پروفیسور دکتور اسدالله "محقق جهانی"
سوانح مختصر الحاج پروفیسور دکتور اسدالله "محقق جهانی"
الحاج پروفیسور دکتور اسدالله "محقق جهانی" فرزند خواجم شکور به سال ۱۳۳۸ هجری خورشیدی در یک خانواده ی مسلمان و متدین در قریه ی باغ شاهِ ولسوالی ارگوی ولایت بدخشان چشم به جهان هستی گشود و پا به عرصه ی حیات نهاد.
دکتور "جهانی" تعلیمات ابتدایی خود را در مکتب ابتدایی کری (سید عبدالکریم حسینی) و متوسطه و لیسه را در لیسه ی عالی کوکچه ی فیض آباد - بدخشان ؛ در حالیکه دو ماه به فراغت و اتمام درس صنف دوازدهم اش باقی مانده بود ، نسبت معاذیر امنیتی ، فیض آباد را به قصد جهاد ترک گفت.
به سال ۱۳۵۸ هجری خورشیدی نسبت مشکلات و معاذیر امنیتی
در سال ۱۳۶۰ هجری خورشیدی افغانستان را به قصد پاکستان ترک گفت و راهی دیار هجرت شد. پروفیسور جهانی صنف دوازدهم را در لیسه ی عالی سید جمال الدین افغان واقع پشاور - پاکستان به پایان رساند و به درس و تدریس و مطالعات گسترده ی علوم اسلامی و سیاسی پرداخت. بعد از دو سال اقامت در پشاور ، آنجا را به قصد لاهور ترک گفت و در مرکز علوم اسلامیه ی منصوره - لاهور شامل و مدت دو سال را به فراگیری علوم متداول سپری کرد. بعداً لاهور را به مقصد اسلام آباد ترک گفته و در نتیجه ی امتحان کانکور و لیاقت ، شامل دانشگاه اسلامی بین المللی اسلام آباد در رشته ی شرعیات و علوم اسلامی گردید و مدرک لیسانس (کارشناسی) خود را از آنجا به دست آورد و مدرک ماستری (کارشناسی ارشد) خود را در رشته ی زبان و ادبیات دری از دانشگاه پنجاب - لاهور و دکتورای خود را در رشته ی زبان و ادبیات دری با پایان نامه ی "اقبال شناسی" از دانشگاه بین المللی زبانهای نوین اسلام آباد به دست آورد.
پروفیسور دکتور اسدالله "محقق جهانی" مدت دو سال منحیث معلم در لیسه ی ابو ریحان البیرونی مهاجرین افغان مقیم اسلام آباد ، مدت دوازده سال منحیث استاد زبانهای ترکی و فارسی در دانشگاه بین المللی زبان های نوین اسلام آباد تدریس نموده و مدت ده سال را منحیث نطاق و خبرنگار در رادیو پاکستان - اسلام آباد ایفای وظیفه نمود. همچنان مدت دو سال در آکادمی دعوت دانشگاه اسلامی بین المللی اسلام آباد تدریس و به کار های تألیف و ترجمه مشغول شد. مدت یکسال را در مرکز مطالعات آسیایی (Centre For Asian Studies) اسلام آباد و مدت دو سال را در دفتر رابطه ی عالم اسلامی (Muslim World League Office) اسلام آباد در بخش امور محصلان ایفای وظیفه نمود. همچنان شهروندان خارجی اعم از آمریکایی ، انگلیسی ، پاکستانی ، سعودی و ایرانی را زبانهای دری و اوزبیکی آموخت.
دکتور "جهانی" ضمن تعلیم و تعلم کتب نصاب تعلیمی دوره ها و مقاطع لیسه ، لیسانس ، ماستری و دکتورا دارای مطالعه ی وسیع و گسترده بوده و بیش از ده هزار جلد کتاب را به زبانهای مختلف و در موضوعات مختلف مطالعه نموده و تا آخرین رمق حیات به آن ادامه خواهد داد. ان شاءالله !
پروفیسور دکتور اسدالله "محقق جهانی" در سال ۱۳۸۱ هجری خورشیدی پاکستان را به مقصد افغانستان ترک گفت و مدت دو سال را منحیث مشاور در وزارت عدلیه ی دولت جمهوری اسلامی افغانستان و مدت یک و نیم سال را در دفتر دارالانشای قانون اساسی جدید افغانستان ایفای وظیفه نموده و در لویه جرگه های تصویب قانون اساسی ، لویه جرگه ی عنعنوی افغانستان و لویه جرگه ی مشورتی صلح افغانستان اشتراک فعال داشته و قانون اساسی جدید را به زبان اوزبیکی ترجمه نمود که ؛ قانون اساسی جدید به سه زبان پشتو ، دری و اوزبیکی همزمان رسماً از طرف دولت چاپ و در اختیار مردم افغانستان قرار گرفته است.
دکتور "جهانی" مدت سه سال را منحیث دیپلومات در وزارت خارجه ی دولت جمهوری اسلامی افغانستان و مدت دو سال را منحیث مؤلف ، متخصص ارشد زبان و ادبیات و مدت ده سال را منحیث معین وزارت معارف و مدتی را هم منحیث سرپرست وزارت معارف و مدت دو سال را منحیث مشاور ارشد مقام وزارت معارف در امور نصاب تعلیمی ایفای وظیفه نمود و کتاب های دری صنوف نهم ، یازدهم و دوازدهم را به رشته ی تحریر در آورده و بیش از بیست کتاب نصاب تعلیمی را ایدیت و ویراستاری نمود که به زیور طبع آراسته گردیده و در اختیار توده های ملیونی شاگردان معارف قرار داشته و تدریس می گردد.
آثار و نبشته های پروفیسور دکتور اسدالله محقق جهانی اعم از تألیف و ترجمه قرار ذیل است:
۱. علامه اقبال در ادب فارسی و فرهنگ افغانستان
۲. فرهنگ مشترک
۳. دستور زبان انشاء و نامه نگاری پامیر
۴. مکالمهی روزمرهی دری
۵. اسلام و اونینگ اساسی عقیدهلری (ترجمه)
۶. پیغمبریمیز (ص ) سیرتلری و اقتصادی مساوات ( ترجمه)
۷. مطالبات اسلام از زنان مسلمان( ترجمه)
۸. افغانستان اساسی قانونی (ترجمه)
۹. قاعدهی بغدادی میراث (ترجمه)
۱۰. اوزبیکچه- دریچه سوزلشگیچ
۱۱. اوزبیک تیلی نینگ دردانهلری ( مقاللر)
۱۲. برگردان ترجمه و توضیح مختصر قرآن کریم از رسمالخط روسی به رسمالخط عربی-فارسی (به زبان اوزبیکی)
۱۳. اذکار مسنونه (ترجمه)
۱۴. کتاب درسی دری صنف نهم
۱۵. کتاب درسی دری صنف یازدهم
۱۶. کتاب درسی دری صنف دوازدهم
۱۷. فرهنگ عربی-فارسی-اوزبیکی
۱۸. ادیت و ویراستاری بیش از بیست کتاب درسی مکاتب
همانگونه که در بالا تذکر رفت ؛ پروفیسور "جهانی" منحیث استاد دانشگاه در دانشگاه های بین المللی زبانهای نوین اسلام آباد ، آکادمی دعوت دانشگاه اسلامی بین المللی اسلام آباد ، دانشگاه های خصوصی افغان ابن سینا اسلام آباد ، دانشگاه قلم کابل ، دانشگاه الازهر کابل و پوهنتون اسلامی کابل به وظیفه ی مقدس تدریس ادامه داده است.
دکتور "جهانی" نویسنده ی ماهر ، چیره دست و توانایی است که بیش از بیست کتاب اعم از ترجمه و تألیف از خود به ارمغان و یادگار گذاشته و صد ها مقاله در روزنامه ها ، هفته نامه ها و مجله های ملی و بین المللی نگاشته است و در مجامع علمی و کنفرانس های ملی و بین المللی اشتراک فعال داشته است.
دکتور "جهانی" چهره ی خداپرست ، وطندوست و صلح خواه است که خواهان تأمین صلح کلی ، دایمی و سرتاسری ، وحدت ملی ، منافع علیای کشور ، همبستگی ملی ، هماهنگی ، همدیگر پذیری ، ترقی و تعالی ، تنویر اذهان و تطهیر افکار با در نظر داشت ارزش های اسلامی و ملی و تعمیم سواد و علم و دانش در کشور می باشد و عضو فعال "شورای صلح و نجات افغانستان" نیز بوده است و خواهان شایسته سالاری و وحدت ملی در پرتو عدالت اجتماعی می باشد.
پروفیسور "جهانی" به زبانهای اوزبیکی ، دری ، پشتو ، ترکمنی ، انگلیسی ، عربی ، ترکی ، روسی ، اردو ، هندی ، پنجابی و اویغوری تکلم می کند.
دکتور "جهانی" با لیاقت ، درایت و شایستگی که دارد ؛ مستحق مدال های دولتی ، تقدیر نامه های درجه اول ، درجه دوم و درجه سوم از مقامات ریاست جمهوری اسلامی افغانستان ، و مقامات وزارت ها و تقدیر نامه های افتخاری از پارلمان کشور اعم از ولسی جرگه و مشرانو جرگه ، لویه جرگه و جرگه های بزرگ ملی و سایر ادارات و نهاد های ملی و بین المللی شناخته شده است .
دکتور "جهانی" متأهل بوده و دارای چهار فرزند اعم از دو پسر و دو دختر می باشد.
پروفیسور دکتور اسدالله "محقق جهانی" به سلسله ی مسافرت های رسمی به کشور های ایالات متحده ی آمریکا ، چین ، آلمان ، ترکیه ، سویس ، مالیزیا ، اندونیزیا ، تایلند ، عربستان سعودی ، امارات متحده ی عربی ، کویت ، هندوستان ، پاکستان و ایران مسافرت داشته است.
قابل یادآوری است که اینجانب از مدت پنجاه سال بدینسو ( ۱۳۵۱ ه.ش ) عضو فعال نهضت اسلامی بوده و انشاءالله تا دم مرگ به مبارزه ، جهاد ، مساعی پیگیر و تلاشهای خستگی ناپذیر خویش ادامه خواهم داد.
ياايهاالذين أمنوا اتقواالله حق تقاته و لا تموتن الا و انتم مسلمون . صدق الله العظيم .
