د مطيع الله تائب لیکنی
یک انتخابات بی سر وصدا در همسایگی های ما ..
دو روز پیش هنگامیکه دنیا اخبار جنگ اوکراین وافتتاح جام جهانی فوتبال را در قطر پیگیری میکرد، کمتر کسی از به راه افتیدن انتخابات زود هنگام ریاست جمهوری در قزاقستان میدانست. در آخر روز وپیش از اعلان رسمی نتائج همه میدانستند که رئیس جمهور / قاسم جومارت توکایف / بدون کدام درد سر توانسته گوی سبقت ربوده وبرای هفت سال آینده / قزاقستان نو / را رهبری خواهد کرد. او بیش از 81% آرا را از آن خود کرد و رسما به سمت خود باقی ماند.
پرسش شفافیت
شاید به جز از دفتر نهادهای دموکراتیک و حقوق بشر سازمان امنیت و همکاری اروپا دگر نهادی بر شفافیت این انتخابات چیزی خاصی گفته باشد. از نگاه آنها این انتخابات در یک فضای سیاسی عاری از رقابت برگزار شده وتوکایف اصلا رقیب جدی نداشت، وبه اپوزیسیون ورقبای جدی توکای...
نور ولوله
پاکستان .. چون وچرا های گزینش فرمانده ارتش
جنرال قمر جاوید باجوه فرمانده کل ارتش پاکستان روز 29 نوامبر بازنشسته خواهد شد، ودر آن روز جانشین او فرماندهی ارتش کشور را به دست خواهد گرفت. هر چند سخنهای در رابطه با یک تمدید کوتاه مدت دیگر برای جنرال باجوه شنیده میشود اما گزینش یک فرمانده نو برای ارتش این بار پر چالش تر از گذشته می نماید، چون پاکستان نه تنها از یک بحران اقتصادی همه جانبه رنج میبرد بلکه همین حالا درگیر یک بحران عمیق سیاسی است.
بازی ملکی نظامی
هر چند پاکستان دارای قانون اساسی است ونقش وصلاحیت نهاد های رسمی کشور همه روشن در آن ترسیم شده است، اما در 75 سال عمر دموکراسی نیم بند پاکستان، هیچ حکومت ملکی نتوانسته است دوره ی پنج ساله ی خود را تا آخر برساند، در این مدت ارتش سه بار قدرت را به دست گرفته و برای بیش از سه د...
نور ولوله
سازمان کشور های ترک.. از ترکیه محوری تا ترک محوری
شهر زیبای سمرقند که دو ماه پیش میزبان نشست سران سازمان همکاری های شانگهای بود، جمعه ی گذشته بار دیگر شاهد یک نشست مهم منطقه ی بود، نهمین نشست سران سازمان کشور های ترک. این سازمان که 12 سال پیش زیر نام "شورای همکاری کشورهای ترک زبان" به راه افتیده بود، از سال گذشته بدینسو به سازمان تبدیل شده وفعلا با عضویت 5 کشور: ترکیه، آذربایجان، قزاقستان، قرغیزستان واوزبیکستان، وعضویت ناظر 3 کشور: ترکمنستان، مجارستان وقبرص شمالی فعالیت مینماید.
از دیوار چین تا دریای آدریاتیک
اگر به نقشه ی تباری جهان نگاهی اندازیم، خواهیم دید که ترک تباران از آنچه امروز به آن سینکیانگ چین میگویند تا لبه های دریای آدریاتیک در شرق اروپا گسترش دارند. هر چند سازمان کشور های ترک از بیشترین نفوس ترکه...
نور ولوله
از بلخ تا بغداد..
بلخ را با بغداد پیوندیست کهن، که میشود تفاصیلش را در کتاب های تاریخ خواند. بلخ بعد از گسترش اسلام در خراسان در اواخر عهد اموی به مهمترین مرکز نظامی لشکریان مسلمان تبدیل شده بود که مستقیما از مرو اداره میشد. این اسد بن عبد الله القسری والی عهد اموی در خراسان بود که بلخ را به یک شهر مهم نظامی وسیاسی وفرهنگی تبدیل کرد، وخرابی های را که والیان قبلی اموی در آنجا انجام داده بودند جبیره کرد. با روی کار آمدن عباسی ها به یمن بازوی خراسانیان، پایتخت خلافت از دمشق نخست به کوفه وبعدا به بغداد منتقل شد، وتا چندین قرن رابطه ی بلخ چه از راه مرو وچه مستقیم با بغداد باقیماند، تا اینکه این منطقه با همه پهنایش دستخوش حوادث بزرگی شد وهر کی رفت پشت راهش..
امروز دگر نه بغداد به وزن پایتخت یک خلافت حضور د...
نور ولوله
نشست سمرقند 2022؛ دردسر های سازمان شانگهای
شهر زیبا وتاریخی سمرقند که زمانی پایتخت امپراتوری تیموریان بود ویکی از مهمترین شهر های راه ابریشم، امروز وفردا ( 15 و16 سپتامبر) مهماندار نشست سران سازمان همکاری شانگهای است. نشست سمرقند درست هنگامی دایر میشود که محیط جغرافیایی این سازمان شاهد تحولات بزرگی است. این نشست، سه سال بعد از آخرین نشست سران این سازمان، در یک فضای سیاسی واقتصادی مختلف تری دایر میگردد، که به همان اندازه ی که فرصتها به روی این سازمان لبخند میزنند، از آن بیشتر درد سرهای هم فرا راه آن ایجاد شده که میشود کوتاه اینجا به آن پرداخت.
جنگ اوکراین
روسیه که یکی از پایه های اصلی سازمان شانگهای است، از نزدیک به هفت ماه در جنگ اوکراین گیر کرده است ودر یک رویا رویی اقتصادی وتجارتی با غرب قرار دارد. چین که د...
نور ولوله
این همه گپ!!
بیشترین آنهایکه این پوست را میخوانند، ده ها پوست دیگر را خوانده و صدها کامنت را از نظر گذرانده اند، وشاید هم ده ها کلیپ شنیداری و دیداری را هم شنیده ودیده باشند. این همه تنها در فیسبوک. حالا اگر برخی از شما عزیزان تویتری باشند ویا هم تلگرامی واینستاگرامی ویا هم همه ای اینها، حساب خواندگی وشنیدگی ودیدگی تان از پیش "مستوفی" هم شاید گم شود. حالا شاید یکی بیاید وبگوید که کم حساب کردی تائب صیب.! حساب آنچه در شبکه های تلویزیونی میبینم ومیشنویم، وآنچه در کتابها و روزنامه ها میخوانیم و آنچه از مکتب و منبر به گوش مان میرسد ، حساب این همه گپ چه شد؟ میگویم درست، این هم " ورسره ".
پرسش این است که در آخر روز وقتی میخواهی به خواب بروی، چند فیصد همه ی این اطلاعات گوناگون ...
نور ولوله
این شهباز تا کجا پرواز خواهد کرد؟
نخست وزیر پیشین پاکستان عمران خان بسیار کوشید تا در مسند قدرت باقی بماند و 5 سال خود را تکمیل کند. در گام دومی، اوهرچه در چانته داشت به کار بست تا حد اقل کشور را به انتخابات زود هنگام ببرد، واز لعنت برکناری در زیر سقف پارلمان برهد، اما بخت یاریش نکرد ودر آخر کار مخالفینش همراه با دادگاه عالی و از پشت سر آنها جنرال های اردو، حکومت چهار ساله اش را سرنگون کردند، وراه را برای تکیه زدن شهباز شریف بر چوکی نخست وزیری هموار نمودند.
هم شهباز شریف وهم همپیمانان سیاسی اش در پارلمان و حتا هوادارانش خوب میدانند که روز های دشواری را در پیش خواهد داشت. او یک کشوری را به میراث برده که در اوج بحران اقتصادی دست وپا میزند. او توسط یک ائتلاف سیاسی شکننده به قدرت رسیده که ضمانتی برای دوام آن نیست. عمران خان و...
نور ولوله
آیا 24 فبروری آغاز یک نظم نوین جهانی خواهد بود؟
صبحگاه پنجشنبه 24 فبروری 2022 رئیس جمهور پوتین امر حمله ی نظامی به اوکراین را داد، وسران غربی هم یکی پشت دگر این اقدام مسکو را به شدید ترین الفاظ محکوم کردند وتا حال هم در حال محکوم کردن هستند. در این میان سخن های رئیس جمهور فرانسه امانویل مکرون و صدر اعظم آلمان اولاف شولتز نغمه ی مختلف تری داشت که نماینگر دلهره های اروپا بود. مکرون حادثه ی امروز را نقطه ی تحول در تاریخ اروپا دانست، وشولتز امروز را یک روز سیاه برای اروپا خواند. اینجا روی اقدامات غربی ها نمیپیچم چه از مجمل آنها این بر می آید که آنها برای رویا روی با روسها به اوکراین نخواهند رفت ومیخواهند روسها را با تحریمهای دراز مدت وبه گفته ی خود شان کمر شکن وادار به عقب نشینی سازند. سخن من بیشتر روی همان نغمه ی مختلف سخن های مکرون وشولتز است، که 24 فبروری یک نقطه...
نور ولوله
هشدار های پیامبر را باید جدی گرفت واز آه مظلومان باید ترسید..
پیامبر در مناسبت های مختلفی یارانش را از آه مظلومان بر حذر داشته است. هنگامیکه معاذ را به یمن میفرستاد برایش توصیه کرد که : اتَّقِ دَعوةَ المظلومِ؛ فإنَّهُ ليسَ بينَها وبينَ اللَّهِ حجابٌ. پیامبر باز در حدیثی دیگری میگوید: اتَّقُوا دَعْوَةَ الْمَظْلُومِ وَإِنْ كان كَافِراً فإنه ليس دُونَهَا حِجَابٌ. این بار بعد دیگری را در هشدار خود می افزاید واین نکته را روشن میکند که قصدش هر گونه مظلومی است چه مسلمان چه کافر. وبار دیگر در همین معنی میگوید: دعوة المظلوم مستجابة، وإن كان فاجرا ففجوره على نفسه.
بلی پیامبر عدل از مطلق مظلوم میگوید، کسی که حقش پامال شده باشد، حالا او کی باشد وچه کیشی داشته باشد وچه رنگی وچه زبانی، اینها اصلا ارزشی ندارند. آه مظلوم همزبان و هم کیش و هم باور و هم تبارت ب...
نور ولوله
سرشت استبداد
هر از گاهی که به کتاب خدا سری بزنی خواهی دید که قرآن سر سازگاری با استبداد ومستبدین ندارد. حالا نمونه های بسیاری را در این سیاق میشود پیشکش کرد، اما برای من یکی از جالبترین باریکی های قرآنی در شناخت آنچه میشود آنرا سرشت استبداد نامید، مقایسه ی است که میشود میان دو فرمانروا کرد، یکی بلقیس در مملکت سبا ودیگری فرعون مصر.
بلقیس از جایگاه یک زن فرمانروا وشیوه ی حکومتداری اش ودر پایان ایمان آوردنش، میتواند یک الگو باشد، الگو در اهمیت دادن به اصل مشوره وشنیدن سخن دیگران، گوش دادن به آرای دیگران. شیوه ی اداره ی بلقیس وطرز دید وروش مدیریت اش در قضایای سرنوشت ساز در حقیقت نشانه ی خرد مداری ودور نگری او است. قرآن موقف بلقیس را در رابطه با نامه ی سلیمان علیه السلام چنین تصویر میکند: " قالت یا أی...
نور ولوله
آیا اعتراضات گسترده ی مردمی در قزاقستان آغاز فصل تازه ی از نا آرامی ها در آسیای میانه خواهد بود؟
آنهایکه پاسخ شان بلی است، ویا هم آنهایکه به نه جواب میدهند، هردو بدون شک برای اثبات دیدگاه خود، دلیل ها وانگیزه های دارند. اما آنچه پر روشن است این است که سرعت گسترش دامنه ی اعتراضات وبه خشونت گرویدن آن، وتاثیر سیاسی وامنیتی داخلی ومنطقه ی آن از عمق بحران فعلی در قزاقستان حکایت میکند.
قاسم توقایف در برابر یک آزمون دشوار
برای حکومت رئیس جمهور توقایف وهم پیمان هایش در موسکو وپیکن، تظاهرکنندگان "گروهی از تروریست های بین المللی" هستند که به گفته او در خارج از کشور آموزش دیده اند و "یکپارچگی دولت را تضعیف می کنند." این طرز دید رسمی وقتی بحران زا میگردد که دولت قزاقستان برای مهار نمودن گستره ی اعتراضات از برون کمک میخواهد. سازمان پیمان امنیت جمعی (C...
نور ولوله
از نماز با حضور .. تا نماز به زور !!
همین چند روز قبل در فیسبوک با پوستی سر خوردم که تصاویر آن گویای این بود که در برخی مساجد در هرات ( شاید در یکی از ولسوالی ها ) برای مقتدیان حاضری ترتیب داده شده است. پیش از آن هم نوشته ها وکامنتهای را در همین زمینه خوانده بودم که سخن از حاضری گرفتن نمازگذاران داشت وجریمه شدن آنهای که در نماز جماعت در مسجد حاضر نمیگردند. حکومت طالبان شاید از تریبیون های رسمی حدوث همچو موارد را رد کنند، ویا هم آنرا تصرف شخصی برخی از ملا امامان ویا مسوولین محلی بدانند. اما باور من این است که این کارکرد منحیث یک پالیسی نانوشته شده برای بسیاری از آنها پسندیده وقابل تایید است.
به هرصورت، مناقشه را میگذاریم به فقها تا ببینند که همچو تصرفی چه اصل شرعی دارد، وتا چه اندازه با مقاصد شریعت وروح اسلام سازگار است. اما ...
نور ولوله
شریک کړئ
زمونږ فيسبوک
