يادي از مولوي محمد انور بدخشاني رحمه الله

خيلي سالها پیش شاید حدود چهل سال قبل که تازه از افغانستان به پاکستان مهاجرت کرده بودیم و کمتر از ده سال عمر داشتم از طریق کویته وارد شهر کراچی شدیم، با قبله گاه رحمه الله به دیدار مولوی صاحب محمد انور بدخشانی رحمه الله رفتیم،در خاطرم مانده است که‌ مدرسهء مجللی و زندگی نسبتا مرفهی داشتند،بعدها در تفقدی که از مدرسهءامام قطیبه كه یکی از مدارس جمعیت در پشاوربود داشتند،بار دوم مشرف شديم.

مولانا رحمه الله عالم بزرگ بودند،تألیفات متعددی در علوم اسلامی نمودند و بعضی تصنیفات ایشان مشخصا در اصول فقه در خارج از پاکستان نیز در میان طلاب علوم ره یافت.

مولانای مرحوم عالم عامل و نویسندهء فاضل بودند و در میان اقران خود در محیط خود زبدهء علم ونخبهء تحقیق بودند.

با این همه ای کاش در بابت فقه تیسیر بر امت و فقه مقاصد شرعی که از اشد احتیاجات امت است و حوزه مدارسی شبه قارهء هند به فقر آن مبتلا است می نوشتند. تألیفات در همچو ضروریات آنگاه که از علماء متمکنی همچو ایشان صادر شود تأثیر عظیم می کند.و بسان "یک زدن آهنگر صد زدن سوزنگر"میشود.

ما منبعد به تألیف وتصنیف، تحقیق وتدقیق در باب مقاصد شرعی در وطن خود اشد نیاز داریم تا از "اصر واغلالی" كه در حوزهء مدارسی ما رواج يافته است اندكي بيرون شويم،ورنه در میان اهل اعتبار از چشم اعتبار کماکان نامنظور می مانیم.

ناگفته نماند که در سرحد فهم من نحوهء زندگی مولانامحمد انور بدخشاني رحمه الله و حتی زمانی بعضی مشارکت های سیاسی ایشان در بعضی قضایا بیانگر نظر اعتدالی ایشان در فقه حاکمیت بود.

ایشان از علمائی بودند که سعهء صدر داشتند و به قواعد اختلاف مطلع بودند واهل تحمیل نبودند.

رحمه الله رحمة واسعة واسكنه فسيح جناته.