ليکنې

افغانستان چه می خواهد؛چین چه میکند؟

منبع: فارن پالیسی نویسنده: لین اودنیل مترجم : سیدجمال اخگر   کابل که نا امیدانه منتظر آغاز اقتصاد خود است، انتظار دارد تا بیجنگ از ثروت معدنی این کشور بهره برداری کند. دستگیری یک حلقه از جاسوسان چینایی بتاریخ 10 دسامبر در شهر کابل باعث شده است تا افغانستان روابط خود را با چین ، همسایه غول گرسنه ی منابع خود در شرق ، دوباره ارزیابی کند. مقامات دولت افغانستان گفتند که این کشور قراردادهای نفت و گاز با چین را فسخ کرده است و به دنبال مذاکره مجدد در مورد شرایط استفاده از یک معدن بزرگ است که تقریبا بیش از یک دهه قبل قرار داد آن با چین منعقد شده بود....
نور ولوله

کی ها سبب قتل هفت دانشمند ایران اند؟

منبع : مدرن دیپلماسی نویسنده:را تن دویودی برگردان:شمس حقجو   گزارش ها در چندین مورد به ترور محسن فخری زاده ، دانشمند هسته ای ایران اشاره دارد ، اما اکنون مقامات ایرانی می گویند که وی با کمک یک سلاح ماشین دار از راه دور در وسط جاده به قتل رسیده است. با این حال ، ایران بر‌موضع خود مبنی بر این که اسرائیل عامل قتل وی می باشد تاکید دارد . وی در 27 نوامبر به قتل رسید. استدلال ایران در مورد این مسئله بسیار ساده است که اسرائیل یکی از معدود کشورهایی است که دلیل و توانایی کافی را برای انجام چنین حملاتی در خاک ایران در اختیار دارد . حتی اجماع بر این است که اسرائیل قبل...
نور ولوله

سیاسی ګوندونو ته یوه کتنه - پنځمه برخه

کله چې د خلق ګوند په ټول ملک کې خپل کنترول ترلاسه کړ، نو بیایې سمدلاسه، د حکومت په ټولو کلیدي ادارو کې د خپل ګوند غړي وګومارل. د خلق ګوند په نسبي توګه زیات پوه او مسلکي کدرونه نلرل، او د دوی مقررۍ ډېرې بې انصافه وې. دوی ته ګوندي سابقه، او ګوند ته وفاداري، تر هر څه ډېره د اهمیت وړ وه. د یوه دولتي مامور په ټاکنه کې، د هغه علمي پوهه او تجربه په نظر کې نه نیول کېده. په هرځای کې دوی یوازې د خپل ګوند غړي ځای پرځای کول، او زما په فکر سره، د دوی د ناکامۍ د علتونو څخه، یو علت همدا و. د افغانستان ملي بیرغ یې په سره ګوندي بیرغ بدل کړ. په اردو کې یې  د اسلامي مفکورې لرونکي صاحب منصبان، په یوه او بل نامه بندي، او ورک کړل. په ټول ملک کې یې، په مسلمانانو ځمکه سور اور ګرزولې وه. د خلق د ګوند ځینو غړ...
نور ولوله

دیوار ریگی تزویز ارگ در حال فرو ریختن است !

حلقه ارگ و یا تیم بی بیخ و پایه مردمی اشرف غنی ریس جمهور بعد از اعلان طرح حكومت جدید عبوری بدون اشرف غنی جهت دست یابی به صلح از جانب هئیت طالبان در مسكو با مشارگت سیاسی طالبان در استانه فروپاشی قرار دارد، منابع اگاه در داخل تیم ارگ تأیید میكنند كه حنیف اتمر وزیر خارجه حلقه ارگ از طرف امریكا و اتحادیه اروپا در حكومت جدید پسا اشرف غنی یكی از چند چهره ای است كه در رأس حكومت جدید كه قرار است بعد از توافق جانب امریكا و طالبان در مرحله عبوری و یا انتقالی مصالحه در نظر گرفته شده است از تیم رئیس جمهور بنا بر تطمیع زلمی خلیل زاد رسما خارج خواهد شد، بدین ملحوظ ریس جمهور اشرف غنی در پی یارگیری جدیدش با پیشنهاد یك بسته جدید سیاسی به شمول وزارت خارجه به صلاح الدین ربانی مراجعه كرده است تا از شكست و ریخت سیاست حیله و تزویز ارگ جلوگیری...
نور ولوله

جامعه مدنی و نقش آن در گفتگوهای صلح افغانستان

منبع: موسسه بین المللی مطالعات سیاسی نویسنده : اورزلا نعمت مترجم : سید جمال اخگر   مفهوم جامعه مدنی و روابط آن با دولت به مرور زمان در سطح جهانی و همچنین در تاریخ معاصر افغانستان تکامل یافته است. در افغانستان جامعه مدنی به‌عنوان یک مفهوم و یک عمل گفتمانی، در مراحل مختلف مسیر تاریخی کشور، رونما شده است. به‌‌گونه‌ی مثال سنزیل نوید یادآور می‌شود که در قرن نوزدهم یا اوایل قرن بیستم روحانیون یا بازیگران مذهبی به‌عنوان «حافظان نظم اسلامی و نمایندگان جامعه مدنی در افغانستان […]، نقش مهمی در سیاست داخلی کشور و روابط آن با قدرت‌های خارجی د‌اشتند.&raqu...
نور ولوله

په افغانستان کې د جګړې اصلي عامل خارجیان او د دوی لاسپوڅي اشخاص دي

هغه څوک چې په افغانستان کې د خارجیانو نظامي شتون لپاره هلې ځلې کوي، هغوی د جنګ او د اشغال دوام غواړي، دوی ته افغان وژنه یو ډول سیاست او تجارت ښکاري یوازې خپلو شخصي ګټو په خاطر هر ډول معاملو ته تیار دي. امریکا او ناټو شل کاله مخکې د یو غیر مشروع هدف لپاره په افغانستان باندې تجاوز وکړو، په داسې حال کې چې دوی یو ځل اشتباه وکړه او په خپلو تیروتنو او خطاګانو  باندې اعتراف کوي، سره له دې د اوږد مهاله جګړو او اشتباهاتو په درشل کې مجبور شول له طالبانو سره په دوحه کې د سولې په تړاو یو قانوني توافق وکړي چې لا تر اوسه پورې جریان لري، اما بیا داسې لویه اشتباه نه کوي چې په افغانستان کې جګړې ته مخه کړي، او یا د دې هڅه وکړي چې افغانستان ته خپل سرتیري راولیږي، البته سیاسې او استخبارتي لاسوهنه به ترهغه پورې کوي ترڅو چې دوی خپل هدف ت...
نور ولوله

امتیازات و برتری های جاهلیت عقب مانده دیروز، بر جاهلیت مترقی امروز! - قسمت سوم

3- ابوسفیان رضی الله عنه، هنگامیکه هنوز ایمان نیاورده بود، همراه با کاروان تجارتی قریش برای تجارت وبازرگانی به سرزمین روم می رود، و مقارن با سفر او، نامه پیامبر صلی الله علیه وسلم،  برای هراکلیوس پادشاه روم می رسد . هراکلیوس پادشاه روم ابوسفیان را با جمعی از همسفرانش احضار می کند تا در باره پیامبر صلی الله علیه وسلم، از وی معلومات بگیرد و از وی می پرسد : نسب او چگونه است ؟ آیا دروغ می گوید ؟ آیا خیانت می کند ؟ آیا در میان شما کسی دیگری چنین ادعایی را نموده است ؟ و همچنین در باره دشمنان و پیروان او، سؤال هایی را مطرح می کند . ابوسفیان صادقانه جواب می دهد و چون بر می گردد می گوید : اگر حیاء و وجدانم مانع نمی گر...
نور ولوله

سیاسي ګوندونو ته یوه کتنه - څلورمه برخه

د ثور د کودتا څخه وروسته محمود سوما، د عالي تحصیلاتو د وزیر په حیث تعین شو. کله چې محمود سوما د کابل د پوهنتون په انګړ کې د وزیر په حیث معرفي کېده، نو د پوهنتون ټول استادان یې ورغوښتي وو. هغه استاد چې د علی احمد خرم د مرګ په قضیه کې بندي شوی و، هغه د ثور د کودتا څخه پخواه را خلاص شوی و. هغه ډېر تکړه مسلمان استاد و، او هغه د ثور د کودتا نه لږ مخکې، د فولبرایت په امتحان کې کامیاب شوی و، او د ماسترۍ د پاره امریکې ته روان و. ټول کارونه یې نیږدې خلاص شوي وو، چې دغه د ثور د کودتا آسماني ټکه، په ټول ملت راولوېده، او ټول شیان یې ګډوډ کړل. په آخر کې دغه استاد هجرت ته اړ، او د امریکا تګ ترې پاته شو. د محمود سوما د معرفي کېدو، په وخت کې د انجینرۍ یوه بل استاد، چې ورور یې، د داود خان په حکومت کې، د ی...
نور ولوله

ایالات متحده و طالبان در یک سال گفتگو چه بدست آوردند؟

منبع: دیپلمات نویسنده: فرانز جی مارتی مترجم : سیدجمال اخگر      “توافقنامه آوردن صلح در افغانستان” میان طالبان و ایالات متحده تاکنون نتیجه مشخصی نداشته است و جنگ و حملات خونین هنوز در سراسر کشور ادامه دارد. بتاریخ 29 فبروری سال 2020، ایالات متحده و طالبان- پس از بیش از 19 سال جنگ – توافقنامه تاریخی برای آوردن صلح در افغانستان را به امضا رسانیدند. در توافقنامه تصریح گردیده است که طالبان مانع استفاده از خاک افغانستان بر علیه ایالات متحده و متحدین آن توسط تروریستان می گردد و همچنین برای ساختن یک کشور صلح ...
نور ولوله

راه منطقی حل مشکل افغانستان چیست؟

به نظر نمی رسد که رها کردن کشور از شر طالبان یک مقصد منطقی باشد. تقسیم کشور ممکن بهترین گزینه بعدی باشد. منبع : دی بل وارک نویسنده: ساشاکسام مترجم : سید جمال اخگر   یکی از بلندپروازانه ترین اهداف سیاست خارجی دولت ترامپ ، رسیدن به یک راه حل برای ختم جنگ افغانستان بود. با وجود ادامه حملات شورشیان از زمان امضای توافقنامه صلح مقدماتی در 29 فبروری سال 2020 ، خوش بینی برای توافق صلح با طالبان میان تعداد قابل توجهی از رهبران سیاسی و نظامی افغان و بین المللی ، تحلیلگران و دانشمندان و مردم افغانستان افزایش یافته است.این خوش بینی با امضای توافق نامه روی کار شیوه پیشبرد مذ...
نور ولوله

روان کال کې سلګونه خلکو خپلې ګردې ليلام کړي

عبد الولي ايوبي   روان کال کې سلګونه خلکوخپلې ګردې ليلام کړي تر څو د ژوند آذوقه برابره کړي او حد اقل له مرګ نه وژغورل شي د غولواکۍ رژيم حاکم ده، بعضې د يو څو روپيو معاش لپاره خپل وجدان ته ملامت دي په داسې حال کې چې معاش يې حق او لکه څرنګه چې د وطن د آبادۍ مسٶليت لري د بې عدالتيو او د وطن د بنيادونو د حفظ او ساتلو مسٶليت هم لري، ځينې دومره اوږده لکۍ لري چې که دې د جمهوريت په بې روحه کالبد د سپرو پوچ مغزو پسې زونګه وکړه هم د بېرونيو استخباراتو د مزدور ټاپه در باندې سريښوي خو دا يې هير کړي چې په ارګ کې د دنيا د استخباراتو نانزکې ناستې دي او ددې لپاره چې اعتبار يې لا پوخ او ډاډه خپلو موخو ته ورسېږي څنګ کې يې بيزو رولا او بيزو شاډولا ورټومبلي، د ارګ نشينانو کورنۍ يې برمته کړي او د دوى...
نور ولوله

جمهوريت څه دى؟

صفت الله ځواک   ملت پکې د ولږې له امله خپل د بدن غړي پلوري، خو دوي په ۱۸ رقمه خوراکونو نه مړيږي. افغان او افغانستان پکې پريمانه وژل کيږي او خاوره يې پلورل کيږي خو يوه لبنانۍ رولا او لبنانى احمدي پکې د افغانستان بانک خزانې لوټوي، د پرموټ په نامه ميليونونه پيسې وهي او ددې ملت هر زخم باندې مالګې دوړوي. هو! د ماليي وزير دروغ ويل، سياسيون دروغ وايي، د ارګ ځينې مامورين په مجالسو کې دروغ وايي، شته د فساد ضد بنسټونه، رسنۍ او د ولسي جرګې غړي دروغ وايي خو يوازې د ارګ پردي راغلي بې واکه واکداران چې د خپلو غلاوو لپاره ناست دي رښتيا وايي. دا مې د ملت حال دى چې د ...
نور ولوله

د نړۍ، افغانستان، انسانیت لپاره یو ستر شرم!

اصالت يار   دا چې نړۍ، افغانستان او انسانیت ټول د افغانستان د غریبو خلکو له درده نه خبره دي نو خلک اړ شوي د خپلې نفقې او ډودۍ لپاره دا خل د بدن ټوتې خرڅي کړي، زمونږ شتمن خلک عیاشي کوي او غریب ولس مو د بچيانو د مړولو په خاطر ګردی خرڅوي. هغه کسان هم مجرمین دی چې د دوی ګردې یې په ډېر کم قیمت اخيستی بايد محاکمه کړل شي . دا ډول د هرات مسئولین باید محاکم کړل چې ۱۰۰۰ تنه هراتیانو تر دې دمه خپلې ګردې خرڅې کړي. غریبان سوال او بې عزتی ته مه اړ کوئ تر سوال کولو د مخه خپله ورسره په پټه د الله لپاره مرسته وکړئ او د دعاء غوښتنه ور څخه مه کوئ ځکه تاسو ته اجر الله حتمی درکوي....
نور ولوله

فاطمیون څنګه مهارېدلی شي؟

دې کې هېڅ شک نه شته چې د فاطمیونو اصلي سرچینه د ایران اخوندي رژیم دی ، انکېزه یې هم بهرنۍ ده ، لیدلوری یې هم بهرنی دی ، خو کورنۍ انکېزې او د ملاتړ سرچینې هم لري. ځینې مهمې دولتي او سیاسي کړۍ یې د ملاتړ څرګندې سرچینې دي . د جمهور رییس دویم مرستیال سرور دانش ، د هغه ټول حکومتي بانډ، د خلیلي، محقق ، مدبر ، اکبري ، انوري، او نورو هزاره مشرانو اکثره سیاسي ډلې چې د امتیاز لپاره سره وېشل شوي او د هدف پر مهال ټول سره متحد دي، دا ټول په حقیقت کې فاطمیون دي،. عليپور  یو لنډغر دی چې دوی د خپلو اهدافو لپاره وړاندې کړی ، یو وخت عبدالعلي مزاري د (شفیع دېوانه ) په وسیله د خلکو په سرو کې مېخونه ټکوهل ، اوس دانش او خلیلي د علیپور په وسیله د خلکو عزت او دولتي حاکمیت ته ګواښ متوحه کوي. که حکومت وغواړي ...
نور ولوله

امتیازات و برتری های جاهلیت عقب مانده دیروز، بر جاهلیت مترقی امروز ! - قسمت دوم

2- بعد ازینکه پیامبرصلی الله علیه وسلم، حلقه محاصره پولیس اسپیشل فورس مشرکین را شکسته بیرون شد و باهمراهی ابوبکر رضی الله عنه راه  هجرت را پیش گرفتند . در سپیده دم همان روز ابوجهل با تعدادی از وکلای پارلمان مکه نزد دروازه ابوبکر رفت و دروازه را کوبید، أسماء بنت ابوبکر در را باز نمود. ابوجهل پرسید: پدرت کجاست؟ اسماء گفت: نمی دانم کجاست . در این لحظه ابوجهل بر آشفت ونا آگاهانه یک سیلی بر روی اسماء کوبید ولی فورا پشیمان شد و نزد اسماء تضرع و زاری می نمود و می گفت : خبئيها عني، خبئيها عني، یعنی به کسی مگوی و من را رسوا مکن. و ه...
نور ولوله

ټولپوښتنه

زمونږ نوي ویبسائټ څنګه دي؟

زمونږ فيسبوک