د نجيب الله سديد لیکنی
گپ های در باره تامین آب شهر کابل
اخیراٌ در یک جلسه مسول بانک جهانی برای افغانستان یک لیست از پروژه های که از نظر بانک جهانی می تواند مشکلات آب کابل را تا اندازه مرفع کند و در شرایط فعلی می تواند تمویل گردد ارائه شد. از جمله پروژه ها تکمیل کار باقیمانده انتقال آب از سفره های آبی لوگر، احداث چیک دم ها، مدیریت آب باران، ترمیم لیکیچ سیستم آبرسانی، باز استفاده از فاضلاب و کاهش مصرف آب در کابل شامل بود. هزینه این پروژه ها حدود ۸۸.۵ ملیون دالر برآورد گردیده است.
نظر من در این جلسه در باره این پروژه ها چنین بود:
بجز تکمیل پروژه ناتمام استفاده از سفره های آبی لوگر که شاید برای حدود ۴۰۰ هزار نفر آب تامین کند، باقی پروژه ها درد مردم کابل را دوا نمی کند. کابل سالانه به حدود ۸۸ ملیون مترم...
نور ولوله
پیش بینی های ۴۲ روزه بارندگی در افغانستان
پیش بینی های مرکز پیش بینی میان مدت آب وهوا اروپا نشان دهنده بارندگی کمتر از حالت نورمال برای ماه های قوس و جدی در افغانستان است. تنها در آخر ماه جدی و ماه دلو احتمال بارندگی بیشتر از حالت اوسط بیشتر می گردد. نقشه پایین پیش بینی بارندگی هفته وار برای ۶ هفته آینده را نشان می دهد که رنگ نارنجی بارندگی کمتر و رنگ سبز بارندگی بیشتر از حالت نورمال را نشان می دهند. باوجود اینکه دقت این پیش بینی زیاد نیست ولی تجربه من اینست که برای منطقه ما زیادتر وقت ها درست ثابت گردیده است.
نوت: مدل های پیش بینی آب و هوا به اساس یک سلسله فرضیه ها و احتمالات استوار است که می تواند از واقعیت متفاوت باشد.
*******************************************...
نور ولوله
وضعیت ۲ ماه نخست سال آبی افغانستان
در ۲ ماه نخست سال آبی افغانستان، باوجود بارندگی های خوب در هفته گذشته افغانستان در کل بارندگی کمتر از حالت نورمال داشت.
کسر بارندگی بین ۲۵ تا ۵۰ ملی متر برای قسمت های زیادی کشور ما تخمین گردیده است.
نقشه پایین که مجموع از تخمین های بارندگی ماهواره و ارقام ساحوی (CHIRPS) است نشان می دهد که بجز قسمت های از شمال شرق که بارندگی حالت نورمال (رنگ سفید) داشته باقی کشور خشک تر( رنگ قهوه یی) از حالت نورمال بوده است.
برای ماه جاری (دسمبر) نیز احتمال بارندگی بیشتر برای شمال کشور پیش بینی گردیده و برای باقی افغانستان احتمال بارندگی خوب بسیار کم است. قابل ذکر است که هنوز کمبود بارندگی زیاد نیست اما اگر...
نور ولوله
دوران پروژه های سازگاری در برابر تغیرات اقلیم
پروژه های سازگاری در مقابل اضرار تغیر اقلیم در قالب یک سلسله قدم های ضروری مطرح می گردند تا این پروژه ها موثر؛ هدفمند و پایدار باشند.
قدم نخست در طرح پروژه های سازگاری ایجاد تفاهم بین نهاد های مرتبط اجتماعی و حکومتی است که باید تفاهم لازم برای درک تغیر اقلیم؛ نیاز به کاهش اضرار آن توسط تطبیق پروژه های سازگاری به میان آید. در این قدم شما نیاز به هم آهنگی میان تمام اقشار جامعه دارید.
قدم دوم: ارزیابی خطرات و آسیب های تغیر اقلیم است که در این مرحله نیرو متخصص یک جامعه لیست از خطرات و آسیب های منطقه از اثر تغیر اقلیم را باید مستند سازی کند. وقایع گذشته در منطقه مورد نظر و هم چنان حوادث گذشته از مناطق مشابه می تواند در شناسایی خطرات و آسیب ها کمک کند...
نور ولوله
جبهه هوا سرد و بارندگی در راه است
روز های 5 شنبه و جمعه هفته جاری قسمت های زیاد کشور ما شاهد بارندگی خواهد بود. میزان روزانه بارندگی بین ۵ تا ۲۰ ملی متر در روز پیش بینی گردیده است (ساحات به رنگ سبز و آبی).
تا فعلاً شمال افغانستان بارندگی های خوب داشته است. کسر بارندگی در باقی کشور نیز تا فعلاٌ بین ۲۵ تا ۵۰ ملی متر است که با یک موج بارندگی خوب می تواند جبران گردد.
درجه حرارت در هفته آینده بعد از بارندگی ها نیزسرد می گردد. به مقایسه این روز ها که بین ۴ تا ۸ درجه سانتی گیرید گرمتر از حالت نورمال است تا ۶ درجه سانتی گیرید سردتر از حالت نورمال می گردد.
*****************************************************
سړه څپې او اورښت ...
نور ولوله
تولید نساجی به نفع کشور ما نیست
اروپا یک زمان در تولید نساجی ( تکه یا پارچه برای لباس و غیره) پیشتاز جهان بود، اما بعد از اینکه دانستن که صنعت نساجی آبهای شانرا کثیف می سازد، تعداد زیادی از شرکت های بزرگ شانرا به کشور های شرق دور انتقال دادند.
صنعت نساجی به آب بسیار زیاد نیاز دارد و تقریبا” تمام آب که برای تولید نساجی استفاده میشود، با مواد کیماوی آلوده میشود.
برای تولید یک بلوز بطور مثال به اساس ارقام اتحادیه اروپا، ۲۷۰۰ لیتر آب به مصرف می رسد. حال شما قضاوت کنید که شرکت کمپل سازی که اخیرا” افتتاح گردیده، چقدر آب را آلوده ساخته و بدون تصفیه به زمین هدایت می دهد. در حالیکه مردم آب حتی برای نوشیدن ندارند کمبود آب به یکی از معضله ...
نور ولوله
جمع شدن آب در بند پاشدان در هرات
آخرین تصاویر ستلایت از کاسه بند پاشدان نشان دهنده تجمع آب در این بند در حدود یک هفته گذشته است. آب در بند بعد از آن تجمع کرد که در هفته های اخیر کار بالای آخرین قسمت از بدنه بند نیز آغاز گردید. انیمیشن پایین اضافه شدن آب در بند را در روزهای اخیر نشان می دهد.
سوال که هنوز برایم حل ناشده باقی مانده اینست که آبگیری مکمل بند باعث زیر آب رفتن قسمت از شاهرا حلقوی کشور (هرات - میمنه) می گردد و هنوز شاهرا بدیل برای این قسمت ساخته نشده است. به این دلیل شاید آبگیری بند برای فعلاٌ ممکن نباشد.
بند پاشدان در شمال شرق شهر هرات بالای دریای کروخ ساخته شده که ظرفیت ذخیره آب حدود 45 میلون مترمکعب را دارد. هدف اصلی این بند کنترول سیلاب های رود کروخ و تهیه آب برای کمربند سبز ...
نور ولوله
زمستان پیش رو چگونه خواهد بود؟
نتایج جدید از وضعیت درجه حرارت بحر آرام نشان دهنده تاخیر در ظهور لانینا است و اگر این تاخیر دوام کند شرایط ظهورلانینا ضعیف تر می گردد. یعنی لانینا یک زمان معین برای بوجود آمدن دارد که اگر در آن واقع نشود بعداٌ چانس آن ضعیف تر می گردد . آخرین نتایج حاکی از دوام حالت خنثی می کند که چانس لانینا را در ماه بعدی به ۵۷% تقلیل داده است. اگر به گراف پایین توجه کنید، دیده میشود که از سال ۱۹۵۰ تا فعلاٌ بعد از ۸ ایل نینو قوی ۵ بار لانینا ظهور کرده و ۳ بار هم حالت خنثی حاکم شده است. سال که گذشت ایل نینو قوی در بحر آرام حاکم بود.
لانینا اگر ظهور هم کند نظر به ارقام نشر شده یک لانینا ضعیف و زود گذر خواهد بود و این یک خبر خوش برای افغانستان است. چون در این حالت کمبود بارندگی زمستان و به...
نور ولوله
کنفرانس تغیر اقلیم در باکو
گرمایش زمین که بشر از زمان انقلاب صنعتی به اینطرف باعث شده است 100 برابر افزایش طبیعی گرمایش زمین است که در طی 3 ملیون سال قبل سابقه نداشته است. انیمیشن پایین تغیر درجه حرارت و غلظت دای اکساید را در طی 25 هزار سال گذشته نشان می دهد که سرعت افزایش درجه حرارت در یک قرن اخیر در آن کم سابقه است.
تعهدات فعلی کشور ها اگر تطبیق هم شود تنها 2.6% تولید گازات گل خانه یی را تا سال 2030 نسبت به سال 2019 کاهش خواهد داد. در حالیکه برای اینکه تغیر درجه حرارت کره زمین از 1.5 درجه سانتی گیرید بلند تر نگردد این کشور ها باید 43% تا سال 2030 نسبت به سال 2019 باید در تولید گازهای گل خانه یی خود کاهش بیاورند. که متاسفانه تنها یک خواب و خیال خواهد بود. بناٌ زمین هم چنان گرمتر شده خواهد شد و عواقب زیان بار ...
نور ولوله
موج بارندگی در راه است
روز های چهار شنبه تا جمعه هفته جاری قسمت های زیادی از افغانستان (ساحات که رنگ سبز و آبی نشانی شده) شاهد بارندگی خواهند بود.
قرار پیش بینی ها میزان روزانه بارندگی بین ۵ تا ۳۰ ملی متر خواهد رسید. در ارتفاعات کشور این بارندگی نظر به درجه حرارت پایین به شکل خواهد بود.
این بارندگی ها برای کشت خزانی نهایت ضروی است و امیدوارم کسر بارندگی ۴۵ روز گذشته را نیز جبران کند.
***************************************
د اورښت څپه په لاره کی ده:
د افغانستان ډیری سیمې (په شنه او نیلي نښه شوي سیمې) به د دې اونۍ له چهارشنبه څخه تر جمعې پورې د اورښتونو شاهد وي...
نور ولوله
مرکز گرمی سولری چگونه کار می کند؟
در پست قبلی راجع به مرکز گرمی آفتابی دوستان زیادی خواستار جزییات بیشتر شده بودند که در این نوشته به آن میپردازیم:
ما حدود ۵ سال قبل در کابل سیستم مرکز گرمی آفتابی را نصب کردیم که شامل تجهیزات ذیل اند:
۱.کلکتور ها یا همان گیرنده های تشعشعات آفتاب که از نوع تیوب خلا اند و بالاترین موثریت را نسبت به انواع دیگر آن دارند. این تیوب ها از یک کمپنی چینایی که تایید اداره تست کیفیت را از آلمان دارد خریداری گردیده بود. تیوب های تشعشعات آفتاب را به حرارت تبدیل نموده و از طریق یک راد مسی به پایپ که در آن آب جریان پیدا می کند انتقال می دهد. ظرفیت هر کلکتور حدود ۲ کلیوات است که در مجموع برای ۴ کلکتور ۸ کیلوات می گردد. ...
نور ولوله
عجب صبری خدا دارد
در هفته گذشته دو تصویر دردناک روانم را متاثر ساخت و احساس کردم در جایی این همه قصاوت و بی عدالتی ها من نیز مقصر باشم.
تصویر اول از قتل هموطنان هزاره ما در دایکندی بود که به بسیار بی رحمی به شهادت رسیدند. یادم است در زمان که محصل فاکلته انجنیری در کابل بودم، استاد های بعضی فاکلته در ترویج خشونت و افراطیت می پرداختند. من در آن زمان به آن توجه نمی کردم و تنها تمرکز به درس هایم داشتم. اگر آنزمان در برابر ترویج افراطیت کاری می کردیم، شاید امروز جوانان کشور به نام مذهب هموطن خودشان را به قتل نمی رساندند.
تصویر دوم که خود را نیز در بوجود آوردن آن مقصر دانستم، از یک هموطن ما بود که در ایران در یک منطقه دور افتاده یک کلبه از سنگ برای خود و خانم خود ساخته بود. عساکر...
نور ولوله
شریک کړئ
زمونږ فيسبوک
