مهم ترین های امروز دوشنبه
ترتیب کننده: هیلی افغان
✒️: د کابل امینه قوماندانۍ ویاند: اړین وضاحت: دوه ورځې وړاندې د پخوانۍ ولسي جرګې غړې مرسل نبي زاده او د هغې یو ساتونکی د نامعلومو کسانو له لوري په خپل کور کې ووژل شول.
د معلوماتو پر بنسټ د پېښې په شپه د نبي زاده په کور کې مېلمنو شتون درلود چې بیا همغه شپه ناوخته دا پېښه رامنځته کيږي له پېښې څخه په ځنډ وروسته د سهار اووه بحې اړوندې امنيتي حوزې ته خبر ورکول کيږي چې هغوی سمدلاسه د پېښې څېړنې او پلټنې پيلوي، د پېښې هراړخيزه څېړنه روانه ده او ان شاالله هر څه به په کره او دقیقه توګه روښانه شي.
پۀ یاده پېښه کې د مرسل یو ورور هم ژوبل شوی او د پېښې پۀ تړاو تر دې دمه څوک ندي نیول شوي، د عاملینو د نیولو ګړندۍ هڅې روانې دي.
✒️: پېښو ته د رسېدو په چارو کې د دولت وزارت په څلورو ولايتونو کې د یخنۍ او واورو له امله د ۱۶ کسانو د مړینې خبر ورکړی او راپورونه ښيي چې زرګونه څاروي هم تلف شوي دي.
✒️: د پېښور د محکمې پخوانی مشر او پښتون سیاستوال لطیف افریدی نن د خیبر پښتونخوا ایالت په مرکز پېښور کې په ډزو وژل شوی دی. پاکستاني رسنیو ویلي، چې پر لطیف افریدي نن د پېښور په های کورټ کې د نامعلومو کسانو له لوري ډزې شوې دي. ویل کیږي پر هغه برید کونکی هم نیول شوی دی.
✒️: د کډوالو او بېرته راستنېدونکو چارو وزارت له ایران څخه د څه باندې ۱۰۰۰ تنه نورو افغان کډوالو د راستنېدو خبر ورکړی دی. یاد وزارت نن ویلي دغه افغان کډوال چې شمېر یې ۱۴۷۶ تنو ته رسیږي پرون د هرات د اسلام کلا بندرونو له لارې هېواد ته راستانه شوي دي.
✒️: کابل ښاروالي وايي، چې د ښاري نظم په موخه یې ډېری ترافیکي څراغونه فعاله کړي او په پاتې ځایونو کې هم د غیرې فعاله څراغونو د بیا فعالولو هڅې روانې دي. کابل ښار چې ترافیکي څراغونه یې له کاره لویدلي او غیرې فعال وو، ډیری هغه یې د ښاروالي له لوري بېرته فعال او رغول شوي دي.
✒️: د کرېکټ بورډ رییس میرویس اشرف په خپله فېسبوک پاڼې لیکي چې د کرېکت نړۍوالې شورا له مشرتابه او استازو سره یې لیدلي.
نوموړی د اسټرالیا کرېکټ بورډ وروستۍ پرېکړې په هکله وايي چې ددغې پرېکړې په تړاو یې د کرېکټ نړۍوالې شورا ته خپل دریځ روښانه کړی او د دوی دغه کار یې خواشینونکی بللی.
ښاغلی اشرف همدارنګه وايي چې په یادو ناستو کې یې د کرېکټ بورډونو له مشرانو سره د سیالیو په ترسراوي خبرې کړي چې ډېر مثبتې پایلې یې درلودې.
✒️: د ا.ا ویاند ذبیحالله مجاهد وايي، د ا.ا رهبر د حکم پر بنسټ د ټولګټو چارو وزارت مخکېنی سرپرست ملا عبدالمنان عمري، د کار او ټولنیزو چارو وزارت د سرپرست په توګه او د اوبو او انرژۍ وزارت د انرژۍ معینیت مخکېنی معین ملا محمد عیسی ثاني، د ټولګټو چارو وزارت د سرپرست په توګه ټاکل شوي.
✒️: کورنیو چارو وزارت وايي، پاکستان ته یې د وسلو او مهماتو یو ډک موټر د قاچاقېدو مخنیوی کړی. یاد وزارت پر ټویټر لیکلي، دا موټر د امنیتي ځواکونو د عملیاتو په پایله کې پیدا او نیول شوی دی. د وزارت په خبره، دا وسلې او مهمات په یوه بار وړونکې موټر کې ځای پر ځای شوي وو.
✒️: په خوست ولایت کې یوې مور په یو وخت کې څلور ماشومان زېږولي دي. د بېپولې ډاکټرانو ټولنې پر ټویټر لیکل شوي، د شمیمې په نوم دې مېرمنې دغه ماشومان د تېرې جمعې په ورځ زېږولي او د ټولو روغتیا د ډاډ وړ ښودل شوې ده.
✒️: د اطلاعاتو او کلتور وزارت د نشراتو رييس عبدالحق حماد وايي، دې وزارت کورنیو رسنيو ته پخواني ټول "مالياتي جرایم" معاف کړي. نوموړي همداراز پهدې اړه پر خپل ټویټر زیاته کړې، دې وزارت پرېکړه کړې چې د رسنیو پخوانۍ مالیه دې په قسطي ډول په دریو کلونو موده کې ورکړل شي.
✒️: دو زن و یک کودک بر اثر سردی هوا در ولایت جوزجان جان باختند.
بریالی احمدی، آمر اطلاعات ریاست اطلاعات و فرهنگ ولایت جوزجان، به طلوعنیوز میگوید که این رویداد در روستای کوهستانات ولسوالی آقچه رخ داده است.
✒️: ځينې خبریالان اطلاعاتو ته د لاسرسۍ پر محدودیت نیوکه کوي او وايي، ځينې چارواکي په ځانګړې توګه ویاندویان اطلاعات پهخپل وخت د خبریالانو په واک کې نه ورکوي.
✒️: د ایلن ماسک سپېس ایکس شرکت فضا ته د فالکن هیوی راکټ ماموریت د مریلینډ له اناپولیس فضایي اډې څخه واستاوه.
✒️: د اروپا د پولو او ساحل ساتونکو اداره د لومړنیو شمېرو له مخې وايي، په ۲۰۲۲ کال کې اروپا ته په غیرقانوني ډول ۳۳۰ زره کسان دننه شوي چې ډېری یې سوریایان، افغانان او تونسیان دي.
د دې ادارې په وینا، دا له ۲۰۱۶ کال راهیسي تر ټولو لوړې شمېرې دي او د تېر کال پرتله ۶۴ سلنه ډېروالی ښيي.
یادې ادارې په یوې اعلامیه کې زیاته کړې، په ۲۰۲۲ کال کې ۴۷ سلنه سوریایان، افغانان او تونسیان اروپا ته په غیر قانوني ډول د لویدیځ بالکان او ختیځې مدیترانې له لارې دننه شوي دي.
✒️: د افغانستان لپاره د امریکا سفارت شارژدافیرې کرن ډېکر پر خپلې ټویټرپاڼې د افغانستان ولسي جرګې د پخوانۍ غړې مرسل نبيزاده وژنه "خواشینوونکی زیان" بللی او د دې پېښې د عاملانو د نیولو غوښتنه یې کړې ده.
✒️: د بشر حقونو څار سازمان په یوه لیک کې د کرېکټ له نړیوالې شورا غوښتنه کړې چې پهدې شورا کې د افغانستان کرېکټ ملي لوبډلې غړیتوب او په نړیوالو لوبو کې یې ګډون وځنډوي.
د دې سازمان د نړیوالو نوښتونو مسوولې مېنکي ورډن پهدې لیک کې لیکلي، دا غوښتنه د افغانستان د سرپرست حکومت لهخوا پهدې هېواد کې پر ښځو او نجونو د لګول شویو بندیزونو له امله شوې ده.
✒️: په بورکينافاسو کې د حکومت ضد توندلارو ۵۰ مېرمنې برمته کړې دي. د فرانسې خبري اژانس د ځايي چارواکو له قوله ويلي چې ۳۰ مېرمنې د تېرې پنجشنبې او ۲۰ نورې بيا د تېرې جمعې په ورځ برمته شوې دي.
✒️: د ناټو عمومي سر منشي ینس ستولټنبرګ وایي، په نږدې راتلونکي کې به لوېدیځ هېوادونه له اوکراین سره د درنو پوځي تجهیزاتو او وسلو مرستې وکړي.
✒️: جاپان له هند سره ګډ پوځي تمرينونه پيل کړي دي. د جاپان د دفاع وزارت نن د يوه بیان په خپرولو سره ويلي چې پوځ يې د لومړي ځل لپاره د هند له پوځ سره د جنګي الوتکو په ګډون پوځي تمرينونه پيل کړي دي.
✒️: د کډوالو په چارو کې د م.م عالي کمېشنري وايي چې په افغانستان کې د بشري ناورين د کمېدو څرک نه ښکاري. د ملګرو ملتونو دې ادارې د ۲۰۲۳ کال کې د هېوادونو د وضعيت په تړاو په خپل اټکليز راپور کې ويلي چې په افغانستان کې د جګړو پر کمېدو سربېره هم داسې هيلې نه ښکاري چې د خلکو وضعيت دې ښه شي.
✒️: د ملگرو ملتونو امنیت شورا په ا.ا غږ کړی څو په ښځو او نجونو محدودیتونه په تیره په انجیو گانو کې د ښځو په کار بندیز ژر تر ژره پای ته ورسوي.
د امنیت شورا د ۱۵ غړو هیوادونو څخه ۱۱ په انجیوگانو کې د افغان ښځو کار د افغانستان بشري وضعیت سمبالولو لپاره حیاتي بللی دی.
د یادونې وړ ده چې چین، روسیې، موزمبیق او ګانا د ا.ا لخوا په ښځو د محدودیتونو پر وړاندې اعلامیې څخه ملاتړ ندی کړی.
✒️: په پاکستان کې د ډالرو د کمښت له امله ددې هېواد اقتصاد د سقوط له ګواښ سره مخ دی او بانکونو د وارداتي مالونو د پیسو له ورکولو ډډه کړې ده.
له دې سره په یو وخت پاکستاني سوداګر وایي په زرګونو کانټینرونه وارداتي توکي یې په کراچۍ بندر کې ځکه بند پاتې دي چې د تادیاتو تضمین نشته او بانکونه د وارداتي توکو د پیسو له ورکولو انکار کړی دی.
ویل کیږي د دولتي بانک د زیرمو کچه دا اونۍ شپږ میلیارد ډالر ښودل شوې چې په نږدې نهو کلونو کې تر ټولو ټیټه کچه ده او د اقتصادي شنونکو په وینا د پاکستان اوسنۍ زیرمې د شاوخوا یوې میاشتې وارداتو تادیه کولو لپاره کافي دي.
✒️: ملگرو ملتونو تازه د ا.ا لخوا پر ښځو د کار د بندیز د اثراتو په هکله یو تفصیلي رپوټ جوړ کړی. رپوټ وایي په بیلابیلو ادارو کې د ښځو د کار بندیدل باعث شوي چې سمدلاسه ۴۷٪ مرسته کوونکې ادارې افغانستان کې خپل فعالیتونه په مکمله یا قسمي توگه باندې بند کړي.
په صحی برخه کې ۲۵٪ او د غذایي موادو د مرستو په برخه کې ۷۴٪ فعالیت بند شوی دی.
