حکمتيار: عمران خان شکار سياست امريکا، روسيه و چين در منطقه شد

در همسايه گى ما؛ در پاكستان؛ شاهد بحران سياسى هستيم؛ نظام و مردم با معضله سلب اعتماد از صدراعظم مواجه اند؛ تفاوت حاميان و مخالفان صدر اعظم؛ در پارلمان 342 عضوى؛ كمتر از ده رأى است؛ اين پديده از روز تأسيس پاكستان تا امروز و به گونه پيهم تكرار مى شود؛ هر صدر اعظم منتخب قبل از تكميل دوره صدارتش به استعفاء، سلب اعتماد، عزل و حتیّٰ اعدام مواجه مى شود؛ عده اى عامل اين بى ثباتى و تغيير حكومت را مداخله اردو و استخبارات كشور در سياست مى دانند؛ عده اى احزاب سياسى قومگرا و غير فكرى و حتیّٰ وابسته به حمايت هاى بيرونى را عامل آن مى پندارند؛ برخى نيز چگونگى نظام را عامل اساسى اين بى ثباتى تلقى مى كنند؛ و برخى تأثير عميق غرب و در رأسش امريكا و بريتانيا در امور داخلى پاكستان و مخصوصاً اردو را عامل اين پديده گرفته اند.

ديدگاه ها در مورد حل اين معضل نيز با هم تفاوت هاى خود را دارند؛ برخى ترجيح مى دهند كه اقتدار در دست اردو باشد؛ گويا همواره زمانى پاكستان شاهد ثبات نسبى بوده كه زمام امور سياسى نظام نيز در اختيار جنرال ها قرار داشته؛ عده اى تغيير در سيستم انتخابات پاكستان را براى حل بحران پيشنهاد مى كنند. آنان كه با حضور احزاب سياسى ميانه خوب ندارند و حكومت هاى مطلقه را مى پسندند؛ چه هواداران نظام شاهى و چه جنرال ها، و چه آنان كه به حكومت هاى زور و تزوير باور دارند؛ نه در انتخاب زعيم؛ رأى ملت را ضرورى و مفيد مى دانند و نه در وضع سياست هاى داخلى و خارجى كشور؛ مداخله مردم و احزاب سياسى را حتمى، مفيد و مشروع تلقى مى كنند؛ نسخه آنان براى حل اين معضل يا كودتا است، يا جنگ و يا استمداد از اجنبى. اين ها از اين نوع بحران ها مستمسكى براى اثبات رأى سخيف استبداد و سلطه بلا حد و حصر حكام و زمامداران استفاده مى كنند؛ سعى مى كنند حضور احزاب سياسى و فكرى، نقش مردم در انتخاب زعامت كشور و مراجعه به آراء مردم را نامشروع و مضر به حال كشور ثابت كنند. يعنى كه حضور احزاب سياسى اين معضل را ايجاد مى كند و حذف احزاب سياسى راه حل است!!

از ميان اين ديدگاه ها و تحليل ها و راه حل ها؛ كدام يكى با اسلام همخوانى دارد و حقيقتاً مى تواند به اين نوع بحران ها خاتمه بخشد؟ نظام بايد چگونه باشد كه با اين بى ثباتى و بد نظمى مواجه نشود؟ عيب در كجاست؟ و راه حل چيست؟

اين موضوع مهم به بحث مفصل ضرورت دارد كه خطبه نماز جمعه براى آن كافى نيست. با اختصار و به گونه مجمل مى توان گفت كه عيب اصلى در اين نهفته است كه صلاحيت عزل و نصب صدر اعظم و رئيس جمهور كشور به عده اى معدود سپرده شود؛ اين عده معدود را هم قدرتمندان و ثروتمندان داخلى مى توانند بخرند و از طريق آنان رأى خود را بر كرسى بنشانند و هم نيروهاى خارجى. زمانى كه سرنوشت يك كشور دو صد مليونى را كمتر از دو صد تن مى تواند تعيين كند؛ نمى توان انتظارى ديگر داشت و بى ثباتى ها را مهار كرد.

عمران خان به اين دليل با مشكل سلب اعتماد روبرو مى شود كه جرأت چشم در چشم شدن با امريكا را كرد و در حساس ترين مرحله بحران اوكراين؛ سفرى به مسكو داشت؛ به يقين مى توان گفت كه او به دليل استحكام روابط با بيجنگ و مسكو؛ دو رقيب مهم امريكا؛ با معضل سلب اعتماد مواجه شد.

نظام هايى كه در مستعمرات بريتانيا؛ از آن به ميراث مانده؛ يا نظام هاى شبيه پاكستان اند يا نظام هاى موجود در كشور هاى عربى.

آن چه در اسلام نمى يابيم؛ حكومت زور و غلبه است و تعيين زعيم از سوى نخبه ها؛ و حكومت قبيلوى؛ اسلام امارت را امانت مردم مى خواند و انتخاب زعيم را وجيبه تمامى مؤمنان و حق آنان؛ بيعت معلن و بلا اجبار مردم را منشأ مشروعيت نظام و زعيم مى داند.  

چهار خليفه نخستين را مسلمانان در مسجد انتخاب كردند و پس از بيعت آنان؛ بر مسند خلافت نشستند.

مرجع عزل و نصب خليفه و زعيم؛ در اسلام مردم اند؛ چون قرآن زعامت و امارت را امانت مردم خوانده؛ طبيعت امانت چنان است كه مِلك امانتگذار است، چگونگى تصرف در آن را نيز او تعيين مى كند؛ و بايد به مشوره او باشد و مدت نگهدارى آن، موعد و زمان استردادش را نيز او مشخص مى كند.  

اگر عزل و نصب امير و زعيم مربوط به تمامى ملت و مشروط به شرائط عزل و نصب باشد؛ با اين نوع بحران ها؛ كه ناشى از عزل و نصب زعيم به دست نخبه ها است؛ هرگز مواجه نمى شويم.