مطالب مهم

دا د پټي سر دئ پټى شاته سورور دئ

عبدالوحيد وحيد   پخوا به افغانان د احمدشاه ابدالي او شيرشاه سوري په قوم پورې تړلي افراد بلل کيدل. په هره خوا او هر هيواد ته به چې تلل درنښت يې کيده، د عزت په سترګه ورته کتل کيده. اوس داسې نده په هوايي ډګرونو کې د ترهګرو، د مخدره توکو د سوداګرو, بلواګرو او يا هم د انساني قاچاق په سترګه ورسره چلن کيږې. په پلټنو کى ډير تحقير کيږي، توهين کيږې او ځورول کېږي. په غربي هيوادونو کې د پناه غوښتونکو خلکو په ډلو کې د هيڅ قوم او نژاد پيچلي مغلقې او اوږدمهاله دوسيې نه وي، خو افغانان په کلونو کلونو ځوريږي. لامل يې هم داده چې مونږ  په خپلمنځي جګړو کې له ټولو سرو کرښو څخه اوړو، نه مو جګړه معيارونه لري او نه هم د سولي لپاره پرنسيپونه لرو. دلته ديني عالم، ډاکټر، ښونکۍ ملکي مأمور، مدني فعال، د ...
نور ولوله

جنګسالاران په کوم قېمت!؟

یادښت: دا لیکنه د ننني او سباني نسل او تاریخ لپاره لیکل شوې ، څوک چې وخت او اوسېله نه لري، نه دې لولي. د دې اوسني حکومت د ژوند تداوم د امریکا په ژمنو ، مرستو او لېوالتیا پورې تړلی ، نه یې جنګسالاران ساتلی شي او نه یې بې ریښې ټامیان . د ولس او نظام خبره له منځه وتلې ده، نه دا ولس له دې حکومت څخه ملاتړ کوي او نه هم دا حکومت د جمهوریت او نطام اصولو ته ژمن دی . د حکومت واکمنو لا وختي د جمهوري نظام او ولس پر مخ څپېړه ورکړې : څلور ځله یې ولس تېروېستی او بیا یې له جنګسالارانو او مافیایي کړیو سره ګډوله حکومت جوړ کړی دی . د جمهوري نظام او اساسي قانون تر ټولو ستر مخالفین اکثره همدغه حکومتي چارواکي دي چې هم د حکومت او نظام له مالي ، سیاسي، پوځي او نورو امکاناتو ګټه ...
نور ولوله

طالبان؛ او په داخل او ګاونډ کې ډیزاين شوي تحولات!

د قطر شنډو مذاکراتو نتیجه هماغه شوه چې د قضیې حل یې په منطقي ډول امریکا او هغه طرف ته چې د معاملې توان او ذوق لري پرېښودل. دا چې طالب مشرانو استانبول شاته کړ دا پکې یؤ قوي احتمال په همدې موخه پرانیست چې افغانستان د یؤ ملي حل ظرفیت نلري. دا چې د معاملې طرف به پکې کابل وي که طالب دا ددې تحولاتو ډیزاین شوی مسیر په نښه کوي. کابل ته د انګلیس او پاکستان د لوی درستیزانو راتګ دا پکې اول سوال پارونکی تحول دی، د پاکستان لوی درستیز تحرک لس سواله په ځای پرېږدي او دا چې له هغه سره د انګلستان لوی درستیز ملګری کېږي دا پکې شل نور سوالونه ایجادوي. که په همدې حساب د سوال پارونکو تحولاتو پسې پل واخلو نو په پاک...
نور ولوله

اشرف غنی در سفر امريکا با بايدن رهايی اسدالله هارون را مطرح کند

کلیو ستفورد سمیت وکیل بازداشت شده گوانتانامو افغانستان اسدالله هارون   یادآوری وظیفه رئیس جمهور اشرف غنی روز جمعه ، 25 جون، رئیس جمهور اشرف غنی و داکتر عبدالله عبدالله با رئیس جمهور جو بایدن در کاخ سفید در واشنگتن دیدار خواهند کرد. من درخواستی از آنها دارم - بلکه این یک خواسته است: آیا لطفاً وضعیت آخرین "بازداشت شده بدون ارزش" (NVD) در خلیج گوانتانامو ، اسدالله هارون را مطرح کنید. وی در حال حاضر چهاردهمین سال خود را بدون اتهام و محاکمه تحمل می کند. من به عنوان یک وکیل آمریکایی باید با عذرخواهی از مردم افغانستان شروع کنم زیرا این کشور من است که به طور غیرقابل توجیهی اسدالله را د...
نور ولوله

سوله د مظلومو افغانانو مسلم حق دی او تر ملي ارزښتونو تېرېدل لويه جفا ده

ميډیا، فعال او مخکښ ژورنالستان او استخبارات د جګړې تر ټولو مهمو او تبليغاتي وسايلو څخه شمېرل کېږي. دوی داسې روزل شوي او عيار شوي وي، چې څنګه د یو هېواد په رابطه منفي يا مثبت تبلیغاتي او رسنيز پروګرامونه په عملي ډول تطبیق کړي. د جګړې په سړو او تودو دواړو ډګرونو کې رسنۍ، ژورنالیستان او استخبارات ډېر مهم رول او کرکټر لوبوي. په خورا مهارت خپله دنده ترسره کوي او ډېری وخت د لویو قوتونو له حمایت نه برخمن وي او ساتنه يې کوي. په ټوله نړۍ کې رسنۍ، رسنوال او وياندويان يې په خپل واک کې نه وي. د ځينو خاصو استخباراتي کړیو او شبکو په وساطت کنټرولېږي. او د همدغو خاصو کړيو په امر هغه برنامې، خبرونه، شعارونه او پیغامونه خپروي، چې د حمايوي او تمويلوونکو کړيو په ګټه او نفع راڅرخي. کوشش کوي چې ټولنيز اذهان پر...
نور ولوله

سپینې ماڼۍ ته د غني او عبدالله وربلل کېدل

ولسمشر غني د شپږو میاشتو راهیسې د بایډن لیدل غوښتل، بالآخره یې غوښتنه ومنل شوه؛ خو، د دوی په لېست کې ډاکټر عبدالله شامل نه و، هغه د امریکایانو له لوري وبلل شو. د سپینې ماڼۍ له اعلامیې داسې ښکاري چې دا وروستی ملاقات وي؛ هغوی به خپله وروستۍ خبره ورته کوي. دوه کاله مخکې چې د سولې عالي فرصت مساعد شو؛ غني د Talib Killers (طالب وژونکي) په نامه څو تنه استخدام کړل، د هوایي بمباریو د محدودیت پالیسي یې لغوَ کړه او څومره جنایات چې وو، ویې کړل. ځینو په اونۍ کې ۵۰۰ مړي شمارل؛ ځینو د اطلاعاتي راز تر عنوان لاندې د پښتنو له قتل عامه خوند اخېست او غني د واک د ساتلو په جنون کې، په جېنوا کې وویل: سوله ۵ کاله وخت غواړي (زه چې وم، سوله به ونه وینئ). امریکایانو چې ولیدل خپل غلامان یې لګیا دي د دوی له واکه سوء استفاده کو...
نور ولوله

قومي ملېشې؛ نابودوونکې تجربه!

قومي ملېشې زمونږ د هېواد يوه نابودوونکې تجربه ده، دا تجربه د شورويانو پر ضد ولسي مقاومت او مجاهدينو پر خلاف نجيب او کارمليانو يو ځل تر سره کړې ده، پايلې يې همغه وې چې بسته اردو او نظامي بنسټونه يې پرې نابود کړل، او حتى خپله نجيب يې خارج ته له تېښتې وتمبولو! اوسنۍ ملېشه سازي يوه بې سره لوبه ده او له اور سره لوبه ده، له حالاتو داسې ښکاري چې سولې سر خوړلى، خو يوه خبره ده، چې که خبره د جنګ شوه نو دې ملېشو د طالبانو په مقابل کې زور ازمويلى دى او ازموده را ازمودن خطاست! د ولسواليو ارام سقوط او د ملېشو بسيجول د کومې پټې معاملې برخې ښکاري، ظاهراً موخه همدا ده چې د وطن برخليک له جنګ سره غوټه شوى، يو دوامداره جنګ چې خوراک به يې افغانان وي او ګټه به يې د منطقې او نړۍ...
نور ولوله

په افغانستان کې ټول ولسونه د بین الافغاني جګړې په سبب یرغمل دي

ډیر په تأسف سره باید ووایو چې افغانانو سخت طلايي فرصتونه له لاسه ورکړل، او تراوسه پورې له خپلو بدرنکو تیروتنو عبرت نه اخلي. د حکومت د پردي سیاست او غلطو پالیسیو له امله نن په افغانستان کې ټول ولسونه له یو بل بحران او بین الافغاني جګړې په سبب یرغمل دي، او د دوی له لاسه بیګناه افغانان په اور کې سوزي. دا هغه څه دي چی موږ تل ورسره لاس او ګریوان یو. حاکم نظام، سیاسي جهتونه، او بې کفایته مادیت پرسته، خودغرضه، د قدرت وږي، په نوم سياسي او قومي مشران، او  مدني ځوانان کې دومره فهم بصیرت جرائت او شجاعت نه شته چې په دې شرایطو کې د خپلو ولایتونو ولسوالیو به رابطه یوه معقوله د حل لار ولټوي، څو دواړه لوري خپل ځوانان د مرګ ژوبلې او ...
نور ولوله

حکمتيار: اگر حزب اسلامی به جنگ وادار شود؛ در آن صورت از خود و ملت خود دفاع خواهد كرد

14.          حزب اسلامى تنها حكومتى را خواهد پذيرفت كه منبعث از اراده آزاد ملت بوده، از طريق مسالمت آميز و در نتيجه پروسه شفاف و عادلانه انتخاباتى به قدرت برسد. 15.          حزب اسلامي خواهان صلح است؛ اما اگر به جنگ وادار شود؛ در آن صورت از خود و ملت خود دفاع خواهد كرد؛ چنين دفاعى را حق و وجيبه دينى خود مى شمارد. 16.          به آنان كه شوق ادامه جنگ و فتح شهرها را دارند؛ چند توصيه دوستانه و مبتنى بر رهنمودهاى دينى داريم: الف- زمانى به فتح شهرها برويد كه ...
نور ولوله

حکمتيار: زما شهید پلار زما په خاطر یی بی شمیره کړاوونه وګالل

یوه ورځ پداسی حال کی چی د کورنۍ ټول غړی پلار، مور، وروڼه، خویندی، ښځه او ماشومان می او د تره ټوله کورنۍ په یوی خونی کی را غونډ شوی وو، پلار می راته مخ کړ او ویی ویل: تا دا څه کارونه شروع کړي، ستایی له حکومت سره څه، چی ملایان، پیران، شیخان او نور څه نه وایی، د حکومت مخالفت نه کوي، نه اسلام په خطر کی ګڼ او نه وضع د اسلام په خلاف بولي، ته څه ته دا خبري کوې، سر له غره سره جنګوې، ولې ځان او ټوله کورنۍ تباه کوې، زموږ یی له حکومت سره څه، یا لدې کارونو نه لاس واخله او یا دي کډه او ماشومان درسره واخله چی چېري دی خوښه وي هلته ولاړ شه... هر یوه له یوی بلی ګوښی دا خبری تائیدولې او ما د ویلو لپاره هیڅ نه درلودل، داسی څه په نظر نه راتلو چی په ویلو سره یی دوی قانع کړی شم، ساکت او حیران ناست وم او دا خبر...
نور ولوله

امريکا و روسيه در جينوا: حقوق بشر همیشه روی میز خواهد بود

اجلاس جينوا .. بایدن هشدارهایی به پوتین می فرستد ، و دومی از دید واشنگتن در مورد مسکو به عنوان دشمن انتقاد می کند خبرنگار الجزیره در جينوا اظهار داشت که در مورد تسکین رویارویی دیپلماتیک ، اجازه بازگشت سفیر آمریکا در مسکو و سفیر روسیه در واشنگتن ، بین طرف های روسی و آمریکایی توافق حاصل شده است. ولادیمیر پوتین ، رئیس جمهور روسیه و جو بایدن ، رئیس جمهور ایالات متحده ، روز چهارشنبه توافق کردند که مذاکرات را برای محدود کردن گسترش سلاح های هسته ای ، آغاز یک گفتگوی جامع و بازگشت سفرا برای کار در واشنگتن و مسکو از سر بگیرند ، در حالی که بایدن گفت که او همیشه حقوق بشر را مطرح خواهد کرد در انتخابات ایالات متحده ، در حالی که پوتین از دید واشنگتن به مسکو به عنوان یک دشمن و دشمن انتقاد کرد...
نور ولوله

د سولې په فرصتونو بحث وکړئ

له څو ورځو راهیسې د افغانستان د بدمرغه شخړې په اړه په ټولنیزو رسنیو کمپاین خورا کامیابۍ سره روان دی. د دغه کمپاین په اړه یو شمیر ملګرو غبرګون ښودلی چې ګوندې افغان غمیزه د ټولنیزو رسنیو په کمپاینونو نه شي حل کیدی. دې کې شک نشته چې زمونږ د روانې بدمرغۍ لاملونه خورا ډیر او ریښې يې دومره ژورې دي چې څو اړخیزو منډوترړو ته اړتیا لري. خو د دغه څو اړخیزو چارو یو اړخ ټولنیز انسجام، د شخړې د حل په اړه د واحد دریځ پیدا کول او بیا د دغه انسجام په مرسته د واحد دریځ دپاره کار کول دي او دغه روان کمپاین تر یو بریده دغه کار کړی. که دا روان کمپاین وګورو نو خورا ډیر مخالف/متقابل جهتونه په یو غږ او په یو ډول شعارونو د جګړې ضد پیغامونه خپروي. دا په خبل وجود کې خورا ښه پرمختګ دی او د دغه ډول د غږ یو والی کولی ش...
نور ولوله

افغانستان ته د زلمی خليلزاد وروستی ناکام سفرونه

زلمی زابلي   دا دوه کاله کیږې چه خلیلزاد د افغان سیاسی مشرانو سره په جلا جلا توگه د هر سیاسی مشر سره په تکرار مصنوعی لیدنې کوی، خو ملت مظلوم خبر هم ندی، ملت حیران دی چه دا په نوم سیاسی مشر ته دا صلاحیت چا ورکړ چه د یوه بهرنی جاسوس سره په پټه او دوامداره ملاقات کوی او بیا ملت ته قطعا معلومات هم نه ورکوی، مهمه داده چه پایله یی هم صفر ده څو مهمی پوښتنی دی : لمړی ؛ خلیلزاد ولی دا ټول مهم سیاسی مشران په یوه ورځ او یوه ټاکلی ځای کی نه راټولوی چه مخامخ ورسره خبری وکړی تر څو افغان سیاسی مشران د یو بل د نظرونو څخه خبر سی، او خلیلزاد خپل د امریکا د دولت پریکړه ورته بیان کړی دوهم؛ دا سیاسی مشران ولی خپله دومره سوچ نکوی چه خلیلزاد مو په کو...
نور ولوله

افغانستان در سوگ نخبگان !

افغانستان بيشتر از چهار دهه است كه سوگ وارى و عزا دارى دارد و اين سوگ وارى هاى بيشتر از چهار دهه معمولاً از ناحيه جنگ و عوارض جانبى از جنگ كه همانا ترور ، وحشت ، تجاوز خارجى ها ، اختلافات ذات البينى ميان افغان ها مى باشد؛ ولى در اين روز ها امواج مهلك و خطرناك مرض كرونا خوبترين ها و بهترين هاى ما را جدا و همه روزه شاهد گراف صعودى آن با ارتحال ، مرگ و وفيات بهترين شخصيت هاى جامعه در عرصه ها و ابعاد مختلف ، ما همه را متأثر كرده است. از يك سؤ بحران جنگ و از ناحيه ديگر وضعيت نا هنجار اقتصادى توام با فساد ادارى با معامله ها و ركود پروسه صلح همه شهروندان كشور را حيران و آشفته كرده است. مرگ حق و ما مسلمان ها به اساس فرموده الهى با همان ميعاد موعود روزى با ملك ال...
نور ولوله

امریکا له سیمې د وتلو اراده نلري؛ ممکن سیمه ییز جیپولټیک ته بدلون ورکړي

امریکا له سیمې د وتلو اراده نلري؛ اما د یو لړ مجبوریتونو او مصلحتونو له مخې ممکن سیمه ییز جیپولټیک ته بدلون ورکړي د سړې جګړې له پایته رسیدلو سره سم په نړیوالو اړیکو کې د نظریو تعدد او تکثر زیات شو او اغلباً د نظریو د تعدد په اندازه تعارضات هم مطرح او پیچلي شول. د فوکویاما د انډيزم/ د تاریخ د پای نظریه د مدنیتونو د ټکر په  تیورۍ سره وننګیدله او په همدې ترتیب د تمدنونو د ټکر نظریې د نړیوالتوب/ نړیوال کیدلو تیوري هم د مقبولیت او اهمیت له هسکه را کوزه کړه او په دې توګه د تمدنونو د ټکر تیوري د شلمې میلادي پیړۍ د وروستنیو کلونو او د یوېشتمې پیړۍ د لومړۍ او دوهمې لسیزي په مهال د لویدیځ لپاره د پام او اندیښنې وړ تیوري وه او لاهم د لویدیځ د سیاستونو لپاره نظري مبانۍ چمتو کوي. د تمد...
نور ولوله

ټولپوښتنه

زمونږ نوي ویبسائټ څنګه دي؟

زمونږ فيسبوک