یک انتخابات بی سر وصدا در همسایگی های ما ..

دو روز پیش هنگامیکه دنیا اخبار جنگ اوکراین وافتتاح جام جهانی فوتبال را در قطر پیگیری میکرد، کمتر کسی از به راه افتیدن انتخابات زود هنگام ریاست جمهوری در قزاقستان میدانست. در آخر روز وپیش از اعلان رسمی نتائج همه میدانستند که رئیس جمهور / قاسم جومارت توکایف / بدون کدام درد سر توانسته گوی سبقت ربوده وبرای هفت سال آینده / قزاقستان نو / را رهبری خواهد کرد. او بیش از 81% آرا را از آن خود کرد و رسما به سمت خود باقی ماند.

پرسش شفافیت

شاید به جز از دفتر نهادهای دموکراتیک و حقوق بشر سازمان امنیت و همکاری اروپا دگر نهادی بر شفافیت این انتخابات چیزی خاصی گفته باشد. از نگاه آنها این انتخابات در یک فضای سیاسی عاری از رقابت برگزار شده وتوکایف اصلا رقیب جدی نداشت، وبه اپوزیسیون ورقبای جدی توکایف اجازه داده نشد تا در این کارزار داخل شوند. وزارت خارجه ی قزاقستان هم به نوبه ی خود این گزارش را دور از واقعیت ومغرضانه خواند. اما پر روشن است که هم خود / آستانه / وهم پایتخت های اروپایی خوب میدانند که این گزارش تنها یک روتین برای رفع مسوولیت است و هیچ تاثیری روی روابط / دموکراسی های ریشه دار غرب / با رژیم های خودکامه ی شرق نخواهد داشت. غرب هیچگاه مصالح اقتصادی وامنیتی خود را فدای / ارزش های شعاری / خود نمیکند ودر این بازی / دکترا / دارد. غرب جایگاه استراتیژیک قزاقستان در یک جغرافیای گسترده میان مرز های چین وروسیه تا دریای خزر میداند. از دست دادن قزاقستان برای غرب یک اشتباه تاریخی واستراتیژیک خواهد بود. لهذا پرسش شفافیت تنها یک قضیه ی داخلی باقی خواهد ماند، وامکان استفاده ی آن منحیث یک کارت فشار از جانب غرب خیلی های کم به نظر میاید.

گذار سیاسی یا تداوم استبداد؟

آنچه در رابطه با توکایف در این سه سال ریاست جمهوری اش بیشتر مطرح میشود این است که آیا او تداوم استبداد نظرباییف ومحافظ منافع او وخانواده او است یا اینکه او از عهد استبداد نظرباییف بریده است وقزاقستان را در مرحله ی گذار سیاسی به سوی ثبات سیاسی، آزادی وعدالت اجتماعی وتوسعه ورفاهیت رهبری خواهد کرد؟ نا آرامی های که ماه جنوری گذشته قزاقستان شاهد آن بود، وحکومت توکایف توانست از آن جان به سلامت برد، مهمترین چرخش در تحولات فعلی کشور به حساب می آید. سال جاری کشور شاهد همه پرسی بر تغییرات همه جانبه در قانون اساسی بود، که صلاحیت رئیس جمهور را محدود تر کرد، سقف آزادی های سیاسی وبیان را بلند تر نمود وکثرت گرایی سیاسی را قانونمند ساخت. دوره ی ریاست جمهوری را از دو دوره ی 5 ساله به یک دوره ی 7 ساله تغییر داد. توکایف برای یک آغاز نو انتخابات زودهنگام را پیشنهاد کرد وامروز آنچه را میخواست به دست آورد. او که در سخنانش پافشاری دارد که کشور را به یک عصر کاملا جدید رهنمون خواهد شد، و از هر آنچه به عصر استبداد وفساد نظرباییف رابطه دارد ببرد. هر چند او اقداماتی نمادینی در این رابطه نموده است اما 7 سال دیگر در اختیار دارد تا وعده هایش را تحقق دهد وثابت کند که او رهبر گذار سیاسی به قزاقستان نوین خواهد بود یا تداوم استبداد وفساد نظرباییف. مشارکت مردمی ونتائج انتخابات شاید در یک بعدش به این معنا باشد که مردم قزاقستان این فرصت را به توکاییف داده اند که با خیال راحت تر قطار اصلاحات را به سوی افق های روشنتر رهنمای کند.

7 سال پر چالش

 توکایف خوب میداند که او در آغاز یک پروسه ی پیچیده وپر چالش قرار دارد. در داخل باید وعده های اصلاحات سیاسی و اقتصادی خود را تطبیق کند، با فساد ومافیا های اقتصادی تصفیه ی حساب کند، آزادی بیان را ضمانت نماید، در توزیع ثروت شفاف باشد. مشکل قومی میان قزاق ها وروسها به ویژه در شمال کشور را عاقلانه مدیریت کند. تجارت را با دنیا رونق دهد، وراه های نو برای نقل انرژی قزاقستان به دنیا بجوید.  ودر روابط خارجی اش محتاطانه قدم بگذارد. نه آنقدر از موسکو دور شود که غضب روسها را بر انگیزد وروسها را برای تکرار سیناریو های سیاه اوکراین در شمال قزاقستان وا ندارد. ونه آنقدر با موسکو نزدیک شود که دروازه ی سرمایه گذاری های غربی را در قزاقستان ببندد. روابطش را با چین متوازن نگه دارد، وبا بازیگران منطقه ی مهم دیگر چون ترکیه وایران وهند و پاکستان وسعودی هم روابط خود را توسعه دهد. فروغ دموکراسی وآزادی بیان در قزاقستان به مدل های حکمرانی همسایه خوش نخواهد خورد، مدل های کامیاب دموکراسی نه به مزاج چین برابر است ونه روسیه، ونه هم برخی همسایه های دگر قزاقستان، وآنها شاید از فروغ همچو مدل ها در منطقه با پیشانی باز استقبال نکنند. این همه چالش ها برای یک کشور بزرگ محاصره در خشکه همیشه درد سر ساز بوده است. اما این چالش ها همه در درون خود فرصتهای را پرورش میدهند که تنها رهبری های دور اندیش وفرصت شناس میتوانند از آنها استفاده کنند. در سایه ی جنگ اوکراین وپیامد های سیاسی واقتصادی آن،  ورویاروی چین وامریکا، هفت سال آینده برای توکایف بدون گمان پر چالش خواهد بود.