No-IMG

منځني ختیځ کې د ایران ځانګړی اهمیت

‏لکه څنګه چې اسرائیل د امریکا او اروپا لپاره یو ستراتیژیک ملګری، ارزښتناک متحد او د سیمې یو کلیدي ځواک بلل کېږي، همداراز ایران سره له دې چې د غرب مخالف محور ګڼل کېږي، خو په منځني ختیځ کې ځانګړی اهمیت لري. ایران نه یوازې تاریخي او ژور تمدني ارزښت لري، بلکې د خپل مهم موقعیت، د طبیعي منابعو (په ځانګړې توګه نفت او ګاز)، او پراخ سیمه‌ ییز نفوس له امله د لویدیځ د ستراتیژیکو محاسبو یوه نه‌ جلا کېدونکې برخه جوړوي.

‏په همدې تړاو، دا مهال د امریکا د حکومت هڅې پر دې متمرکزې دي چې د ایران او اسرائیلو ترمنځ روانه شخړه له پراخېدو او له کنټرول څخه د وتلو مخه ونیسي. سپینه ماڼۍ کوښښ کوي چې دواړه خواوې اوربند ته چمتو کړي، څو د جګړې لمن د منځني ختیځ نورو برخو ته ونه غځېږي، او نړیوال امنیت له جدي ګواښ سره مخ نه شي.
‏واشنګټن او اروپایي متحدین یې، سره له دې چې تل د اسرائیلو ملاتړ کوي، خو هممهاله دا درک کوي چې له ایران سره مستقیم تقابل یا یو پراخ ناورین سبب د دې کیداشي چې دا ټوله سیمې ستراتیژیک توازن ګډوډ کړي، د انرژۍ نړیوال بازارونه متأثره کړي، او د نړیوال اقتصاد ثبات له خطر سره مخ کړي. له همدې امله، د ایران او اسرائیلو ترمنځ د شخړې مهارول، یوازې یو سیاسي یا نظامي انتخاب نه، بلکې یو حیاتي اقتصادي او ستراتیژیک ضرورت بلل کېږي.
‏د ایران، روسیې او چین درې‌ اړیخيزه بلاک
‏په تېرو کلونو کې ایران هڅه کړې چې د خپلو لوېدیځو سیالو مقابله د روسیې او چین له لارې وکړي. دا درې‌لوري اوس د غربي بلاک پر ضد د جوړېدو تمثیل کوي، چې د امریکا او اروپا د بلاک نظم پر وړاندې ولاړ دي. د انرژۍ د صادروونکي هېواد په توګه، ایران د روسیې او چین لپاره یو مهم ستراتیژیک ملګری ګڼل کېږي، او چین ته د ارزانه نفتو عرضه‌کوونکی هېواد دی. امریکا له دې وېرېږي چې له ایران سره جګړه به دا بلاک نور هم غښتلی کړي او د نړۍ یو شمیر ځواکونه به له غرب نه واوړي.

‏اوس د امریکا دوګانه ستراتیژي، په دې لټه کې دي چې دا وضعیت  مهار او په سمه توګه مدیریت کړي.
‏امریکا له یوې خوا هڅه کوي ایران منزوي کړي، پرې بندیزونه ولګوي، او د هغه اټومي فعالیتونه محدود وساتي؛ خو له بلې خوا یې د بشپړ له‌منځه وړو یا نظامي تصفیې لپاره هېڅکله جدي ګام نه دی اخیستی. دا یو ډول دوګانه ستراتیژي ده: د دوی په وینا ایران باید دومره پیاوړی پاتې شي چې د سیمه‌ییزو سیالو لکه ترکیې، سعودي او حتی اسرائیلو مخه ونیسي؛ خو دومره هم پیاوړی باید نه وي چې د امریکا او اسرائیلو ستراتېژیک توازن له منځه یوسي.
‏د اسرایيلو لپاره، د ایران پر ضد دښمني یوازې یو امنیتي خطر نه، بلکې یو سیاسي فرصت هم دی. دا دښمني اسرائیلو ته زمینه برابره کړې چې د عربي نړۍ له ګڼو هېوادونو سره خپل پټ او ښکاره روابط عادي کړي.
‏د ایران رول، سره له دې چې د لویدیځو رسنیو له نظره یوه ستونزه بلل کېږي، خو د ستراتیژیکو تحلیلونو له مخې یو لازمي توازن هم دی. لوېدیځ نه غواړي ایران نابود کړي، بلکې غواړي هغه مدیریت کړي. له همدې امله، د ایران او اسرائیلو ترمنځ جګړه باید د هغوی له نظره مهار شي، ځکه دا جګړه که پراخه شي، نو نه یوازې به د سیمې توازن ګډوډ کړي، بلکې د نړیوالو قدرتونو ترمنځ د مستقیم تقابل زمینه هم برابروي. او بل که دا جګړه پراخه شي، په سیمه کې د غرب ملاتړي لاسپوڅي حکومتونه به له ولسونو سره د تصادم له امله له سقوط سره مخ شي.

تبصره / نظر

نظرات / تبصري

د همدې برخي څخه

شریک کړئ

ټولپوښتنه

زمونږ نوي ویبسائټ څنګه دي؟

زمونږ فيسبوک