مکث عقلی بر‌ موضوع ایمن ظواهری؛ از اعلان مرگ در آمریکا تا بازی سیاسی در افغانستان

م. محمد صادق طارق

(این نوشته در شماره ۷۴ روزنامه شریعت، ارگان مرکزی نشراتی امارت اسلامی در کابل، روز یکشنبه ۹ محرم الحرام سال ۱۴۴۴ هجری قمری نشر شده است)

موضوع شهادت دکتور ایمن ظواهری، رئیس سازمان‌ جهادی القاعده در کابل در چند روز اخیر سرخط داغ خبرهای گوناگون رسانه‌های داخلی و خارجی قرار گرفته است. موضوع زمانی اما حائز اهمیت گشت که جوبایدن، رئیس جمهور آمریکا افتخار شهادت دکتور ظواهری را به اسم خود ثبت نموده و پیش از اینکه این خبر در بازتاب رسانه‌ای سایر حلقات استخباراتی و عملیاتی ویژه قرار بگیرد، جوبایدن گوی سبقت را ربود و یکه‌تاز این میدان شد.

نکته‌ی قابل توجه اینست که همزمان با انتشار خبر شهادت ایمن ظواهری در کابل، پایتخت افغانستان گزارشی از نشریه نیویورک تایمز در باره قتل عبدالله احمد عبدالله ملقب به ابومحمد المصری مرد شماره دوم القاعده، توسط مأموران اسرائیلی در تهران، پایتخت ایران نیز منتشر شد اما بدون هیچ نوع بازتاب گسترده یا ضعیف فقط با تکذیب مقامات ایرانی خاتمه پیدا کرد! بهتر است یک نوع مکث عقلی و درنگ منطقی بر این موضوع داشته باشیم تا درک نمائیم که آیا جوبایدن از بازتاب دادن به این گزارش استفاده تبلیغاتی سیاسی می‌نماید یا خیر.

آیا ظواهری واقعاً برای نخستین‌ بار کشته می‌شود؟

موضوعی که اعلان جوبایدن را به چالش می‌کشد و سخنان وی را به دو احتمال متناقض دسته‌بندی می‌نماید اینست که دکتور ظواهری برای نخستین بار کشته نمی‌شود بلکه خبر شهادت وی در سال‌های اخیر چند بار انتشار یافته و دوباره تکذیب می‌شود.

به عنوان نمونه، رسانه‌های نزدیک به سازمان جهادی القاعده چند مدت پیش اعلان نمود که دکتور ظواهری در پی افزایش سرطان کبد وفات نموده است اما آنچه را گفته بودند دروغ شد.

بر منوال گزارش فوق، شبکه استخباراتی CIA چند مدت پیش اطلاعی را مبنی بر وفات ظواهری به علت مریضی، در منطقه‌ی قبایلی پاکستان نشر نمود که سپس با انتشار کلیپ جدید از سوی ظواهری تحت عنوان "حرة الهند" تکذیب شد. این بار نیز بعید نخواهد بود که اعلان جوبایدن تکذیب شود.

جوبایدن از اعلان شهادت ظواهری در پی چیست؟

نکته‌ی که تمام جهان را به شگفت وا داشته است و سرآغاز تبصره‌های گوناگون در مورد افغانستان شده است اینست که بر بنیاد اعلان جوبایدن، دکتور ایمن ظواهری در کابل، پایتخت افغانستان هدف پهبادهای بدون‌سرنشین آمریکایی قرار گرفته است! اما آنچه را باید یادآور شد اینست که موضوع سیاسی مذکور به چند دلیل ذیل از استفاده تبلیغاتی خالی نخواهد بود:

۱_ افغانستان از هر زاویه به استقلال فکری، فرهنگی، نظامی، سیاسی و اقتصادی عروج یافته است، برای خودکفایی تلاش می‌ورزد، با چین و روسیه دو حریف قوی آمریکا مسیر تعامل مثبت سیاسی را در پیش گرفته است و انتظار می‌رود امارت اسلامی در آینده نزدیک به مستقل‌ترین حکومت افغانستان تبدیل شود، به این منوال دخالت آمریکا تضعیف شده و افغانستان می‌تواند بدون درنظر گرفتن رضایت و عدم رضایت آمریکا هر نوع تصمیمی را که شامل پیشرفت افغانستان باشد بگیرد، آمریکا چون از رقیبان و حریفان منطقوی و جهانی خود احساس خطر دارد برای از بین بردن تعامل مثبت کشورهای گوناگون، دسیسه راه انداخته است تا افغانستان را به انزوا بکشاند‌ و این دسیسه را در ثابت نمودن افغانستان به عنوان "پناهگاه تروریستان" طراحی کرده بود.

۲_ جوبایدن بعد از کامیاب شدن در دور گذشته‌ی انتخابات ریاست جمهوری آمریکا چون در افغانستان با طالبان صلح نموده و نیروهای آمریکایی خود را اخراج نمود محبوبیتش را در آمریکا از دست داد، او مجبور است برای جلب اعتماد ملت آمریکا در دور انتخابات آینده و پیروز شدن در آن، کاری انجام دهد که گذشته‌اش را جبران کند، به همین دلیل اعلان نمود که دکتور ظواهری را در افغانستان به قتل رسانده است.

۳_ جوبایدن حریف بارک اوباما و ترامپ، دو رئیس جمهور گذشته‌ی ایالات متحده آمریکا می‌باشد، آنان در دوران ریاست جمهوری خود به زعم خودشان تروریست‌های بزرگ جهانی را از بین بردند، اوباما افتخار شهادت اسامه بن لادن را به دست آورد و ترامپ افتخار مرگ ابوبکر بغدادی را به اسم خود ثبت نمود، جوبایدن مجبور بود برای به ارمغان آوردن دست‌آورد مهم ریاست جمهوری آمریکا در زمان ریاست خود، ادعای شهادت دکتور ظواهری را بکند‌.

۴_ احتمال دارد که باز هم شبکه استخباراتی CIA خبر مرگ ایمن ظواهری را از طریق سایر منابع در جای دیگر به دست آورده باشد زیرا عمر وی اکنون به ۷۱ سال رسیده است و وفاتش بعید نخواهد بود، اما با حمله نمودن بر منطقه‌ی شیرپور در قلب کابل می‌خواهد روابط سایر ‌کشورها را با افغانستان خراب نموده و طالبان را به شکل تحمیلی و ناخواسته در برابر شرائط خود تسلیم نمایند، به همین دلیل صدای "نقض پیمان دوحه" را با شدّومدّ بیش از حد بالا برده‌اند.

۵_ با این کارشان از یک‌سو در میان خود طالبان و از سوی دیگر در میان القاعده و طالبان بدبینی ایجاد کرده و وحدت امارت اسلامی را از بین می‌برند، آنان اینگونه جلوه دادند که برخی از سران و رهبران طالبان چون با القاعده روابط نزدیک داشته‌اند بزرگان شان را به کابل انتقال داده و پناه داده‌اند و برخی دیگر چون از وجود القاعده خرسند نبوده‌اند با آمریکا همکاری نموده و در ردیابی ظواهری کمک کرده‌اند، به این روش یکپارچگی صف از بین می‌رود، و در ضمن به القاعده نیز وانمود ساخته‌اند که بزرگان تان در کابل توسط رهبران طالبان به آمریکا فروخته شده اند‌.

۶_ خیلی بعید به نظر نمی‌آید که پهبادهای آمریکا عملیات به شهادت رساندن خلیفه سراج الدین حقانی، وزیر امور داخله امارت اسلامی را بر خانه‌اش در شیرپور انجام داده باشد اما چون ناکام شده‌اند برای تغییر مسیر افکار و باورها، زیستن دکتور ظواهری را در این خانه بهانه قرار داده و او را به عنوان هدف حمله معرفی کرده باشد زیرا خلیفه سراج الدین حقانی حفظه‌الله از جمله کسانی است که اسم‌ شان در لیست سیاه ثبت است و در طول بیست سال گذشته آمریکا برای یافتن و یا اطلاع در مورد وی ۱۰ میلیون دلار جایزه تعیین کرده بود.

واکنش طالبان و جهان در برابر اعلان جوبایدن

طالبان اما پس از حمله پهبادهای آمریکایی در کابل، پایتخت افغانستان این حملات را نکوهش کرده و آن را نقض فاحش پیمان دوحه خواندند. در مورد اینکه آیا واقعاً ظواهری در این خانه به سر می‌برد یا خیر ذبیح الله مجاهد، سخنگوی امارت اسلامی افغانستان بدون تائید این سخن و نام‌بردن از دکتور ظواهری گفته است که به کسی ضرر نرسیده و خانه از سکونت افراد خالی بوده است.

افزون بر این، دفتر ملا عبدالغنی برادر، نخست‌معاون ریاست الوزرای افغانستان گفته است، هیچ کسی ادعای جوبایدن که ظواهری را در کابل از بین برده باشد نمی‌پذیرد.

در تائید گفته‌ی دفتر ملا برادر سازمان ملل نیز کشته شدن «سرکرده القاعده» را در کابل تایید نکرده است. استفان دوجاریک، سخنگوی دبیرکل سازمان ملل راجع به این موضوع گفته است، ما هیچ اطلاعاتی در باره محل اختفای ظواهری و اینکه آیا او در کابل بوده یا در مکانی دیگر نداریم. او در ادامه سخنان خود می‌افزاید، روابط ما با مقامات کنونی در کابل (طالبان) تغییری نخواهد داشت.