ليکنې
پټه خزانه او ناشناس؛ د قومي مريضانو حصار!
څلور کاله مخکې صبور سياسنګ له ناشناس سره بنډار کړى و او ناشناس چې مخ ماتې بنيه لري نو د سياسنګ تورو پوښتنو ته يې د سپينو پر ځاى تور ځوابونه ويل، يوې مريضې متعصبې حلقې ناشناس ته داد ورکولو او ناشناس د چکچکو په نشه کې تاريخ په کولنګونو وهلو، بېخي غير مسلکي کيندنې او بېخى غلچکي توږنې، ناشناس له علامه حبيبي سره د تربورولۍ هغه دښمنه رشته پالله او هغه په دغه بحث کې د وېلن رول ولوباوه.
وروسته بيا ناشناس بي بي سي ته ځان په دغه بحث کې ډېر کم وښوده، ويې ويل چې د ده خبرې يوازې حدس او ګومان و، هغه وويل چې حتى پټه خزانه يې لوستې نه ده، هغه خپله دوکتورا هم ډېره سطحى وبلله او خپله علمي سويه يې د املوکو په تول کړه.
ناشناس دا څو ورځې مخکې له حبيب هوتکي سره بيا ځلې پټه خز...
نور ولوله
د ایران سیاسي مانورونه
د ایران سیاسي مانورونه
سمون
د ایران د ولسمشر نننۍ له ګواښه ډکې څرګندونې ښيي چې له شاوخوا ۷۵ کلونو وروسته د افغانستان او ایران ترمنځ د هلمند د اوبو پر سر اړیکې یو ځل بیا د تاریخ تر ټولو ترینګلي حد ته رسېدلي دي. ایران په ۱۹۴۷ کال کې هم چې د یوې سختې وچکالۍ له امله په هلمند سیند کې اوبه کمې شوې وې، په یو قهرجن سیاسي مانور کې موضوع د ملګرو ملتونو امنیت شورا ته وړاندې کړه چې وروسته بیا امریکا د دواړو هېوادونو ترمنځ منځګړیتوب وکړ. د دې منځګړیتوب نتیجه د یو بېطرفه تخنیکي کمېسیون جوړېدل و، چې د هلمند ټوله حوزه یې مطالعه کړه او په ۱۹۵۱ کال کې یې خپلې موندنې او سپارښتنې له دواړو هېوادونو سره شریکې کړې. د همدې کمېسیون موندنې وروسته د ۱۹۷۳ کال تړون لپاره اساس وګرځېد...
نور ولوله
مطایبه، دردِ دلهای "بزرگان"
دردِ دلِ عالِم: زمانه خراب شده است،قدری برای علم نمانده است،مردم دنبال چه چیزهای می گردند،صد افسوس و صد دریغ که جامعه راه نجات خود را گم کرده است.
این نوع بزرگواران یا فارغ التحصیل دارالعلومِ بی کتاب،یا دارالعلوم یوتیوب و مؤلف کتابهای از قبیلِ فضائلِ تقبیلُ الرِّجلین ورفع الخصیتین بکلتا الیدین می باشند.
بعضی ازاین بزرگواران دیروز به فاکولته یا مدرسه ملتحق گردیدند،و روز دیگر به مقام اجتهاد رسیده اند.
آفت این بزرگواران نا شکری است،زیرا با وصف شکوهء مکرر از انصرافِ مردم از "علوم نافعهء" ایشان، بازهم بیشترین شنوندگان و خوانندگان را دارند.
دردِ دلِ ادیب:
...
نور ولوله
د عثماني والي اسعد پاچا ګټوره کیسه
کیسه_کا د عثماني خ.لافت وتلي امیر د دمشق والي اسعد پاچا (پیدا: 1117هـ) رحمه الله، یو وخت پیسو ته ضرورت شو، ځکه د دمشق ولایت په خزانه کې خورا زیات کمښت رامنځته شوی و، نو مشاورینو یې وړاندیز ورته وکړ چې باید په رخت جوړوړنکو کارخانو زیاته مالیه ولګول شي. اسعد پاچا ورته وویل: له دې مالیې به موږ څومره ګټه ترلاسه کړو؟ هغوی وویل: تقریبا 50/40 کڅوړې سره زر.
اسعد پاچا ورته وویل: دا کارخانې کمه او محدوده ګټه لري، دوی به دومره مالیې له کومه پیدا کوي؟! مشاورینو یې وویل: پاچا سلامت! هغوی کولی شي د خپلو مېرمنو د ګېڼو او سرو زرو خرڅولو له لارو یې پوره کړي! اسعد پاچا ورته وویل: تاسو ورته ګورئ، زه به دا مالیه په ډېره ښه طریقه راټوله کړم.
بله ورځ ا...
نور ولوله
مشربِ اعتدال
اگر قرار باشد عالمی بخاطرِ تندیی الفاظش ترک گفته شود امام ابن حزم ظاهری خواهد بود،در کتابهایش بر ائمهء چهارگانه و سائر علماء رد شدید می کند،بر قاضی باقلانی با الفاظی زننده میتازد.جالب این است که رد ابن حزم رد مستدل است، یعنی صرفنظر از کمال یا نقصی که استدلال وی دارد اما یک ردِّ معقول انجام می دهد،میکوشد عناصر دلیل را پوره کند، منتها مصیبت ابن حزم این است که ردّ خود را با چندکلمهء بی مورد در موردِ خصم خود خاتمه میبخشد، مثلا بعد از اینکه نقل قول میکند میگوید از این سخن بیشتر گمراهی هست؟ از این سخن بیشتر کفری سراغ هست؟ .
با اینهمه یک عالم هرگز نمیتواند اورا تجاهل کند واز کتب وی مستفید نشود،بلکه بعضی اقوال وی حلول فقهیی خوبی دارند.
یکی از نمونه های خوب نصاب ت...
نور ولوله
رجب جومات او اوغلو د اتا ترک قبر ته ولاړ
په ترکیه کې د ولسمشرۍ او پارلمان ټاکنې پیل شوې
ټاکنې د ولسمشر رجب طیب اردوغان او د هغې د سیاسي مخالفانو د اپوزیسیون د مشرانو او د شپږو ګوندونو له خوا د یوه راجوړ کړای شوي ائتلاف تر منځ روانې دي چې مشري یې کمال قلیچدار اوغلو کوي.
اوغلو د مصطفی کمال اتا ترک د نظرې او تګلارې خاوند دی هغه په ترکیه کې د اسلامي شعایرو سرسخته مخالف دی او که بریالی شي نو په اداري برخو کې به د مسلمانو مېرمنو په پرده او حجاب سخت بندیز ولګوي او همدا ډول به اسلامي مرکزونه هم د سختې ننګونې سره مخ شي او د اروپایانو د قانون له مخې به ترکیه کې هم نر له نر او ښځه له ښځه سره واده او شریک ژوند کولای شي.
که څه هم دمګړۍ وړاندوینه ګرانه ده چې ټاکنې به پر کوم لورې وڅرخي په ټولیز ډول تر...
نور ولوله
فکر نکنم کسی از افغانستان باشد و در درک اوضاع سیاسی پاکستان تخصص نداشته باشد
پاکستان
فکر نکنم کسی از افغانستان باشد و در درک اوضاع سیاسی پاکستان تخصص نداشته باشد، و فکرنکنم کسی در جهان باشد و نداند که پاکستان بازیگر اصلیی رویدادهای افغانستان بوده و کارش از دخالت در امور افغانستان بارها به داخل کردن در افغانستان رسیده است.
منتها این همه ملل جهان این نکته را هم خوب میدانند که بدبختانه ملت افغانستان خود مبتلا به بیماری همان بز است که مرتب نان چوپان را میخورد.
حالا اوضاع پاکستان بسیار به وخامت گرائیده است، در عرصهء اقتصاد تا سرحد افلاس رسیده وگروگان چین شده است، در عرصهء سیاست خرابتر از پیش شده است ،درعرصه ء قانونیت چنان انحطاط نموده که پولیس صدر اعظم سابق را از درون محکمه میرباید،درعرصهء امنیت موجی از خشونت بر اساس گذ...
نور ولوله
هفتهء گذشته در مراسم با شکوهی مراسم تاج گذاری شاه چالرز پادشاه انگلستان برگذار گردید
مهمانانی بسیاری از هرسو دعوت شدند،از زن شاه اردن تا زن امیر قطر شرکت ورزیدند،جواهر زن شیخ تمیم بدون حجاب واخرین مود را بر تن نموده و خود را و طرز بینش حاکم در کشور خودرا به نمایش گذاشت.
مراسم تاج گذاری شاه انگلیس در کنار تشریفات پروتوکولی در سایهء آموزه های کلیسا صورت گرفت،واین سؤال ساده را دوباره مطرح کرد که اگر شاهی بخشی از سیاست است بلکه تاج سیاست انگلیس است پس جدا از دین نیست و دین عیسوی پوش کلی وهویت عام تاج وتخت انگلستان است.
شاه در انگلستان حامیی کلیسا محسوب میشود و در یک تفاهم عرفی اختیارات وسیعی در دست دارد اما عرف سیاسی طوریست که در امور اجرائیوی دخالتی نمی کند.
شاه انگلیس بر علاوهء انگلستان پانزده کشور دیگر را که...
نور ولوله
تصوف یا صوفیزم
تصوف یا صوفیزم له رب سره د انسان د مستقیم تړاو، له دنیا، مادیاتو او خواهشاتو سره د پرېکون لار بلل کېږي. ممکن د اسلام له پیل راهېسې دا څانګه او پیروان یي وو، خو په اوومې او اتمې پېړۍ کې د امویانو او عباسیانو په پیرونو کې تصوف ډېر وغوړېده. د تصوف یوه معنی، سپیڅلتیا، پاک زړه، د خدای په وړاندې په لومړي صف کې درېدل بلل کېږي. ځینې یې بیا د پيغمبر د زمان د «اصحاب صفه» سره تړي چې هغوی تارک الدنیا شول او ژوند یې د رب عبادت ته وقف کړ. د نفس تزکیه هم بلل کېږي او ټول هدف یې د رب رضا ده.
تصوف د عثماني خلافت په مهال په ترکیې او د ترکیې څخه د باندې ډېر وغوړېده. تصوف د عثماني خلافت د تشهیر یوه وسیله هم بلل کېده. پوځ به ځمکې ونیولې، مدرسو به جنګیالي روزل او صوفیانو به د خلکو روحي او فکري...
نور ولوله
يرغلګر هڅه کوي چې افغانان له سیاسي او استخباراتي تهدیدونو او بندیزونو سره مخ کړي او بد نام يې کړي
افغان تاريخ په وار وار دا ثابته کړې چې افغانستان د یرغلګرو او د هغوی د ګوډاګيانو هديره او ګورستان دی او هر ځل چې دې خاورې ته راغلي له تور برخليک سره مخ شوي.
همدا وجه ده چې يرغلګر او د هغوی لاسپوڅي دا هڅه کوي چې افغانان په نړۍ واله کچه له سیاسي او استخباراتي تهدیدونو او بندیزونو سره مخ کړي او بد نام يې کړي. له همدې کبله يې زموږ د لومړني (جهاد او تاریخي فتحې) د بدنامولو هڅه هم وکړه، او له بده مرغه نن هم د همغه تېر ځل په څېر بيا هم د بدنامۍ له سناريو او توطئو سره لاس او ګرېوان یو او له همدې لارې غواړي يرغلګر ځواکونه او د هغوی لاسپوڅي خپلو شومو موخو ته لاسرسی پیدا کړي.
خو دوی دې پوه شي چې افغانان به هيڅکله هم د خپل هېواد او ملت د کورنيو او بهرنيو دښمنانو په منفي تبليغاتو دوکه نشي او نه به هم د هغوی په لاس...
نور ولوله
مطالعه؛ فکري پختګي او تاريخي سپيناوی!
يادونه:
دا ليکنه مې پخوا د مطالعې د څرنګوالي په اړه کړې وه، پرون اکسوس کتابخانې د کتابونو تخفيف اعلان کړى و، ورسره د کتابونو تنوع او د ازادې او بندې مطالعې يو نرى بحث هم راپورته شوى و، کېداى شي دا ليکنه په دې بحث کې ممده واقع شي.
په اتم ټولګي کې وم، ملي هنداره کتاب مې اخېستی وو، دا د پښتنو په فرهنګي خنډونو او بندونو کې د پېچلي رومانس فولکلور کيسې وې، طالب جان او ګلبشره، موسی جان او ګل مکۍ، فتح خان او رابعه، خشکيار او شاترينه، جلات خان او شمايله دا کيسې خورا له مينې او ګدازه ډکې وې، تر نيمو شپو به ورته ناست وم، د شپې به سپوږمۍ پر هسک وه او زه به د ګروپ او يا لالټين تتې رڼا ته د فولکلور په هر پېچ و خم کې ښکته پورته تلم، هرې تراژيدۍ ته يې غريو نيولم او ...
نور ولوله
د افغانستان-چین-پاکستان درې اړخیز فارمټ پنځمه غونډه
د افغانستان-چین-پاکستان درې اړخیز فارمټ پنځمه غونډه په داسې حال کې اسلام آباد کې تر سره کېږي چې اونۍ مخکې ملګرو ملتونو په دوحه او د شانګهای غړو د هند په ګووا کې د افغانستان په باب بېلا بېل بحثونه درلودل.
لومړی بحث دا چې د ملګرو ملتونو غونډه کې غربیانو ته واضح پیام ورکړل شو چې د سیمې هیوادونه نه غواړي افغانستان د دوی له زاویې وویني. زما په فکر له همدې امله د دوحې غونډه کې د سیمې د هیوادونو موقف غرب په خپل هدف کې ناکام کړ.
دا چې د شانګهای د غونډې اصل ټولټال اجماع ده، د افغانستان په باب د بیاجوړونې، پرمختګ تر څنګ د بشر د حقوقو او امنیتي مسائلو په باب بحث تر سره شو. د شانګهای د بحث غوښنه موضوع افغانستان نه بلکې د سیمې نور لوی مسائل ؤ....
نور ولوله
د وطن د دې ناروغ بچي نننۍ ژړا زموږ د راتلونکي نسل ژړا وه
د وطن د دې ناروغ بچي نننۍ ژړا زموږ د راتلونکي نسل ژړا وه. ده په خپلو معصومو اوښکو ټولو وطنوالو ته دا پیغام رسول غوښتل چې د دوی معصوميت او محروميت درک کړي، دوی له پامه ونه غورځوي او په ټول ممکن توان د دوی د فزيکي او رواني روغتيا له پاره هڅې وکړي.
له محمد نبي مننه چې د سرطان ناروغۍ د روغتون جوړولو ژمنه يې بیا تکرار او پخه کړه. زموږ ورور، ملګری او د روغتيا وزارت وياند ډاکټر صیب شرافت زمان امر دې هم ډېر خير يوسي چې په خپل نوښت يې په تيليسيمیا ناروغۍ د اخته ماشومانو له پاره پروګرام ترتيب کړ او د دوی غږ او درد يې د ميډيا له لارې په ډېر ښه شکل وطنوالو او نړۍ ته ورساوه.
...
نور ولوله
.jpg)
د ماشومتوب دوره اصلاً په خپل حساب له مسئوليتونو ډکه وي
زه الحمد لله د زده کړې له برخې سره منسلک انسان يم، نو ځکه پوښتنې کول او د ځوابونو تلاش کول مې د ژوند يوه مشغله ګرځېدلې ده.
ډېر وخت کېږي چې په صنفونو او عامو مجالسو کې له ملګرو پوښتنه کوم چې د ماشومتوب دوره ولې خوږه او خاطره سازه وي؟ وينو چې هر انسان د ماشوم د دورې خاطرې ډېر په شوق سره يو او بل ته بيانوي او اورېدونکی هم ترې خوند اخلي.
د ډېرو ملګرو ځواب دا وي چې د ماشومتوب دوره ځکه ډېره خوږه او خاطره يي وي چې مسئوليت په کې نه وي.
خو واقعيت بيا دا خبره نه قبلوي، بلکې د ماشومتوب دوره له مسئوليتونو ډکه دوره وي، د ماشوم هر اقدام د جدي نظارت لاندې وي، په کور کې د والدينو او په مکتب او مدرسه کې د استاذانو او د اداري مسئولينو د جدي...
نور ولوله
جیفری هینتون دلیل استعفای خود را خطر روز افزون هوش مصنوعی برای بشریت برشمرده است
امریکا
جیفری هینتون پدر هوش مصنوعی توصیف شده است وی مدت درازی با گوگل در راستای رشد وتوسعهء هوش مصنوعی کار کرده است.
حالا آقای هینتون اعلام کرده است که از وظیفهء خود در این سمت استعفا داده است و دلیل استعفای خود را خطر روز افزون هوش مصنوعی برای بشریت برشمرده است.
به نقل شبکهء العربیه آقای هینتون گفته است: من ده سال مرتب برای ایجاد هوش مصنوعی و توسعهء آن وایجاد برنامه های بسیار هوشمند و تجمیع ان در قالب هوش مصنوعی کار کردم اما حالا پشیمان هستم، ولی یک عذر دارم وآن اینکه اگر من انجام نمی دادم شخصی دیگری این کار را انجام میداد، وحالا استعفا میدهم و توجه ام را برای برحذرسازی از خطرهای این تکنولوژی معطوف میسازم.
الب...
نور ولوله
زمونږ فيسبوک
