چهرهء تابناک جهان اسلام بی بی منيرة القبيسی از جهان فرو بست

سوریه

طی این هفته چهرهء از چهره های  تابناک جهان اسلام دیده از جهان فرو بست، شخصیتی که عمر خود را در راه خدمت فقیران ودستگیریی مستمندان،و نمایش توان والای زن مسلمان صرف نموده بود.

بی بی حاجی منیرة القبیسی مؤسس مؤسسهء القبیسیات روز دوشنبه 26 دیسامبر سال جاری به سن 89 سالگی در شهر دمشق  وفات کرد.

منیرة القبیسی 89 سال یا نودسال قبل در یک خانوادهء تاجر در دمشق به دنیا آمد،همزمان با آوان کودکی رویدادهای پیهم زادگاهش را که روزگاری پرچم قدرت برسرِ دیوارهای آن در اهتزاز بود می دید که چسان دیوار پشت دیوار میافتد، و اما بالمقابل خانوادهء مسلمان چسان میان خود ومیان اصلاح دیوار میسازد.

در آوان جوانی به فاکولتهء علوم یا ساینس ملحق گشت وبعد از اتمام به صفت معلم ایفای وظیفه می کرد، ولی نظر به علاقهء وافری که به علوم شرعی داشت مجددا به فاکولتهء شرعیات شامل گردید و سند فراغت از شرعیات را به دست آورد،  وی به حلقهء درس شیخ احمد کفتارو که عالم بزرگ سوریه ومفتی اعظم آن بود پیوست و از مقربین مجالس علمیی وی گردید، سپس به طور مستقل دست به کار شد و نهادی را بنام "القبیسیات" اساس نهاد که همه اراکین وموظفین آن را زنان تشکیل میدادند و ساحهء فعالیت ان ارایه خدمات برای زنان و تعلیم وتربیت زنان بود. 

قبیسیات گرچند بظاهر نام یک مؤسسه بود ولی در حقیقت مانند یک جریان ویک سازمان و یک منهج مذهبی فعالیت میکرد

طرز مدیریت نهاد هم جالب بوده و منتسبین آن القاب خاصی داشتند.

منیره اعضای قبیسیات را به سه دسته تقسیم کرده بود:

 دستهء اول زعامت نهاد بود که بر انان لقب بی بی حاجی های بزرگ نام نهاد، و وی در رأس ان قرار داشت، دسته دوم "آنسات" یا بانوان، یا بی بی حاجی های دست دوم نامیده میشد، این دستهء دوم  در رأس مراکز وحلقات قبیسیات قرار داشتند. دستهء سوم بانوان نامیده میشدند که درحلقه های درسی حاضر میشدند، کارکنان قبیسیات زنان فقیر را نام نویسی میکردند و دخترانی یتیمی را که نیاز به عروسی داشتند پیدا میکردند ومحفل دختران یتیم را تدارک می دیدند،به دار الایتام ها کمک می کردند،در یافتن دختران خوب برای پسران خوب مطابق معیاری که خودشان داشتند کوشش میکردند.

هرکدام این سه دسته لباس های مخصوص خود را داشتند.قبیسیات حلقات وعظ،و ذکر داشتند وکسانی به این سبب ان را یک حرکت زنان صوفی نام نهادند ولی در حقیقت ان یک نهاد مدنیی اسلامی عرفانی مشرب بود و به اختلاف دامن نمیزد.

زنان در حلقه های ذکر این نهاد حاضر میشدند . گفته میشود که اعضای رسمی این نهاد از مرز هفتاد هزار زن عبور کرده است.

البته سوالهای در خصوص منیره قبیسی ونهاد وی که چطور در سایهء حکومت مستبد حافظ الاسد توانست گاهی سری وبعدا علنی حضور یابد مطرح شد،مخصوصا که بعد از رویدادهای سوریه وقیام ملی برعلیه نظام  مستبد بشار الاسد منیره  به مخالفت با نظام برنخاست و این باعث شد تا زنانی از وی منشق شوند و جهت هایی اورا از دست های مخفیی نظام بشمارند.

ولی این همه حقیقت نداشت،زیرا همه میدانند که فرانسه و بعد از تسلط بر شام و تصاحب قسمتهای وسیعی از شام با تدریج  طائفهء نصیرییی اسماعیلی را که حافظ الاسد به ان منتسب بود بر سریر سوریه نشانید،حافظ الاسد از  نفوذ اخوان المسلمون هراس داشت و توانست قیام انان را با تخریب شهر حماه وقتل بیش از چهل هزار تن شکست دهد، ولی در عین زمان میکوشید رضایت اکثریت جامعه را که هشتاد فیصد ان را سنی ها تشکیل می دادند حدالامکان جلب کند، وبرای این روش دو شیوه را پیش گرفت: یکی ترویج شدید سکولاریزم بود که از آن طریق ذهن بخشی از جوانان جامعه را از کاوش هویتی دور ساخت،و روش دوم اینکه هویت مذهبی را نیز انکار نکرد و با مشایخ وعلماء مذهبیی که درقبال سیاست های وی خاموشی اختیار کردند مراوده بر قرار کرد، مخصوصا علماء حنفی را در مناصب علیای مذهبی گماشت که شیخ احمد کفتارو از ان جمله بود.

 از اینکه رابطهء حافظ الاسد با جمهوری اسلامی ایران ومخصوصا خمینی رابطهء بسیار متمیز بود و ایران به نوبهء خود برای زعامت جهان اسلام به طرفداریی علمائی از آدرس اهل سنت نیاز داشت شیخ احمد کفتارو جایگاه متمیزی در نزد ایران نیز یافت ازاین جهت حافظ الاسد اورا مراعات میکرد.

 در حقیقت نوعی از منافع متبادل وجود داشت،شیخ احمد کفتارو که بسیاری اورا عالم مزدور و طرفدار استبداد می شمردند با چنین وضع گلیم باقیماندهء مذهب سنی را در جایگاه تاریخی اش میکوشید حفظ کند،همانطوری که شیخ شهید بوطی میکرد، و برای این حفظ کردن مجبور بود با حافظ الاسد و ایران نوعی مراوده برقرار کند،وقتی متوجه شویم میبینیم که تولید کتابهای علمی در سوریه از دههء هفتاد تا دهه اول قرن کنونی در سطح جهان اسلام بی سابقه بوده وچاپخانه های دمشق وحلب بعد از قاهره بیشترین کتابهای تراث اسلامی را چاپ میکردند،واین شاید از خوبی های مراودهءکفتارو بود..

منیره قبیسی را میتوان از دست آوردهای مرحوم شیخ احمد کفتارو شمرد.

منیره قبیسی در جامعهء سوریایی در میان طبقهء ارستکرات نفوذ کرد، و نقش بارز در گسترش حجاب وروی آوری زنان طبقهء بالا وطبقهء متوسط  به اسلام معتدل داشت.

او یک زن دعوتگر، ومنتسب به فرعی از فرعهای طریقت نقشبندیه بود، ومیکوشید دور از ظهور در رسانه ها عمل کند .

ممکن است جای وی را در نهاد قبییسیات  دستیار وشاگرد مقرب وی امیره جبریل بگیرد.

عکس منشور در ذیل مطلب از وی میباشد.

خدا اورا رحمت کند وامثال وی را زیاد کند.