه نیست و در اراده ات کاستی نهفته است.. بعدا این آیت سوره ی نساء را خواند : وَإِنْ خِفْتُمْ شِقَاقَ بَيْنِهِمَا فَابْعَثُوا حَكَمًا مِّنْ أَهْلِهِ وَحَكَمًا مِّنْ أَهْلِهَا إِن يُرِيدَا إِصْلَاحًا يُوَفِّقِ اللَّهُ بَيْنَهُمَا ۗ إِنَّ اللَّهَ كَانَ عَلِيمًا خَبِيرًا.
شیخ گفت که ببین چگو...
نور ولوله
د بنين سیوان له خیانت او منافقت نه باید افغانان عبرت واخلي!
د الله تعالی په مرسته د افغانانو په لاس د روسانو شکست په نړۍ کې یوه تاریخي بریا وه، خو له بده مرغه ډیرو هیوادونو ته د افغانانو دغه د بریا سعادت د زغملو نه وه ویره او حراس يې دا وو چې که افغانان همداسې یو واحد متحد او قوي ملت پاتي شي، ممکن نړۍ ته او د منطقې هیوادونو ته خطر او د ازادۍ او استقلالیت لامل شي.
نړیوالو د افغانانو یووالي او دغه لوی افتخار پرضد توطيئو او دسيسو باندې لاس پورې کړو.
د حزب ا ا مشر، او د ډاکتر نجیب، تر مینځ چې کومه د سولې او نوي حکومت په اړه توافقنامه امضاء شوې وه، البته ټول جهادي مشران په کې دخيل وو، حال دا چې د ملل متحد له ادرسه بنین سیوان د دې پروسې لپاره ګمارل شوی و، حتی د امریکا، روس، او د ګاونډي هیوادونو په مصليحت یو منظم پلان ورک...
نور ولوله
ډوزمار انجينر او مسلکي انجينر
د ډوزمار انجينر او مسلکي انجينر تر منځ ګڼ توپيرونه شته، د انجينرۍ په برخه کې مصروف پاتې شوي کسان يې ډېر ژر پېژندلی شي.
خو عام او بې تجربې کسان يې نه شي پېژندلی، بلکې زيات امکان د دې شته چې دغه افراد شايد په ډوزمار انجينر د مسلکي او واقعي انجينر ګومان وکړي او په مسلکي او واقعي انجينر د غير مسلکي او ناپوه ګومان!
د مسلکي انجينر ستره نښه دا ده چې هرې پروژې لپاره منظمه نقشه جوړوي، د نقشې په ټولو نقاطو پوه وي او که څوک ترې وضاحت وغواړي، په ډېره معقوله توګه يې تشريح کوي، په خپل کار باوري وي، مثلاً د يو سړک يا تعمير په نقشه کې د هرې جزوي خبرې ګټې او ارزښت په دلايلو بيانوي، چې دا پلچک مې ولې دلته لازم ګڼلې دی، دا استنادي ديوال ولې مهم دی، د تعمير په دې برخه کې دا ک...
نور ولوله
گرگ زاده گرگ شود گرچي با ادمي بزرگ شود
هرهغه څوک چي په ډياليکتيک ماټرياليزم عقيده ولري
تقدم شعور بر ماده يي د ژوند لاره او هاند وي
د مارکس او انګلز فسلفه ورته د ژوند لاره وټاکي
نودا د (لسو سورتونه) حفظ به يي د کومي عقيدي پايله وي؟
اول یي د خپلي کورنۍ غړي خوندي له حزبي ملګرو څخه په پټه هند ته واستول
او بيا همدغه د (يا وطن او يا کفن) شعار ورکوونکي د هوايي ډگر په لور منډه وکړه، خپل ټول حزبي ملگري او خلقيان یي د دوې په قول( داشرارو) د چړو لاندي پريښودل .
غوښتل یي چي د بينين سيوان په منځگړتوب د مومندو د خان صاحب په ملتيا پيښور ته د يو (جهادي گوند) د مشرسره د ليدلو، خبرو، جوړ جاړي او د حکومتي واگو د سپارلو په موخه د خپلو ملګرو څخه په پټه ورشي،
خوهغه چي وايي...
نور ولوله
وصيت؛ ما پسې مه ژاړئ
داکتر فاروق اعظم
زما ژوند، د یو لوی سفر برخه ده. دا برخه ټول سفر دی، خو ټوله سفر نه دی. زموږ د سفر دغه برخه نه ټوله هیڅ ده او نه بې هیڅ ده. موږ ظاهرا له نیشته شته یو او له شته نیشت کیږو. زموږ تر اوسني شته مخکي او وروسته ډیري خبري دي. په چمن کی د نن ګلان د پرون ګلانو پر خاورو راپورته سویدي. زه پر لار د نازولو د نازک بدن پر خاوره روان یم او سبا زما د غرور ککرۍ د یو بل بوالهوس تر پښو لاندی ده. دنیا هم داسی روانه ده.
دا جهان زما په راتلو آباد دی، خو زما په تلو نه نړیږي. موږ دې نړۍ ته خوشي نه یو راغلی؛ د یو کار لپاره دلته یو (١). کار مسؤلیت هم لري او د مسؤلیت ...
نور ولوله
موج جديد کرونا برای انسانها مهلک است
انجینر محمد عظیم ابرومند
بتابر تحقیقات عامیانه بنده ، یعنی در حدود یکسال تعقیب اخبار مقالات و بررسی های علمی در مورد کرونا، شخصا به این نتیجه رسیده ام که ویروس کوید ۱۹ از صنف ویروسا کرونا بوده ، با سه نوع قبلی آن آشنایی قبلی موجود بوده است.
اما کوید ۱۹ با تطورات جدیدش قسما برای انسانها مهلک است. ویروس کرونا کوید ۱۹ قابل امحا نبوده و به نظر من خطر آن نسبت به حیات آدمی مانند یک آنفلونزای شدید می باشد که در بعضی موارد به مرگ محتوم میگردد.
در کشور های اروپایی ، ایالات متحده آمریکا، برازیل ، هندوستان ، چین و کشور های آفریقایی تدابیر مبارزه علیه ویروس کرونا طوریکه مشاهد...
نور ولوله
افغانستان در چنين يك وضعيت نبوده كه محب و صالح شعار آنرا زمزمه دارند !
در اين شك و ترديد وجود ندارد كه ميان ملت ها و رعيت كشور ها كدام مشكلات جدى وجود ندارد و در اين هم شك نيست كه كشور ما و بخصوص رژيم هاى كه در پنج دهه در افغانستان حكمرانى كردند ، از آدرس استخبارات كشور هاى چون پاكستان ، ايران ، روسيه ، هندوستان و كشور هاى ديگرى در جهان و منطقه خيلى ها زياد متضرر شدند و تا هنوز هم اين سلسله و روند آدامه دارد.
حال افغانستان به سطح نظام و مردم عام در چنين يك وضعيت قرار ندارند ، كه به كشور هاى ديگر بخصوص پاكستان و ايران راه رقابت منفى را به پيش بگيريم ، قابل تذكر و ياد آورى ميدانم كه مردم پاكستان و ايران در سال هاى هجرت و حين تجاوز قشون سرخ از مردم افغانستان بدون نوعيت قومى و تبارى استقبال گرم كردند و حتى در جنگ هاى داخلى و زمان طالبان اين كشور ها به ميل...
نور ولوله
د صلحې لپاره یو بل زرین او مؤثر چانس!
افغان دولت دې له دغه چانسه ستره ګټه پورته کړي اوخپل مسئولیت دي اداکړي!
داچې هیواد!
په جنګ کې ښکیل دی نو له دغه جنګه ځيني په پردیو پوري تړلي طرفونه اعظمي منفي استفاده کوي اوپه خړواوبوکې ماهیان نیول غواړي.
داسبب دی چې صلحه یوه ستر انساني ،اسلامي، افغاني ارزښت چې څومره زرکیدای شي باید صلحه رامینځ ته کړو.
حکومت هم ویلي چې ډېرزربه قطرته یو با صلاحیته هیئت وليږي ترڅودصلحې خبرې بیا له سره شروع کړي.
مګر ای کاش حکومت دافغانستان د مؤثرواحزاب محدود خویوه قوی هیئت ته صلاحیت ورکړی وای چې کولای یې شول باذن الله یوه میاشت کې د ننه صلحه رامینځ ته کړي. اوهغه پدې چ...
نور ولوله
د کرونا روانه څپه کي د حکيم الکوزی له واکسين څخه بايد استفاده وشي
حکیم الکوزی!
هغه افغان حکیم اوطبیب دی چې د کرونا په زمانه کې په لومړي ځل افغان واکسین ایجاد اوعملاً یې پرزرګونوخلکو مجاناً وویشه اومؤ ثریت یې هم ثابت شو ،اوبل داچې د حکیم الکوزي واکسین تراوسه پوري جانبي عوارض مطلقاً ندي لرلي اوتراوسه ددې حکیم کوم مریض اکسیجن ته هم اړتیانده پیدا کړي،اونه هم څوک ویلی شي چې دالکوزي له واکسین خوړلو دې وروسته څوک الله مکړه په کرونا مړ شوي هم وي.
زما خپلوان په کابل کې چې له یوه سره په کرونا اخته شوي ول چې په هغوی کې خوانان زاړه ټول موجود ول دالله په فضل اوبیا دهمدغه حکیم پرواکسین ټول له یوه سره ښه شول.
داچې افغان دولت الکوزي ته توجه ونکړه اودهغه جوړشوی واکسین یې په محلي او نړۍ واله کچه له خپلو شپ...
نور ولوله
حکمتيار: تشكيل شورى عالى شامل رهبران هفت جهت مؤثر در جنگ و صلح
در نشست سه جانبه كه با رئيس جمهور داشتيم روى چند موضوع اساسى توافق نموديم:
الف- از نشست استانبول به عنوان فرصت خوب براى رسيدن به صلح و خاتمه جنگ استفاده مى كنيم و با طرح واضح و واحد در آن شركت مى نماييم. هر چند رئيس جمهور در ابتداء نظر مثبت در مورد مذاكرات دوحه و استانبول نداشت و خواهان انتقال محل مذاكرات به كابل بود.
ب- براى حل بحران طرح مشترك و واحد ارائه مى كنيم و در برابر طرف مقابل مى گذاريم كه شامل اين بندهاى اساسى باشد:
1. تشكيل حكومت انتقالى كوتاه مدت؛ كه غيرائتلافى بوده و بر مبناى تقسيم قدرت بر أحزاب استوار نبوده و مشتمل بر شخصيتهاى قابل قبول براى تمامى جناحهاى تأثير گذار ...
نور ولوله
تراژیدی شهادت ۱۱۸ تن از برادران نهضت اسلامی در زندان جهنمی پلچرخی از زبان یکتن از نجات یافتگان
عبدالرزاق حاجی زاده
هشتم جوزا آخرین روز حیات مجموعه ۱۱۸ نفری برادران محبوس نهضت اسلامی در زندان پلچرخی بود تنها مقام رهبری برادران زندانی نهضت، (شهید عبدالستار مستوفی) از نیات شوم کمونیستان مطلع گردیده بود در آخرین ساعات روز، بعد از اینکه مقام رهبری زندان، اطلاعات مؤثق را بدست آورد توسط عسکر های ارتباطی برادران زندانی را با این جملات مخاطب قرار داد :
( برادران ! السلام علیکم و رحمت الله و برکاته . ودیعه الهی شهادت برایتان مبارکباد ؛ هر یک وضو بگیرید دو رکعت نماز نفل اداء نمایید و منتظر نایل گردیدن به درجه رفیع شهادت باشید. امروز بنابر راپور مؤثق، حکومت کمونیستی برنامه شهادت دسته جمعی شما را روی دست دارد قراریکه برادران ، ا...
نور ولوله
د ملت غوښتنه د دولت او مهمو سیاسی مشرانو څخه چه یو موټی او متحد شي
زلمي زابلي
دغربیانو ستراتیژی په تیروشل کالو کی په افغانستان کی د جگړې تداوم اود غرب موجودیت دی چه په راتلونکی وخت کی دهمدغی پالیسۍ دوام غواړی
د سولی دخبرو په پلمه ، وروسته له دوه کاله، امریکاوایی چه شپږ سوه سربازان به د امریکا د سفارت د امنیت لپاره پریږدی ، ترکیه هیواد به د کابل دحامد کرزی هوایی ډگر امنیت تامینوی ، دانگلیس د سربازانو شمیر تر اوسه معلوم ندی چه د انگلیس سفارت د امنیت په پلمه به په کوم تعداد پاته وی ؟
پاکستان هیوادامریکا ته خپل فضایی او ځمکنۍ حریم په خدمت کی ورکړ، د دیورند د کرښې سره موازی امریکایی قواو ته نظامی اډی ورکوی چه عملا یی اوس د تاسیساتو درغولو کار جریان لری)
دانګلیس او پاکستان د لوی ...
نور ولوله
ریشه شناسی نام روستا ها و دهکده ها
مطيع الله تايب
نخستین باری که سال 1365 راغ رفته بودم، از همسفرم نام هر روستا را میپرسیدم، وراستش بیشترین نامها خیلی ها عجیب وغریب بودند، حتا گویش شان برایم دشوار بود وگاهی هم خیلی خنده آور. یکبار دوستی از روی خوش طبعی به گفته ی مردم ما نقل میکرد که یکی از مردمان دیار مان سوی قطغن مسافر شده بود واز نامهای همین روستا ها ودهکده ها تعویذ میساخت وبر مردم عوام " چوف وکوف " میکرد.
ریشه شناسی نام روستا ها ودهکده ها میتواند چیزهای بسیاری را در رابطه با تاریخ وفرهنگ ومردم این مناطق بیان کند. این ریشه شناسی میتواند پشتوانه ی باشد به روایت های کنونی در رابطه با منطقه، ویا هم خود روایتی دگری باشد که باید به آن پرداخت.
...
نور ولوله
حکومت له اوبو سره د کيدونکي زياتي مخه په زاريو نيسي
محمد الله ارين
حکومت له اوبو سره د کيدونکي زياتي مخه په زاريو نيسي،خو د سړکونو پر سر هغه موټر وينځونکي چې يو موټر په زر ليتره اوبو وينځي نه حوزه ويني او نه ناحيه، د اوبو د فيلتر کولو فابريکو ته جوازونه حکومت ورکړي او دوى يې تر فيلتر وروسته په کوڅو کې پلوري خو دا چې د يوې ټانکى اوبو پاکول څومره ضايع کوي؟ضايع شوې اوبو چيرته ځي؟ او بديل څه دى؟ هيڅ رسمي اداره پرې نه ده خبره خو د تجربې پر اساس هغه وړوکي د اوبو د پاکولو فيلټرونه چې موږ يې په کورونو کې لرو درې برخې اوبو ضايع کوي يوه برخه د څښاک وړ کوي نو فکر کوم د غټو کارخانو به هم دغه حال وي.
که دلته خلکو شعور لرلى او په زاريو يا پروژه وي تلويزيوني اعلانونو يې سر خلاصيداى موږ به دومره بدبخته،پردي پالي...
نور ولوله
پښتو ورځ او د موسى شفيق ياد!
د پښتو ژبې د ورځې په خاطر بايد د شهيد محمد موسى شفيق يادونه وشي.
نوموړي د پښتو شعرونو ټولګه "پيغام"، پښتو او دري کيسې "عبقريان او نورې کيسې"، د ننګرهار د شاعرانو تذکره "د ننګرهار شاعران" او همدا راز ګڼې مقالې او ليکنې لکه د لور قاتل، د شيطان برى، د پسرلي اختر او عرف د اسلامي فقهې له نظره په ميراث پرېښي.
موسى شفيق لوړې زده کړې او د حقوقو ماسټري په مصر کې کړي، او بيا يې د بين الدول حقوقو ماسټري د نيويارک د کولمبيا پوهنتون څخه اخېستې او په نړيوالو مسايلو کې يې هم بل سند له هارورډ پوهنتون څخه ترلاسه کړى.
موسى شفيق د افغانستان خارجه وزير او صدراعظم پاتې شوى.
دغه ملي ...
نور ولوله
