خيز برداشتن قيمت تيل ديزل از ٥٣ افغاني به ١٣٠ افغاني معادل يك و نيم دالر في ليتر

١- خيزش قيمت نفت ( ديزل):

١- ١نفت  در مجموع يك كالاي استراتيژيك است

٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠

٢- ١ تغير در قيمت كالا هاي استراتيژيكي ،  سطح كلي قيمت هاي بازار را متاثر ميسازد 

٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠

٣- ١ در كشور ما  آرد و گندم و روغن و بوره ( متاسفانه) از جمله كالا هاي استراتيژيك بشمار مي رود

٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠

٤- ١  نفت كه كالاي استراتيژيك است  در افغانستان رابطه تنگاتنگ با كالا هاي استراتيژيكي ديگر چون آرد و روغن و بوره دارد و تغير قيمت در نفت باعث تغير قيمت آنان و كل بازار مي شود

٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠

٢- سبب افزايش:

كليات:

١-٢ در كشور ما ٣٨ كمپني و شركت  خصوصي مصروف واردات مواد نفتي اند

٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠

٢-٢ بزرگترين كمپني هاي وارد كننده شركت بزرگ غضنفر و اتحاديه تعداد كمپني ها برهبري   شركت كمال  نبي زاده است كه با هم رقابت تنگاتنگ دارند

٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠

٣-٢ شركت  غضنفر صاحب كانسرسيم بزرگ نفتي است كه در منطقه ما حرف هاي  براي گفتن  دارد و شركت كمال نبي زاده نيز چنين است

٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠

٤-٢ شركت غضنفر اولين سرمايه گذاري خصوصي در عرصه تصفيه نفت خام(ريفاينري) در داخل كشور است كه باعث ايجاد شرايط ثبات نسبي قيمت ها گرديد

٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠

٥-٢ شركت غضنفر با تشويق نظام جمهوريت اولين شركت خصوصي برد كه براي استخراج نفت شمال براي اولين بار برنامه استخراج و برمه كاري را در ولايت جوزجان در سال ٢٠١٩ ريخت و پا به پاي انتخابات رياست جمهوري اولين برمه كاري را به منظور استخراج نفت   آغاز كرد.

٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠

٦-٢ در اين عرصه شركت پژواك كه از دوستان و اقارب رييس جمهور حامد كرزي بود قبلا قرار داد هاي اين چنيني را با وزارت معادن و صنايع عقد نموده بود كه نسبت علت هاي نا معلوم شايد هم براي من نا معلوم  متوقف بود

٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠

٧-٢ در افغانستان در چوكات دولت  و در تشكيلات وزارت تجارت رياست  مواد نفتي فعاليت دارد

٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠

٨-٢ اين رياست  در زمان حاكميت جمهوري اول و حاكميت حزب دموكراتيك بنام رياست عمومي انحصارات ياد مي گرديد كه تمامي واردات نفتي  را در انحصار خود داشت

٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠

٩-٢ نفت در آن  زمان كاملا در اختيار دولت بود و  دولت با قيمت هاي ثابت در بسياري موارد با سبسايدي پاينتر از قيمت خريد خودش به مردم عرضه مي كرد

٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠

١٠-٢  در بيست گذشته زمان جمهوريت اين رياست مانند بزرگترين و اساسي ترين هسته هاي دولتي تبديل به خنثي ترين موسسه تبديل شد كه به مشكل سربلند مي كرد

نام فعلي اين هسته باعث آن شد كه در تعداد موارد براي نظارت گام هاي بردارد ولي مانند گذشته صاحب رفت افغانستان نشد و اين يك اشتباه استراتيژيك به حساب آمد

٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠

حالا :

 سبب بلند رفتن قيمت :

١١-٢ در افغانستان من باور دارم كه انحصار محدود عرضه به شكل كارتلي وجود دارد

٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠

١٢-٢ اين كارتل ها قيمت هاي  بالايي و پاييني را بين خود تثبيت مي نمايند و در بين قيمت هاي بلند و پايين ،  خودشان مطابق برداشت شان از بازار  نفت را عرصه مي دارند

٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠

٣-١٣ در زمان جمهوريت شركت غضنفر در رقابت شديد با اتحاديه  شركت هاي نفتي قرار داشت و  با تبديلي تيل خام وارد شده به  تيل قابل استفاده  در كاهش دادن قيمت ها نقش بازي مي كرد

٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠

١٤-٢  پاسيف شدن رياست مواد نفتي  مانند يك هسته باز دارنده  افزايش قيمت از طريق داشتن ذخاير استراتيژيك و كنترول بازار به اين صورت مي تواند يكي از دلايل قوي باشد

٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠

١٥-٢ موجوديت فساد اداري در بلند بردن و بلند نگهداشتن قيمت هاي نفت مي تواند نقش بزرگ داشته باشد

٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠

١٦-٢ توقف صدها تانكرتيل  در عقب سرحدات در خاك ايران بدون داشتن و آماده سازي ذخاير استراتيژيك كه جبران كننده خلاي وارداتي باشد، يك عمل غير اقتصادي و  در تعداد موارد عمدي شمرده شده مي تواند

٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠

٣- نكته اصلي:

١- ٣ با موجوديت روابط بسيار خوب با تركمنستان و ايران و ازبيكستان با افغانستان بلند رفتن قيمتها:

٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠

٢- ٣ فساد اداري بالا ترين نقش را دارد

٠٠٠""٠٠٠٠"""٠٠٠٠٠٠٠٠

٣-  ٣ ضعف يا به ضعف كشيدن رياست مواد نفتي و بدين وسيله عدم  نظارت و كنترول عرضه مواد نفتي و نداشتن ذخاير  استراتيژيك در اختيار اين رياست مي تواند سبب انرشيزم  در قيمت گذاري شود

٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠

٤- ٣  موجوديت كارتل هاي نفتي  خصوصي ( انحصار) سبب انحصار محدود در تعين قيمت ها اعظمي و اصغري شده است

٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠

٥- ٣ رقابت هاي منطقوي بين تركمنستان و ايران نيز از اين رهگذر بدور نيست، بازار لگام كسيخته و بي صاحب و بدون كنترول و مراقبت افغانستان بهترين منبع مفاد براي شركت هاي ايراني و تركمني كه در عقب  و با نام شركت هاي افغانستان پنهاني مانند تاكتيك پاكستاني ها كار مي كنند ، مي باشد

٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠

٤-مفاد كننده و ضرر كننده ها :

١- ٤ مفاد كننده ها همان مافيايي نفت افغانستان و  منطقه است كه با بيرحمانه ترين حركت  ها پول را از مظلوم ترين ملا جهان ميربايند

٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠

٢- ٤مردم افغانستان متضرر اند و نان خود را از دست مي دهند

٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠

٣- ٤متضرر ترين همه حاكميت افغانستان است كه پرستيژ سياسي خود را نسبت ايجاد  و افزايش عدم رضايت مردم  روز تا روز از دست مي دهد

٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠

يكي از وسايل به ضعف كشيدن حاكميت افغانستان ضربه به كالا هاي استراتيژيك و سقوط نظام بانكي و توليدي است

٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠

٤- ٤جالب اينجاست كه دولت حاكم مي داند ولي خاموش است ،

٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠

٥-اصل گپ:

١- ٥ افغانستان در مجموع به ٣،٥ مليون تن نفت ضرورت دارد

٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠

٢- ٥ حالا براي سنجش بهتر تيل ديزل و تيل پطرول را ٥٠/٥٠ فيصد  فرض مي كنيم

٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠

٣- ٥ به اين صورت تنها ١،٧٥ مليون تن ديزل از ٥٣ افغاني تا حد  ١٣٠ افغاني بلند رفته است ، اين افزايش را مي توان مضمن خواند

٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠

٤- ٥بازار و مردم به كمبود نقدينگي مواجه اند  و كاهش تقاضا زياد است و سطح قدرت  خريد بسيار  نازل

٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠

٥- ٥بازار هاي پاكستان تقاضامند اصلي بشمار مي رود و ديزل از افغانستان به پاكستان مي رود

٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠

٦- ٥تمامي ذخاير تجار نفت كشور با صادرات غير مشروع به پاكستان خالي شده أست

٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠

٧- ٥پس پاكستان علت اصلي افزايش قيمت است و عوامل ديگر جانبي و ضمني تلقي مي شوند

٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠

٦-سنجش ضرر و مفاد:

١- بصورت سهل با در نظر داشت فرضيه خودمان

٧٧ أفغاني ( تفاوت ميان قيمت قبلي  ٥٣ افغاني و قيمت حد اكثري ١٣٠ افغاني) ضرب ١،٧٥ مليون تن را سنجش مي نمايم

٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠

٢- يك تن = ١٠٠٠ ليتر ( ١٠٠٠ كيلو متريك)

پس ١،٧٥ مليون= ١٧٥٠ مليون ليتر

يك مليارد و هفت صدوپنجاه مليون

هرليتر با قيمت ٧٧ افغاني

پس:

١مليارد و٧٥٠ مليون ضرب  ٧٧ أفغاني

=

١٣٤ مليارد و   ٧٥٠ مليون مي شود كه در صورت دوام چنين حالت به ضرر مردم افغانستان تمام خواهد شد

كه مطابق نرخ ٨٨ افغاني في دالر بالغ به يك مليارد و ٥٣١ مليون دالر را نتيجه مي دهد

٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠

فكر مي كنم ضرر يك مليارد و ٥٣١ مليون دالر را جيب هاي نه مردم و نه حاكميت و نه روشنگران  كشور بتوانند تحمل كنند

٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠

٧- پيشنهاد

هًشدار  و هوشدار:

نفت  كالاي استراتيژيك است ، اين كالا وضع دسترخوان و ديد مردم را به آينده تغير مي دهد

٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠

١- لطف كنيد از طريق زدودن فساد، ايجاد ذخاير استراتيژيك، تقويه رياست مواد نفتي ، ايجاد شركت ملي نفت افغانستان  و  استوار كردن واردات بر اساس منافع ملي نه انگيزه هاي ديگر  قيمت نفت را كنترول كنيد

٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠""""٠٠٠٠

٢- از خارج شدن نفت بصورت رسمي و قاچاق مانند يك ارزش حياتي مردم جلوگيري كنيد

٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠""""""

٣- پاكستان در خالي  بازار ها و صفر كردن ذخاير افغانستان تجربه چهل ساله خونين دارد

در برابر اين  غول نه بگوييد

٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠"""""

استاد مسعود

واشنكتن ستيت

دوشنبه

دوازده هم سرطان

ساعت: ٥:٥