از بلخ تا بغداد..

بلخ را با بغداد پیوندیست کهن، که میشود تفاصیلش را در کتاب های تاریخ خواند. بلخ بعد از گسترش اسلام در خراسان در اواخر عهد اموی به مهمترین مرکز نظامی لشکریان مسلمان تبدیل شده بود که مستقیما از مرو اداره میشد. این اسد بن عبد الله القسری والی عهد اموی در خراسان بود که بلخ را به یک شهر مهم نظامی وسیاسی وفرهنگی تبدیل کرد، وخرابی های را که والیان قبلی اموی در آنجا انجام داده بودند جبیره کرد. با روی کار آمدن عباسی ها به یمن بازوی خراسانیان، پایتخت خلافت از دمشق نخست به کوفه وبعدا به بغداد منتقل شد، وتا چندین قرن رابطه ی بلخ چه از راه مرو وچه مستقیم با بغداد باقیماند، تا اینکه این منطقه با همه پهنایش دستخوش حوادث بزرگی شد وهر کی رفت پشت راهش..

 امروز دگر نه بغداد به وزن پایتخت یک خلافت حضور دارد ونه بلخ را جایگاه نظامی وسیاسی است.. اما هفته ی پیش تصاویر دو بلخ زاده را دیدم که رفته بودند به زیارت بغداد.. هم از " عتبات عالیات " بازدید کردند،  وهم با "سیاستمداران" دیدار نمودند، ودر باره ی " آینده ی گنگ وناپیدای " افغانستان سخنرانی فرمودند. یک دو روز بعد از سفر آنها انفجار انتحاری در مرکز آموزشی کاج درغرب کابل رخ داد، وبرای بار نخست مقتدی صدر، روحانی پر نفوذ شیعه عراق واکنش نشان داد و طالبان را مسئول کامل انفجارهای کنونی علیه شیعیان افغانستان دانست. وخطاب به آنها نوشت: این چه حکومتی است که نمی‌تواند از مردم خود محافظت کند؟

هر چند آقایان نور ومحقق بیشتر مهمان جناح شیعه ی عراقی بودند که با تهران نزدیک است، ودر سیاست های داخلی عراق با آقای صدر همخوانی ندارد. اما هر دو جناح شیعه ی عراقی به گونه ی حضور خود را در رابطه با افغانستان ثبت کردند که در جای خود درخور کنکاش واهتمام بیشتر است.

در رابطه با " زیارت سیاسی عبادی" آقایان نور ومحقق میشود گفت که شاید تهران میخواهد از تریبیون های بدیل رهبران مقاومت را در مدار خود نگه دارد، ونمیخواهد که با پر رنگ نمودن حضور آنها در تهران روابط خود را با کابل تیره سازد. با این کار ایرانی شاید به گونه ی بخواهند رابطه ی عاطفی میان " زیارت سخی جان " و " عتبات عالیات" را به رابطه ی سیاسی تبدیل کنند. هر چند کار های بسیاری در راستای پیوند نظامی این دو جغرافیا در هنگام جنگ سوریا زیر اشراف تهران انجام شده است.

اما واکنش شدید مقتدی صدر را چگونه میشود خواند؟ آیا او با این موقفگیری خواسته از رقبای جناح مقابل شیعه عراقی خود پس نماند؟ یا اینکه خواسته که با این واکنش جایگاه مذهبی فرا مرزی خود را تاکید کند وبرای شیعیان افغانستان بگوید که قبله ی آمال تان " قم " نیست " نجف " است؟ شاید او هر دو هدف را دنبال نموده است وشاید هم انگیزه های دیگری، اما وارد شدن عراق آهسته آهسته در معادله ی افغانستان قابل تامل است.