د دکتور محمدالله دروازی لیکنی

روزنامهء «هشت صبح» همین است؟

چند روز قبل تبصره ی مضموم با عکسی از شیخ الازهر دکتر احمد الطیب بسوی بعضی صفحات مجازی ما مردم ره یافت،محتوای تبصره نقل اعتراضی از یک شخص همیشه معترض بنام خالد منتصر وچند تن دیگر بود که گفتند شیخ ازهر را ببینید که در سفر برگشت از اروپا وآنهم برای تداوی کتابی بنام افول الغرب یا زوال غرب یا افول آفتاب غرب را میخواند. معترضین سکولر مصری شیخ ازهر که روزگار را بکام خود میبینند اعتراضی فراتر از شخص شیخ الازهر را عنوان میکنند، آنان در کل نهاد الازهر را و بالتالی مفهوم تدریس شریعت را که منجر به ترسیخ آن در اذهان عامهء مسلمین میشود مراد دارند. اما جالب اینکه این اعتراض از گریبان روزنامهء بنام هشت صبح که فکر کنم فقط الکترونیکی است نیز سر بدر کرده است، وعین سخنان منتص...
نور ولوله

شرق وغرب - بخش چهارم

(غرب وحقوق بشر) پوشیده نیست که بحث حقوق بشر یک بحث بزرگ است وتاریخ آن نیز به انداز قِدمتِ تمدنها قدیم است، وشکی هم نیست که مفاهیم متغیر در اضافات بر آن نقش داشته اند، یعنی ریشهء حقوق بشر همان است که انرا قواعد عدالت طبیعی مینامند. جالب این است که تاریخ تدوین وتنفیذ این قواعد عدالت طبیعی به مدنیت های شرق برمیگردد، و حتی در روز تجلیل از اعلامیهء جهانی حقوق بشر که از سال 1950 به اینسو همه ساله در 10 دیسامبر تجلیل میشود از کورش کبیر بانی دولتِ هخامنشی فارس ولوح سنگیی وی که مفاهیم زبدهء حقوق بشری در ان گنجانیده شده است یاد میشود، البته هم نباید مغفول بماند که عطف وشفقتِ کورش به یهود ویا به بعضی روایات محبت وی به یکی از زنان یهود که منجر به إعمال قاعدهء مهم عدالت طبیعی و انصاف در خصوص...
نور ولوله

افغانستان در بن بست ترین حالات سیاسی واقتصادی و فرهنگی خود نیز قرار دارد

از اینجا وآنجا ........... افغانستان . همه میدانند افغانستان گرچند از حضور مستقیم امریکایی رهایی یافت اما در بن بست ترین حالات سیاسی واقتصادی و فرهنگی خود نیز قرار دارد، تلافی چنین وضعیت اگر میسر است از طریق همبستگی ملی میسر است، کشتن وبستن  مردمان ملکی به بهانه های واهی تحقیر واهانت اشخاص محاسن سفید و آموزگار و آنهم در دیارشان در زادگاهشان که قرن اندر قرن آنجا زیسته اند وریشهء عمیق تر از عمیق در این خاک آبائی واجدادی خود دارند و همیشه آدرس ثابت نشیمن  وادرس معلوم دانش داشته اند، خلاف کمترین موازین هموطنی و خلاف اعراف شرعی و اخلاقی محسوب میشود، آزار ها واذیت ها وشکنجه ها واهانت های لفظی آب را به آسیاب تبعیض گرایی بیشتر میریزد،و بوی تبعی...
نور ولوله

شرق و غرب - بخش سوم

(حضور استشراق ونفع آن برای غرب،غیاب استغراب ـ غرب شناسی، ویستالیسم ـ و زیان آن برای شرق) آنچه در دو بخش گذشته در ارایهء چهرهء رسمی غرب و تعریف آن گفتیم فقط عبارت از مقدمهء برای درک موقعیت اجتماعی انسان شرقی در غرب بود،اما پرداختن به غرب شناسی بحث بزرگتری است که متاسفانه در میان شرقی ها اگر بحث شده است خالی از دو حالت نبوده است یا بحثِ خاضعانه بوده است، به این معنی که غرب شناس از غرب کعبهء آمال و قبلهء احوال میساخته و انسان شرقی را به انقیاد وخضوع مطلق به غرب فرا میخوانده است، و بعضی زیرک های این طیف شیوهء کسی بنام موفق برادر یکی از خلفای عباسی بنام معتمد علی الله را پیش میبردند ، میگویند زمانیکه علی ابن محمد الفارسی قیام برده ها را که در تاریخ بنام ثورة الزنج یا حرب الزنج معروف است برای رهایی برده های سیاه پوست...
نور ولوله

شرق وغرب - بخش دوم

غرب کیست؟ وامنیت ثمرهء چیست؟. در بخش گذشته از قانونمندی در غرب نوشتیم و گفتیم غرب یعنی قانون، بر وزنِ« الدینُ، المعاملة»،دین یعنی تعامل،البته تعامل نیک،تعامل نیک، قالب وچوکاتِ یک تعامل نیک در سطوح دادوستد همانا درکِ قانون و اذعان وگردن نهی به قانون است که هردو فرع وجود قانون اند. بزرگترین ثمرهء قانون تأمین امنیت است. عبارت تأمین امنیت در جوامع شرقی بیشتر استعمال میشود زیرا امنیت یک پدیدهء غیر مستمر در جوامع شرقی میباشد، یا در بهترین احوال امنیت درجوامع شرقی عبارت از یک قاعدهء مذبذب میباشد که بسیار استثناآت دارد، بطور مثال به إعمال موادِ متعلق به حالتِ فوق العاده ویا حالت اضطرار در قوانین دولت های شرقی مخصوصا دو...
نور ولوله

شرق و غرب

(1).. در سلسله مطالبی زیرعنوان فوق میخواهم بطور فشرده واز این دریچه نکاتی را که حاکیی مطالعات ومشاهدات این فقیر از جوامع شرقی وممالک غربی است برای عزیزان عرض کنم، غرض از این یاد داشت ها این است که ممکن دستگیر ذهنیی برای عدیدی از فرزندان جامعهء ما که شدیداً  از جوامع شرقی رنجور اند وشائق وصول به غرب اند بوده باشد، و شاید هم مقدمهء کلیی برای غرب شناسی از منظر اجتماعی بوده باشد. عرض هم کنم که آنچه در این سلسله اگر بنویسم به معنای داوریی کامل نیست یعنی حکایت از حقیقت کامل نمی کند، بلکه برداشت  سمعی وعینی شخصی است که بینش خاصی دارد ووابستگیی اصیلی با هویت شرقی دارد و در عین زمان باچنین قضیه نه کاملا از درب تقابل مبتنی بر باید وشاید بلکه  از درب ت...
نور ولوله

آفاتِ طبیعی اخیر در افغانستان ونیاز مبرم حکومت امارت به سیاست تغییر

تصاویر دلخراش سیل در ساحاتی از کشور مخصوصاً در ولایت لوگر عمق افزایش فجائع در کشور آشوب زدهء ما را نمایش میدهد، خانه ها تخریب، کشت وزراعت ها مغروق،اجساد زیر گل ولای،و صدها تن بی خانمان شده اند. در کنار اینکه مانند هزاران هموطن رنج دیده تحسر شدید خود را ابراز میدارم و برای آفت زدگان صبر جمیل وتحمل متین آرزو دارم فراموش نمیکنم که نکات آتی را نیز عرض دارم: طوری که معلوم میشود ساحات وسیعی از جهانِ ما شاهد تغییر سریع اقلیم است، وضعیت آب وهوا در عدید از کشورهای جهان تغییر نموده وتا سرحدیکه بعضی نهرهای بزرگ در اروپا در شرف خشکیدن کامل قرار گرفته است، افغانستان اکنون و در مابعد بیشترین آسیب را در این عرصه شاهد خواهد بود، اضرار آفات طبیعی طوریست که بر همه جامعه تق...
نور ولوله

از سلمان رشدی تا کرم زهدی

یقینا اگر فتوای آیت الله خمینی مبنی بر حذفِ فیزیکی سلمان رشدی و تعیین جائزه برای این مهام نمیبود رشدی اصلا در عرصهء شهرت رشد نمیکرد. از زمان آن فتوی ببعد چندین مسلمان در ماجراهای متعلق به سلمان رشدی توسط پولیس در اینجا وآنجای دنیا کشته ومجروح وتوقیف شده اند. وسلمان رشدی هم در طول این مدت بدون اینکه چندان هراسی متوجه وی باشد از داستان شیطانیی خود نان و آب خورد و خودرا قربانیی آزادی بیان معرفی کرد، احزاب افراطی غربی و احزابِ ضداسلامی شرقی نیز طی این مدت از آدرس فتوای مرگ سلمان رشدی بر طبل اسلام هراسی کوبیدند واینک نیز حادثهء اخیر متعلق به سلمان رشدی بحیثِ ضرری در ضمن سلسله إضرارهای عمدیی که اینجا وآنجا مسلمانان وهویت اسلامی را از آدرس بحث ومنطق و گفتگو هدف قرار میدهد،صورت میگیرد...
نور ولوله

یکسال از تغییر نظام وحلول نظام دیگر در کشور ما افغانستان گذشت

قاعده است که هر نظام از خود منتفعی دارد این منتفعین با آمدن و رفتن نظامها غمگین و خرسند میشوند اما سوال این است که آیا اکثریت جامعه منتفع است یا نیست؟ انتفاع اکثریت جامعه از خود معیار دارد، واین معیار در داشتن لقمهء نان، کاهش فقر، داشتن امنیت در جان ومال و در فرهنگ،وجود تعلیم مدرن وهمخوان با نیازهای انسان معاصر برای ذکور واناث میباشد،ادنی ترین حقوقی که امروز هیچ کشوری در جهان علی الظاهر دیگر از ان مستثنی نیست، جامعهء متمدن وانسان آن است که مردم هویت مذهبی هویت فرهنگی هویت زبانی حقوق سیاسی خود را عملا ورسما حس کنند. من بحیث یک فرد هموطن ومنتسب به اکثریت جامعه یکسالی را که گذشت چنین ارزیابی میکنم وممکن در این ارزیابی خود به حکم دوری و به حکم عدم دسترسی بر بسیاری مسائل دچار اشتباه ...
نور ولوله

عاشوراء بایدها وفرصت ها

تجلیل از روزِ شهادت امام حسین رضی الله عنه در نزد ما نیز میارزد، و بزرگ میارزد. ارزش آن نه برای عصمتیست که ما به آن قائل نیستیم،نه برای خون مقدسی است که به آن باور نداریم. برای این است که او خود به سبب آن برخاست، برای تاکید این ارزش است که ادارهء امور مسلمین فقط از طریق شوری متصور است،و وراثت و تغلب صفت زشتیست که در اثر خنوع وخضوع یا در اثر مصلحت موقت در تراث فقهی ما خودرا جا زد وتا کنون بهای آن را میدهیم. این فقط سخن حسین نبود بلکه عبدالرحمن ابن ابی بکر نیز وقتی توریث را دید گفت «اهرقلیه؟ اذا مات کسری کان کسری مکانه؟ لا نفعل والله ابدا» آیا رسم هرکلس را پیش گرفتید؟ کسری مرد و کسری بر تخت وی نشیند؟سوگند بخدا چن...
نور ولوله

فائده قانونِ ساخت بشر

فائده قانون ساخت بشر این عبارت که در ترکیبِ خود هم رکیک است و در افادهء خود هم تقریبا لفظ مهمل است یعنی بی معنی است،بسیار وقت در میان طیفی از مسلمانان نا آگاه وضحل المعرفت به حیث یک اصطلاح زشت و قبیح بکار برده میشود، این عبارت را در برابر قانون الهی،در برابر شریعت بکار میبرند، بلکه تعدادی با کلمهء قانون مخالفت دارند و بر این فکر اند که هر جا که نام قانون برده شد به این معنی است که آن را بشر ساخته است وهر آنچه را که بشر بحیث قانون بسازد در مخالفت با اسلام قرار دارد. گرچند چنین فهم بدون هیچ شک وشبهه در ضمن امراض بزرگ روانی وجنون بشمار میرود ولی باز هم چارهء جز بیان نیست،داروساز داروی خود را میسازد اینکه بیمار می گیرد نمی گیرد مسئلهء دیگریست. ...
نور ولوله

برگِ نوید، در دفعِ شبههء زردشتیانِ جدید

برگِ نوید، در دفعِ شبههء زردشتیانِ جدید ویا به عبارتِ دیگر: تعجب انسان، از ملعبه خوانی صبیانیی تاریخ خراسان. چند روز قبل مطلبی از آدرس یکی از فرهیختگان  بر دریچه های  رسانهء فیسبوک نشر شد ودر لای عنوان ومحتوای خود مدیونیت عجم از عرب را حمل میکرد، نوشتهء که بگو مگوی را ایجاد کرد،عموما تعدادِ کثیری آن نوشته را تأیید وتعدادِ قلیلی رد کردند ولی برخی از این قلیل تا سرحدِ تلویحِ واضحتر از تصریح، در خلعِ پیرهنِ اسلام از گردن خود وفخر به آئین زردشتی پیش رفتند و رد نوشتند. چنین مباحث از نظرِ یک باحثِ محقق مغفول نمی ماند، ونباید هم بماند، این مباحث گرچند عنوان تاریخی داده میشوند ولی شدیدا در صُلبِ واقعیتِ هویتی ما...
نور ولوله

شریک کړئ

ټولپوښتنه

زمونږ نوي ویبسائټ څنګه دي؟

زمونږ فيسبوک