ليکنې

د پاکستان اقتصاد؛ پورونه، ستونزې او مُمکنه حل‌لارې

عبد الوافي نایبزی   ټوله نړۍ پوهېږي، چې د پاکستان اقتصاد په‌دې ورځو کې له خورا وخیم حالت څخه تېرېدونکی دی. پاکستان په تېرو ۳۰ کلونو کې په لسگونو ځلې د پيسو له نړیوال صندوق څخه د پور اخیستو غوښتنه کړې‌ده، چې ۱۶ ځله يې دا غوښتنه منل شوې او له IMF څخه يې پور اخیستی دی. د اقتصادي چارو شنونکي وړاندوینه کوي، چې پاکستان اوس‌مهال د خپلو مالي اړتیاوو د پوره کولو لپاره په بېړنۍ توگه ۲۸ مېلیارد (۲۸زره مېلیونو ډالرو) ته جدي اړتیا لري. د پاکستان د پوراخیستنې بهیر ته یوه لنډه کتنه: په ۱۹۵۸ز کې، پاکستان د لومړي ځل لپاره د پیسو نړیوال صندوق ت...
نور ولوله

سهولتونه او دامونه

 یو موږک د غنمو نه ډک د یو مرتبان له پاسه کیښودل شو. موږک ډير خوښ ؤو چې شاوخوا یې له خوراکي موادو ډکه ده او دی ته ضرورت نه لري چې د خوراک په لټه کې ښکته پورته وځغلي. خوشحاله ژوند یې تیراوه. خو یو څو ورځې په مړه ګيډه له خوراک نه وروسته هغه د مرتبان بیخ ته ورسید. موږک ناڅاپه متوجه شو چې په دام کې حصار او ترې وتلای نشي. هغه اوس د ژوندي پاتې کیدو لپاره بل ته احتیاج دی چې غنم او نور خوراکي توکې ورواچوي. اوس هغه مجبور دی چې هغه څه وخوري چې نور یې ورته اچوي. له دې مثال نه یو څو درسونه زده کولای شو: ۱ لنډ مهاله لذت اوږد مهاله اسارت ته لاره هواروي. ۲ که چیرې څیزونه په اسانه تر ګوتو شي او ته د را...
نور ولوله

ښاغلی عبدالحکیم! حکومتونه داسې نه جوړیږي!

عبدالعزیز هندي     د عبدالعزیز هندي په نامه یوه هندي عالم د شیخ عبدالحکیم صاحب په کتاب (الإمارة الإسلامية ونظامها) علمي نقد کړی او د تعلیم بحث یې را اخستی او عنوان یې ورکړی (ښاغلی عبدالحکیم! حکومتونه داسې نه جوړیږي!) دا یې پښتو ژباړه ده لاندي یې عربي متن هم شته.   د شیخ عبدالحکیم حقاني صاحب په غوږ کې یو څو پټې خبرې... د امریکايي اشغال له شړلو او د اسلامي امارت له بریا ورسته له شرق او غرب څخه د نړۍ مسلمانانو خپل امیدونه او هیلې د افغانانو او د هغوی له نوي ټوکېدلي نظام سره وتړلې. ولې به یې نه تړلې؟ افغانان د مظلو...
نور ولوله

تللي مه ښوروئ، تلونکي را پخلا کړئ

افغان تریبیون کابل ۱۶ جوزا ۱۴۰۱ سياسي مشرتابه ته پرانستى ليک ليکنه؛ عبدالوحيد وحيد   ډيرى هغه خلک چې تاسو ورته د امریکا د پاتې شونو  په سترګو ګورئ  ستاسو دښمنان نه دي او نه هم له تاسو سره د مخالفت په مورد کې فکر کوي. د هغوى اکثريت د خپل لوړ علمي استعداد پر مټ ستاسو ذهنيت لوستلاى، ستاسو تشې حس کولاى او ستاسو نيمګړتياوې درک کولاى شي. هغوى پوهيږي چې ستاسو د موجوده مات ګوډ حکومت نسکورېدل هم هغوى ته زيان رسوي. خداى مکړه که ستاسو حکومت نسکوريږي، لکه د مخکني نظام د چارواکو په شان به ستاسو  توغل به هم په ولس باندې تيرېږي او بيه به يې هم ولسونه...
نور ولوله

احمد شاه بابا: بهرنیو ته اجازه نه ورکوې چې ستا په کورنیو چارو کې لاسوهنه وکړي

بابا له خپل مرګه مخکې تیمور ته وویل؛ ځویه! “بهرنیو ته به هېڅ وخت د دې اجازه نه ورکوې چې ستا په کورنیو چارو کې لاسوهنه وکړي. دې کار کې هېڅکله ناغیړي ونه کړې.‌ هر کله چې دې د دولت چارو کې بهرني لاسوهنې ته پرېښودل ګواکې خپله دې د خپلو خلکو تباهۍ ته لاره پرانیستله. د حکومتدارۍ په چارو کې باید د اسلام مبین دین تا ته له هر څه لوی حیثیت ولري، ته د دې مسؤلیت لرې چې د حکومت په امورو کې له سیاست مخکې ځای د اسلام مبین دین ته ورکړې.  ته نشې کولای تر هغې ځان د خلکو په منځ کې یو واقعي او ملي رهبر ثابت کړې،‌ تر څو چې دوی ته په خپلې امانتدارۍ او دیندارۍ کې ځان ثابت نه کړې.” د بابا...
نور ولوله

حکمتيار: امارت اسلامي دی ملت د ملي مسائلو په ارتباط هر تصميم كي شريك كړئ

وروڼو خوېندو! إمارت إسلامي ته په داسي حال كي سپارښتني لرو او مشورې وركوو چي د دوى بريا خپله بريا او ناكامي او بدنامي ئې د ځان او ټولو اسلامپالو ناكامي او بدنامي گڼو، په حكومت كي د مشاركت طمع او غوښتنه نه ترې لرو، د گواښونو په وړاندي ئې مرستي او ملگرتيا ته چمتو يو؛ ولس ته وايو پر ناخوالو صبر وكړئ؛ د داسي څه له ويلو او كولو ډډه وكړئ چي گټه ئې ډېر خطرناك كورني او بهرني دښمن ته رسېږي. مشورې مو دا دي: 1.            له بحران د وتلو لپاره جامع، د أفغان ولس اكثريت ته د منلو وړ، معقوله، عملي او رغنده طرح وړاندي كړئ. ...
نور ولوله

هغه کسان چې د عاید سرچینه یې یوازې دنده وي، ددوی او د فقر تر منځ یو ګام فاصله ده

اسد مبارز   وارین بفټ (Warren Buffet) د نړۍ شپږم سرمایه دار انسان دی؛ د فوربس ۲۰۲۲ کال مارچ میاشتې راپور له مخې ۱۱۶ میلیارده ډالر سرمایه لري. بفټ وایي "هغه کسان چې د عاید سرچینه یې یوازې دنده وي، ددوی او د فقر تر منځ یو ګام فاصله ده" بل ځای وایي "د هر میلیونر د عاید سرچینې کم تر کمه څلور وي". زه د بفټ د خبرې سره سل سلنه همنظره یم او متأسفانه چې زما په شمول اکثر ملګري د ژوند لپاره یوازې په یوه عاید تکیه کوي ځکه نو د دندې یا د یوازیني عاید د ځنډیدو له وجې په اقتصادي لحاظ سخت ځورېږي. هیواد کې اوس لله الحمد په نسبي ډول امنیت دی او هر ولایت او و...
نور ولوله

د افغانستان ګاونډي هيوادونه اړ دي چې د طالبانو له حکومت سره ښه تعامل ولري

ماته داسې نه ښکاري، هغسې تعاملات چې دوی مخکې د افغانستان له حکومت سره درلودل، زه فکر کوم اوس هغه وخت تللی او دوی ته دا یو لوی چيلينج دی چې څنګه په افغانستان کې خپلې ګټې وساتي د چارو د دغه کتونکي په باور اوس د افغانستان ګاونډي هيوادونه اړ دي چې د طالبانو له حکومت سره ښه تعامل ولري چې دا اړتیا اوس ان د هند حکومت هم درک کړې ده. قانت زیاتوي په افغانستان کې له داعش پرته د بلې کومې ترهګریزې ډلې د فعالیت په اړه کوم ښکاره ثبوت نشته. ...
نور ولوله

افغانستان کی د زړه د حملې سربیره د مغزو سکته واقعات ډیر شوی دی

زلمی زابلي   زموږ په گران هیواد افغانستان کی د زړه د سکتی او دزړه د حملی سربیره د سر د مغزو سکته هم په دی وروستیو کلونو کی واقعات ډیر سوی دی چه زموږ په شریفو خلکو کی یی د نورو عواملو تر څنگ ستر او مهم سبب یی عصبی روانی خراب حالت ، روحی فشارونه ، ژور خفگان ، تشویش ، د منظم فزیکی حرکاتو او ورزش نه اجرا کول ،  د غوړینو مواد ډیر استعمال ، چه دا ټول حالات د مریض د وینی دفشار د لوړوالی ، او په نتیجه کی د وینی د غوړ او کولسترول د اندازی اوچت مقدار، سبب ګرزی چه د مریض دسر دمغزو یو رگ یا رپچر ( شلیدل) سبب گرزی او یا د مغزو د یوه رگ د تنگیدلو یا بندیش عامل گرزی چه د مغزد حجراتو دمرگ عامل وی مغزي سکته یا Stroke ستروک، چې په عامه اصطل...
نور ولوله

د امام شافعي يوه په زړه پوري قصه

دوکتور عمر عماد   وايي چه امام شافعي يمن ته د فراست دعلم د زده کولو لپاره لاړ ، ددوه کاله زده کړو نه وروسته چه بيرته په مکي مکرمه کي خپل کور ته راتلو نو د يو چا سره يي شپه شوه چه دکور خاوند يي ښه خدمت وکړ . خو امام شافعي ډير زيات خفه شو او د ځان سره يي وويل چه دوه کاله خواري او دومره مصرف مي هسي په سيند لاهو شو ، ځکه چه ما په علم فراست کي څه زده کړي وه هغه‌ ځما سره ددغه سړي د چلند سره بالکل په ټکر کي دي ... چه سهار شو ، نو امام د خپل ميلمه پال څخه د رخصت اخيستلو او منني په پار . هغه ته وويل چه مکي ته کله راغلي د محمد بن ادريس الشافعي پوښتنه به وکړي ، ښه خدمت به دي وکړم. نو سړي ورته راغبرګه کړه چه...
نور ولوله

نظام بانكداري اسلامي در افغانستان بدون نظام سازي

١- بانكداري اسلامي در افغانستان نه مانند يك نظام بل مانند يك هسته بانكي در پهلوي بانكداري مدرن از رمان حاكميت مجاهدين  در سال ١٣٧٣ توسط محترم الحاج گلاب الدين شيرزايي  بنام بانك اسلامي شيرزايي در شهر نو كابل شروع بكار كرد، فعاليتش بزرگ نبود و مديريت بانكي نيز كاستي هاي فراوان در خود داشت، با اين فعاليت بانكي و فعاليت هاي ديگر تجاري شيرزايي به مسند وزارت تجارت تكيه زد، ايشان مكتب و فاكولته را  نديده بودند ولي با تجربه كه داشتند  فعاليت هاي خود را تنظيم مي كرد ٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠ ٢- بخش هاي بانكداري اسلامي بعد از يك جهش بانكداري سكتور خصوصي ٢٠٠٨ به بعد نشاني مي شود ٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠ ٣- اكثريت از بانك ها...
نور ولوله

د سوکاله او خوشاله ژوند له پاره څو مهمې توصيې

* همېشه له خدای تعالی سره په اړيکه کې اوسئ، هغه نهايت ښه او مهربانه ملګری دی؛ * کله چې ټليفون پورته کوئ، نرمه موسکا وکړئ. هغه څوک چې درسره غږيږي، ستاسې موسکا به په خبرو کې ښه احساس ورکړي؛ * له هغه چا سره واده وکړئ چې له خبرو کولو ورسره خوند اخلئ. ځکه کله چې زاړه شوئ، بيا به هم د یوه بل له خبرو خوند اخلئ؛ * پر ټولو هغو څيزونو چې اورئ يې، باور مه کوئ او ټول هغه څه چې لرئ يې، مه يې مصرفوئ؛ * کله چې چا ته وايئ "مينه درسره لرم"، بايد رښتيا ووایئ؛ * کله چې وایئ "بخښنه غواړم"، د مخاطب سترګو ته وګورئ؛ ...
نور ولوله

د اصیل افغاني فرهنګ مظاهر

محمد ابراهيم شينواری   زما یو دوست پر خپل فیسبوک لیکلي وو چې زیاتره هغه افغانان چې بهر ته تللي دي او غواړي اولادونه یې د اصیل افغاني فرهنګ مظاهر وساتي. دغه مظاهر کوم دي؟ غواړم پدې باب زما لیکل شوی نظر ستاسو سره شریک کړم او هیله ددرڅخه وکړم چې تاسو پرې یو څه ورزیات کړئ. فرهنگ عبارت از ارزش ها، عنعنات و باور های مشترک در بین یک کتله مردم یا یک جامعه و نفوس تحت سیطره یک دولت است. البته ارزش های انسانی در بیشترین جوامع مشترک اند و نمی توان آنها را منحصر به یک کتله ی از مردم یا یک ملت دانست. با اموختن از تجربه من که در سایر ولایات افغانستان سفر کرده ام، مهمان نوازی، ناموس داری، احترام ګذاشتن به یکدیګر، خویشتن داری، دفا...
نور ولوله

د خپلو سترگو (كتل) راكم كړي او خپل عورت وساتي

د قرآن کريم د نور په سوره کې الله تعالی حکم کوي: قُل لِّلۡمُؤۡمِنِينَ يَغُضُّواْ مِنۡ أَبۡصَٰرِهِمۡ وَيَحۡفَظُواْ فُرُوجَهُمۡۚ ذَٰلِكَ أَزۡكَىٰ لَهُمۡۚ إِنَّ ٱللَّهَ خَبِيرُۢ بِمَا يَصۡنَعُونَ(٣٠)  النّور ژباړه: اې پیغمبره! مؤمنانوته ووايه چي د خپلو ستگو (كتل) راكم كړي او خپل عورت وساتي، دا ورته ډېر غوره دی، يقيناً چې الله په هغه څه ښه خبر دی چې دوى يې كوي. د دې مبارک آيت له محتوی دا مفهوم راوځي چې اې مؤمنانو! که په ټولنه کې مېرمنې لوڅ مخ يا د پردې په عدم اهتمام کې ګرځي، تاسو ته الهي حکم دا دی چې نه به ورته ګورئ، خپل ځان د خپلو سترګو په کنترول سره له ګناه وساتئ، دا کار ستاسو (د دنيا او آخرت لپاره) غوره دی، دا...
نور ولوله

معلومات عمومی درباره افغانستان عزیز

ت و ص ا      1. افغانستان  34 ولایت دارد.  2. افغانستان 364 ولسوالۍ دارد.  3. افغانستان تقریباً 38000 قریه دارد.  4. افعانستان 38000000 نفوس دارد.  5. افغانستان 652000 km مربع مساحت دارد.  6. افغانستان 33 زبان و گوینده دارد.  7. افغانستان دارای 5000 س...
نور ولوله

ټولپوښتنه

زمونږ نوي ویبسائټ څنګه دي؟

زمونږ فيسبوک