بحث قیاس در پیش بینی بارندگی زمستان افغانستان

تمام مدل های مشهور آب و هوا برای زمستان به اساس لانیتا ضعیف و کوتاه مدت پیش بینی های بارندگی را انجام داده اند که به اساس آن افغانستان بارندگی کمتر از حالت نورمال خواهد داشت و احتمالاٌ که سال آینده دچار خشک سالی شود اما هنوز معلوم نیست که این خشک سالی خفیف یا شدید خواهد بود. چون پیش بینی آب و هوا آنهم چند ماه قبل از وقوع آن به اساس فرضیه ها و احتمالات استوار است و اختلالات میان فصلی مثل ام جی او،  امواج بارشی کالوین و سالزبی می تواند هر زمانی واقع شود و وضعیت بارندگی در یک منطقه را تغیر دهد.

اما در بحث پیش بینی آب و هوا بعضاٌ از انالوژی یا قیاس نیز استفاده صورت می گیرد. در بحث پیش بینی آب و هوا نیز ما حوادث گذشته را مرور می کنیم و اگر شرایط آن با حال برابر باشد از روی  وضعیت پیش آمده گذشته وضعیت حال را قیاس می کنیم.

چگونه؟

وضعیت بارندگی دربسیار قسمت های جهان و کشور ما از وضعیت درجه حرارت آب بحر آرام متاثر می گردد. اگر آب بحر آرام نسبت به حالت اوسط نیم درجه یا بیشترسرد باشد (لانینا یعنی خشک سالی در افغانستان) و اگر گرمتر باشد (ایل نینو با بارندگی خوب برای افغانستان) واقع میشود.

تفاوت درجه حرارت آب بحر آرام نسبت به حالت اوسط از سال 1950 به اینطرف موجود است و در گراف پایین نشان داده شده است. اگر به گراف دقت کنید تا حالا سه بار بعد از لانینا 3 ساله ایل نینو واقع گردیده و بعد از آن حالت خنثی یا لانینا ضعیف بوقوع پیوسته است ( توسط مستطیل سرخ رنگ نشانی شده). این سه سال عبارت اند از سالهای 1958/59، 2003/2004 و امسال 2024/2025 است. از سالهای 1958/59 ارقام بارندگی افغانستان را من نتوانستم دریابم اما اگر سال 2003/2004 که در سمت چپ تصویر نشان داده شده دیده میشود که افغانستان دچار خشک سالی بوده (ساحات به رنگ زرد و نارنجی) و تنها قسمت های از شمال کشور وضعیت خوبتر (ساحات به رنگ آبی و سبز) داشته است.

اگر فرض کنیم که امسال نیز وضعیت مشابه 2003/2004 را در پیش داشته باشیم پس باید خود را برای خشک سالی آماده سازیم.