د مطيع الله تائب لیکنی

عمر بن الخطاب و مدیریت بحران خشکسالی

از آن خشکسالی که در سال 18 بعد از هجرت در عهد خلافت عمر بن الخطاب رخ داد قرنها گذشته است، اما از دید من هنوز هم میشود مسلمانها به ویژه آنهای که دعوای عدالت عمری دارند از آن رویداد بزرگ درسهای بیاموزند. هنوز فقه عمر در مدیریت بحران خشکسالی در همان سیاق زمانی ومکانی اش گفتنی های دارد  به حکام وفقهای مسلمان امروز وشاید هم فردا. عمر هم خود وهم مردم را به دعا ونیاز به دربار خدواند فرا خواند، اما همگام با دعا به هر آنچه در عالم اسباب ممکن بود رو آورد وبرای تخفیف درد مردم  هر دری را زد. او خود آستین بالا زد وشب روز برای آماده ساختن چیزی برای زنده ماندن مردم زحمت کشید. برای قحط زدگان چیزی شبیه کمپ های پناهجویان ساخت، به همه والیان امر کرد تا انچه دارند به مناطق قحط زده بفرستند. او حد س...
نور ولوله

کاخ سفید وگزینه های ناخوشایندش با طالبان

دیروز جمعه آمریکا وقطر با هم توافق نمودند که دوحه از منافع دپلوماتیک واشنگتن در افغانستان نمایندگی کند. هر چند امریکایی ها تا هنوز تاکید دارند که طالبان را به رسمیت نمیشناسند وعجله ی هم ندارند، اما آیا میشود توافقنامه ی را که آنتونی بلینکن وزیر خارجه آمریکا با محمد بن عبدالرحمن آل ثانی همتای قطری خود امضا کرد، نشانه ی از احتمال تعامل مستقیم آمریکایی ها با حکومت طالبان در آینده دانست؟ پاسخ به این پرسش بیشتر بر میگردد به چگونگی یک سری از کشمکش های سیاسی داخل امریکا میان دموکرات ها وجمهوری خواهان، وبعدا سرنوشت چون وچرا های تعامل با افغانستان طالبانی میان واشنگتن وپایتخت های کشور های غربی. اما آنچه آشکار است این است که امریکا وکشور های غربی هنوز هم درست نمیدانند که چه رویکردی را در رابطه با نظام طالبان در پیش گیرند...
نور ولوله

انتخابات رياست جمهوری اوزبيکستان

روز گذشته در اوزبیکستان انتخابات ریاست جمهوری بود.. گفتم یگان چیزی بنویسم .. باز تنبلیم گرفت، و به خود ای بهانه را گرفتم که برو از نوشتن در باره انتخاباتی که نتیجه اش پیش از پیش معلوم باشد، یگان کار مفید دگر انجام بدهم.. آخر هم رفتم رویا روی صلاح ورونالدو را مشاهده کردم..  مسابقه ی که نتیجه اش را پیش از پیش نمیدانی و از مشاهده اش حظ میبری .. هر چند در نیمه ی اول تقریبا معلوم بود که لیورپول میدان را میبرد.. در اوزبیکستان نتیجه پیش از اغاز رای دهی  معلوم بود .. ومن هم شخصا پیش از اعلان رسمی نتایج، پیروزی بزرگ ریس جمهور شوکت میرضیایف را  برای شان مبارک اولسون میگویم .. ...
نور ولوله

"جامعه جهانی" .. وسخنهای از این قماش !!

از همان روزهای نخست که مرتکب خواندن ونوشتن شده بودم، واژه ی " جامعه جهانی" گاه وناگاه پیش رویم سبز میکرد ومن هم بدون هیچ التفاتی از پهلویش میگذشتم. بعد ها که جغرافیای " دانستگی" هایم وسیعتر شد، دیدم که این واژه ی " جادویی " همه جا حضور پر رنگ دارد، به هر زبان حتا به زبان اشاره همیشه جلوه گر است. در کشور ما و در بیست سال گذشته " جامعه جهانی" خودش شخصا حضور داشت، وحالا که بار وبندش را برداشته وبه ظاهر رفته است، در این روزها تنها منحیث یک واژه، چه در کابل وچه در پایتخت های دور ونزدیک، شب وروز ورد زبانها است. در کابل از " جامعه جهانی " میخواهند حکومت سرپرست امارت اسلامی را برسمیت بشناسد، ودر بیرون از کشور از "جامعه جهانی" التماس دارند که رژیم طالبان را برسمیت نشناسن...
نور ولوله

پیامبر رحمت

• نخست باید عرض کنم حضور تان که من شخصا یکی از هوادران سرسخت برپایی جشن میلاد پیامبر دوست داشتنی ما محمد بن عبد الله صلی الله علیه وسلم هستم. البته برپایی جشن میلاد را مختصر به چند شهر چراغان وچند ختم وخیرات وچند نعت ودرود ویک روز رخصتی عمومی نمیدانم. من این مناسبت را فرصتی میدانم برای شناساندن پیامبر به مسلمانان وبه همه جهانیان. من به این باورم که استفاده ی درست از این مناسبت خجسته میتواند جوانب گوناگون شخصیت پیامبر بزرگ مان را به گونه ی به معرفی بگیرد که اطیاف مختلف در داخل جوامع مسلمان وهمچنان در جهان به آن نیاز دارند. الگوی پیامبر را باید بار بار معرفی کرد ودر قالب های مختلف دیداری وشنیداری وخواندنی به خورد مردم داد. پیام پیامبر آخرین همیشه چیزی برای گفتن دارد. هنر جستجو در بحر پیامبر را ب...
نور ولوله

انقلاب داکتر مهدی!

جناب داکتر محی الدین مهدی نام شناخته شده ی است در مبارزات سیاسی و فکری وفرهنگی چهار دهه ی اخیر کشور  ( اقلا برای ما ها  ) .. او که از یک فامیل علم پرور ومتدین می آید، در هر دو مرحله ی " جهاد " و " مقاومت " با آمر صاحب شهید همراهی داشت. بعدا در بیست سال گذشته " سیاست " نمود و به " کتاب " اهتمام نمود و کتابخانه ساخت.. داکتر صاحب دیروز نوشت:  («جبهه‌ی مقاومت ملی» نماینده‌ی تفکر اسلام سیاسی نیست، چون داعیه‌ی دینی در برابر خود ننهاده؛ مبارزه‌ی او برای کسب استقلال، دموکراسی و عدالت اجتماعی را، نباید «جهاد» خواند. )...
نور ولوله

آیا فصل تازه ی رویا رویی طالبان وداعش فرا رسیده؟

هر چند تنظیم " دولت اسلامی - خراسان" با عملیات انتحاری خود در فرودگاه کابل در 26 اگست حضور خود را در مرحله ی نوین حکومت طالبان ثبت نمود، اما انفجارات پیاپی که نیرو های امنیتی طالبان را در ولایت ننگرهار در روزهای جمعه وشنبه گذشته هدف قرار داد، پرسشهای بسیاری را در میدیا برانگیخت که آیا ما شاهد آغاز یک فصل تازه از رویا رویی میان طالبان وداعش خواهیم بود؟ - از همان روز نخست ایجاد شاخه ی خراسان داعش برای فعالیت در افغانستان وکشور های مجاور آن در سال 2015، میانه ی شان با طالبان پر از فتاوی تکفیر وجنگهای خونین بود. داعش در این دو سه سال اخیر نتوانست جای پای مستقری برای خود در شرق افغانستان پیدا کند، فشار حکومت وامریکایی ها از یک طرف وفشار طالبان از طرف دیگر از قوت وفعالیت آنها تا جایی ...
نور ولوله

قوی .. مرکزی.. اسلامی

در ادبیات سیاسی طالبان هنگام سخن از شکل وهویت دولت آینده ی کشور این سه واژه ی قوی، مرکزی واسلامی بیشترین کاربرد را دارند. در کانتکست کشوری مانند افغانستان این سه واژه میتواند برداشت ها وپرسشهای گوناگونی را بر انگیزند. دولت قوی میتواند مفاهیم گوناگونی را نمایان سازد. مثلا دولتی با نهاد های قوی امنیتی مانند ارتش وپولیس واستخبارات که بتوانند از کشور پاسداری کنند واراده دولت را اجرا پذیر سازند. در پهلوی اینها دولت قوی شاید بازتاب قوت نهاد های دیگر مانند قضا وقانون اساسی وپارلمان وحکومت و میدیا باشد تا ارزشهای مانند عدالت وشفافیت ومحاسبه را نهادینه سازند. میشود در این لست اقتصاد قوی را هم افزود که مهمترین شاخص یک دولت قوی است. وقبل از همه قوت دولت در مشروعیت آن است که زاییده ی پیشتیبانی جامعه...
نور ولوله

پاچا گردشی..

پاچا گردشی از ظاهر شاه به سردار داوود خو یادم نیست چون کودکی بیش نبودم .. اما چپه شدن جمهوریت داوود و پاچایی کمونستا خوب یادم است .. صنف ۵ بودیم د ابتدایه استقلال و مکتب هم د بیخ گوش ارگ و خانه هم نزدیک وزارت داخله .. خی پاچا گردشی از کمونستا به مجاهدین را با تفصیل از نزدیک دیدیم.. در ۵ ثور ۱۳۷۱ در سقوط جلال آباد حضور داشتم و در ۹ ثور در کابل بودم .. پاچایی اول طالب را از رادیو و آنچه به رسانه های بین المللی می‌رسید تعقیب کردیم.. سقوط طالبان و کنفرانس بن و تسلیم قدرت از استاذ شهید به کرزی را با تقصیلی بیشتری از  رسانه های بین المللی وآنچه در انترنت نشر میشد تعقیب کردیم.. اما این ...
نور ولوله

طالبان و پرسش تغییر

هم زمان با پیشرفت قوتهای طالبان وسقوط مراکز ولایت ها یکی پی دیگر .. یکی از پرسش های که بیشتر در تحلیل های روزنامه های غربی و منطقوی به شمول ایرانی مطرح میشود این است که آیا طالبان تغییر کرده اند؟ بیشترین توقعاتی که در لابلای تحلیل های روزنامه های بیرونی به چشم میخورد این است که تغییری بسیاری در طالبان دیده نمیشود، ویا اینکه تغییراتی اگر دیده میشود شاید موقت باشد.. وبیشتر به این نظر اند که تعامل شان با مردم در شهر های بزرگ چون هرات وقندهار فرصت خوبی است که ثابت کنند که آنها دیگر طالبان دهه ی نود نیستند.. برخی از دیدگاه ها بر این اند که طالبان در شرایط فعلی به دو مشروعیت داخلی وبیرونی  نیاز دارند که نمیشود تنها با میله ی سلاح آنرا تحقق بخشید.. در مشروعیت داخلی شان باید آمادگی...
نور ولوله

بخت آزمایی اردوغان در افغانستان

در این ده سال اخیر از سوریه تا لیبیا واز اذربایجان تا سومالی، انقره بخت خود را در مناطق جنگ زده آزموده است واین بار برای آزمودن بختش در افغانستان کمر بسته است. هر چند ترکها در چوکات ناتو در این دو دهه ای اخیر در کشور ما حضور داشتند، اما این حضور طبیعت جنگی نداشت وبیشتر برای عرضه ی خدمات بود. همگام با آغاز روند برون شدن قوای امریکایی وناتو از افغانستان، سخن از واگذاری امنیت فرودگاه کابل به قوتهای نظامی ترکیه مطرح شد. انگیزه های علاقه مندی انقره برای باقی ماندن در افغانستان را میشود در تقویه ی موقف ترکیه در تعامل با اروپا وناتو از یک سو ودر ایجاد زمینه ی مشترک با امریکای جو بایدن که رابطه اش با اردوغان صمیمی نبود ونیست. با برون رفتن امریکا وناتو از افغانستان راه برای افزایش نقش قدرتهای مطرح...
نور ولوله

جنگ داخلی ..

در این شب وروز شاید پر کاربرد ترین واژه در تحلیل های رسانه های غربی در رابطه با افغانستان همین واژه ی جنگ داخلی باشد CIVIL WAR .   کار برد این واژه در این چند روز بعد از آن بیشتر شد که اسکات میلر فرمانده نظامیان آمریکایی و ناتو در افغانستان با اشاره به ناگوار شدن وضع امنیتی کشور از یک جنگ داخلی هشدار داد. برای آنهایکه فعلا در افغانستان میجنگند، واژه ی جنگ داخلی بی معنا و بیجا مینماید.. هر دو طرف جنگ انگیزه های خود را دارند که جنگ روان را تعریف مینماید وتوجیه میکند. تعریف آنها از این جنگ هیچ همخوانی با واژه ی CIVIL WAR  رسانه های غربی ندارد. اینجا یا حکومت ونیرو های مردمی اند که میگویند برای دفاع از خاک وناموس وارزشهای خود در بر...
نور ولوله

شریک کړئ

ټولپوښتنه

زمونږ نوي ویبسائټ څنګه دي؟

زمونږ فيسبوک