حکمتيار: کنفراس مسکو پيامی خوبی برای افغان ها نداشت

چنانچه اطلاع داريد در اين هفته نشستى مهم؛ در رابطه به افغانستان و امنيت منطقوى؛ به ابتكار و ميزبانى مسكو دائر شد؛ در حدود صد نماينده كشور هاى مؤثر و متأثر از وضعيت امنيتى و سياسى افغانستان؛ به شمول تمامى همسايه هاى ما؛ در آن شركت كردند؛ اما بدون حضور هيچ نماينده اى از افغانستان؛ نه از حكومت و نه از مخالفين مسلح و سياسى آن؛ اما همانگونه كه انتظار مى رفت؛ اين نشست و اعلاميه اى كه صادر كرد و سخنرانى هايى كه از ستيج آن شنيده شد؛ پيامى خوبى براى افغان ها نداشت؛ در نشست هاى قبلى كه در اين چند سال؛ به ميزبانى و ابتكار مسكو دائر شده؛ هيئت هاى طالبان نه تنها در آن شركت كرده؛ بلكه طرف اصلى در مذاكرات بوده؛ اما در اين نوبت يا مسكو خود نخواسته و در مورد افغانستان سياستش را تغيير داده و يا به خواست برخى از كشور هاى ديگر تمكين كرده و از دعوت هيئت افغانى به اين نشست خوددارى ورزيد.

در اين نشست هيئت ها و نمایندگان کشور هاى روسیه، چین، هند، پاکستان، ایران، ترکیه، قطر، سعودی؛ و كشور هاى آسیای مرکزی؛ قزاقستان، تاجکستان، قرغیزستان، ازبکستان و تركمنستان حضور داشتند. و محور بحث ها و سخنرانى ها؛ افغانستان و وضعيت امنيتى اش بود.

اين نشست يك روزه؛ با سخنرانى ضمیر کابلوف؛ نماینده خاص رئیس جمهوری روسیه در امور افغانستان؛ آغاز شد؛ او با اشاره به سومین نشست «فرمت مسکو» که در سال گذشته و با حضور هیئتی از سوى طالبان برگزار شده بود؛ گفت: طالبان به هیچ یک از حرف‌هایی نشست سال ۲۰۲۱ عمل نکردند و راه خودشان را رفتند؛ و علاوه كرد که بحران انتقال قدرت و تشکيل‌ حكومت همه شمول؛ همچنان پابرجا است و تهدید گروه‌های تروریستی؛ خاصتاً شاخه خراسان داعش؛ افزایش یافته است.

تركيز اكثريت سخنرانان اين نشست و نگرانى هاى عمده شان؛ بر دو مطلب اساسى مى چرخيد:

1- مطالبه تشكيل حكومت همه شمول و 2- اظهار نگرانى از تداوم و گسترش حضور تروریست‌های خارجی در افغانستان.

برخى گفتند: باید اطمینان حاصل شود که افغانستان بارى دیگر به پناهگاه تروریزم بین‌المللی تبدیل نمی‌شود. کشورهای آسیای مركزى بيم ها و واهمه هايى از ناامنى و بی‌ثباتی در مرزهاى خود داشتند. لهجه برخى از اين كشور ها؛ بيش از حد لازم؛ تند و تحريك آميز بود.

نماینده تاجکستان تا آن جا جلو رفت كه گفت: کشتار، بازداشت و کوچ اجباری تاجک‌های افغانستان در پنجشیر، کابل و بقیه شهرهای افغانستان و خشونت علیه اقوام و گروه‌های مختلف، از جمله تاجک‌ها، زنان و دختران و نظامیان پیشین، ادامه دارد! ما از فعالیت هاى القاعده، داعش، جماعت انصارالله و بقیه گروه‌های تروریستی نگران بوديم؛ اما اكنون تحریک طالبان تاجکستان نيز در افغانستان ایجاد شده است. اين ادعاء ها همه يا غير واقعى و يا خيلى مبالغه آميز بود.

نماینده چین در اين نشست گفت: دولت چین نگران تداوم حضور داعش خراسان و حزب اسلامی ترکستان شرقی در افغانستان است. با آن كه دولت چين در رابطه به افغانستان تحت سلطه طالبان؛ همواره موضع نرمتر و مساعدتر داشت و چيزى در مورد حضور تروریست‌ های خارجی در افغانستان نمى گفت و در بسیاری از نشست‌های بین‌المللی از موضع طالبان حمايت مى كرد. اما در اين نشست لهجه اش با گذشته تفاوت داشت.

برخى از نمايندگان بر آزاد سازى ذخائر بانكى افغانستان در بانكهاى امريكايى تركيز داشتند؛ اما فقط به دليل رقابت با امريكا؛ نه همدردى با افغان ها.

نماینده هند نیز حضور گروه‌های تروریستی را در افغانستان؛ تهديدى براى امنيت منطقه خواند و گفت: براى رفع اين خطر؛ بايد کشورهای منطقه دست به هم بدهند؛ در کنار ابراز نگرانی از حضور القاعده و داعش؛ از دو گروهى ديگر؛ سپاه صحابه و جیش محمد؛ به عنوان گروه هاى تروریستی نام برد و گفت: اين ها در افغانستان حضور دارند و منافع هند را تهدید می‌کنند. در حالى كه اين گروه ها مورد حمايت پاكستان اند و به پناه گاهى در افغانستان ضرورت ندارند؛ فاصله ميان افغانستان و هند نيز زياد و ميان آنها پاكستان حائل!!

حتى برخى اين ادعاء را نيز داشتند كه سازمان‌های تروریستی فعال در افغانستان؛ در برخی از شهرها؛ کمپ‌های آموزشی باز كرده اند و مصروف جلب و جذب جنگجويان اند.

نماينده گان سه كشور مهم منطقه: روسيه، هند و ايران؛ در حاشيه اين نشست؛ مذاكراتى خاص و طولانى داشتند؛ كه بر نگرانى برخى از افغان ها افزوده است؛ با توجه به اظهارات نمايندگان اينها در نشست؛ ما افغان ها از اين نگرانيم كه مبادا اين سه كشور همان موضعى را در رابطه به افغانستان اتخاذ كنند كه در نوبت قبلى حكومت طالبان داشتند؛ مشتركاً و به پيمانه خيلى وسيع از مخالفين مسلح نظام؛ حمايت نظامى، مالى و سياسى داشتند و به اين حمايت تا زمانى ادامه دادند كه ناتو به رهبرى امريكا وارد معركه شد؛ و اين سه كشور نيز در كنار آنان قرار گرفتند. 

در اين ميان نمايندگان كشور هاى حريف امريكا؛ نگرانى هايى از اين ناحيه داشتند كه امريكا در پى حضور مجدد نظامى در افغانستان است؛ پاسخ مقامات مسئول إمارت اسلامى مبنى بر اين كه به هيچ گروه و كشورى اجازه نمى دهد از خاك افغانستان عليه كشورى ديگر استفاده كند؛ براى زدودن همين نگرانى بوده است.

نماينده ايران در اين نشست گفت: آمریکا به بهانه مشارکت در بازسازی افغانستان؛ قصد دارد به این کشور بازگردد؛ اما ایران شديداً مخالف چنين اقدامى است. او آمریکا را متهم کرد که برای تامین مقاصد خود در منطقه؛ از گروه‌های تروریستی فعال در افغانستان؛ حمایت می‌کند.

اما امريكا نيز بر فشار هاى خود عليه كابل افزوده است؛ از محدودیت‌های تحمیل‌شده بر زنان و دختران اظهار نگرانى مى كند و بر مذاكرات بين الافغانى براى تشكيل حكومت همه شمول حمايت مى نمايد. اما همزمان با اين؛ مانع ارسال مساعدت ها با افغانستان؛ به عنوان كمك ها بشرى نمى شود؛ و به مذاكراتش با هيئت بلند پايه طالبان در قطر ادامه مى دهد.