مهم ترین های امروز سه شنبه
ترتیب کننده: هیلی افغان
✒: د حزب اسلامي افغانستان د خدماتو ریاست: په تېر ۱۴۰۰ ه.ش کال کي مو د (۱۷) میلیونیو افغانیو په ارزښت نقدي او غیر نقدي مرستې ویشلې دي.
✒: د حاا د أمير دفتر؛ مطبوعاتي څانګه: نن سهشنبه؛ د ۱۴۰۰ھش کال د حمل ۲مه د ح.ا.ا قدرمن أمير ښاغلي ګلبدين حکمتيار په څو جلا-جلا کتنو کې د دوه خيريه او إستثماري منظمو له رئيس دکتور محمود «ابوالجود» ،د مستقبل پوهنتون له رئيس ښاغلي شفيق الله «أمين» افغان ملي تاجر، پياوړي ليکوال او شاعر ښاغلي عبدالله «صادق» د استرالیا په سیدنی کی د افغانانو د ټولنی مشر ښاغلي نادر اعظمي، د شمشاد نړيوال ټلويزيون له پخواني وياند حشمت الله ستانکزي ،د حاا د قدرمن أمير د حمايه قطعې قومندان حاجي اسلام الدين رائق، د ولسي جرګې له پخواني غړي حاجي خان وردګ، او د هزاربوز قوم له قومي مشر قاري شېرمحمد سره وکتل.
پهدغو کتنو کې د هېواد په سياسي، إقتصادي او أمنيتي وضعيت تفصيلي بحث او خبرې وشوې.
قدرمن مشر د راغليو پلاويو پوښتنو او اندېښنو ته په ځواب کې وويل:
وضعيت د پخوا په پرتله ښهشوی، د جګړو او ناأمنيو کچه صفر شوې، کله ناکله چې د ځينو مسلحانه غلاوو، إختطافونو او ناأمنيو پېښې واقع کېږي، تر شا يې پخواني أمنيتي پرسونل دي چې پخوا په اردو او پوليسو کې وو، خو د نظام له سقوط وروسته يې د خپل ژوند وروستی معاشي مدرک له لاسه ورکړی او اوس لهدې لارې خپلې إقتصادي ستونزې تأمينوي.
نوموړي وويل: بدلون او تحول په ټوله کې ښهوو، سره لهدې چې د إمارت أمنيتي منسوبين د کابل له وضعيت سره کاملاً ناشنا ول، خو بيا هم پر وضعیت قابض شول، هيله لرو چې الله تعالی اوسنی نظام ټينګ کړي، افغانستان د بلې جګړې او بدبختۍ تابيا نهلري، خدای مهکړه! که اوسنی وضعیت ناکام شي، د ټولو اسلامپالو جهتونو وضعيت ورسره خرابېدای شي.
د حاا د أمير پر وينا په إقتدار کې تر ټولو مهم او اړين کار د ځان سنبالول دي، په تېر نظام کې د ځان سنبالولو چاره پڅه وه او همدا يې د سقوط او پرځېدا يو له مهمو عواملو هم وو، فعلي نظام بايد تر هر څه لومړی همدې أصل ته کار ووايي او تر څنګ يې بايد د پانګونې او تجارت په برخه کې تر نورو لومړی داخلي شتمنو، پانګوالو، تجارتي او صنعتي شرکتونو ته په خلاص لاس دا زمينه مساعده کړي چې په داخلي معادنو پراخه پانګونه وکړي.
✒: وزارت معارف با نشر اعلامیۀ گفته است که فردا چهار شنبه سوم حمل در مناطق سرد سیر کشور تمام مکاتب، مدارس، دارالمعلمین ها، دارالعلومها و دارالایتام ها آغاز خواهند شد.
در این اعلامیه از تمام استادان و شاگردان خواسته شده تا یونیفورم شان با معیارهای شرعی و ملی برابر باشد.
✒: د افغانستان بانک فردا چهارشنبه ۱۲ میلیون دالر را بطور لیلام به فروش می رساند.
د افغانستان بانک از تمام بانک های تجارتی، صرافیها و شرکت های خدمات پولی که شرایط داوطلبی را دارند، می خواهند تا در این داوطلبی اشتراک کنند.
✒: مسوولان محلی ننگرهار می گویند که شام روز گذشته در نتیجه یک حادثه ترافیکی در جلال اباد هشت تن جان باخته و دو نفر دیگر زخمی شده است.
مسوولان می گویند، این رویداد از اثر برخورد موتر کرولا با داتسن رخ داده که در نتیجۀ آن ۴ خانم، سه مرد و یک کودک جان باخته و ۲ تن دیگر زخم برداشته اند.
✒: سخنگوی وزارت خارجه در تویتی نگاشته است که امیرخان متقی، سرپرست وزارت خارجه امروز با دیبرا لاینز، نماینده ویژه دبیرکل سازمان ملل برای افغانستان دیدار کرده و در باره حقوق بشر و کمکهای بشری، پروژههای انکشافی و نظام بانکی گفتوگو کردند.
✒: مسولان فدراسیون هندبال افغانستان میگویند که تیم ملی هندبال ساحلی کشور در بخش پناهجویان در نخستین بازی آسیایی شان با نتیجه دو بر صفر در برابر تیم ملی هندبال ایران شکست خورد.
✒: په تورخم کې له فرضي کرښې هاخوا یو ټېلر موټر درې افغان ماشومان وهلي چې دوو یې ژوند له لاسه ورکړی او یو ټپي شوی دی.
د یادونې وړ ده چې سلګونه کم عمره ماشومان چې ډېری یې د ښوونځيو زده کوونکي هم دي، له نږدې شاوخوا سیمو تورخم ښارګوټي ته خوارۍ مزدورۍ لپاره ځي چې ډېری یې په درنو کارونو بوخت او وخت ناوخت د ورته پېښو قرباني کېږي.
✒: جو بایدن، رئیس جمهور آمریکا در یک میزگرد تجاری با حضور 238 تن از روسای شرکتهای آمریکایی در کاخ سفید اعلام کرد که روسیه از موشکهای مافوق صوت در اوکراین استفاده میکند، زیرا در شرایط سختی قرار گرفته است.
وی افزود: این تنها کاری بود که میتوانستند انجام دهند. این یک سلاح غیر مستقیم است. تنها تفاوت در این است که توقف آن تقریبا غیرممکن است.
بایدن همچنین گفت: ارتش اوکراین تانک و بالگردهای روسیه را سرنگون و ارتش این کشور را نابود کرد.
وی افزود: پوتین هرگز فکر نمیکرد که کشورهای ناتو میتوانند تا این حد متحد شوند. ناتو بیش از هر زمان دیگری متحد است و بزرگترین دلیل آن پوتین است. او چنین قدرت و وحدتی را پیش بینی نمیکرد.
✒: سازمان فضایی ایالات متحده آمریکا (ناسا) اعلام کرد: پس از تائید گروه جدیدی متشکل از 65 سیاره فراخورشیدی، مجموع سیارات کشفشده به 5 هزار مورد رسیده است.
جسی کریستینسن، پژوهشگر موسسه علمی سیارات فراخورشیدی ناسا در این راستا، گفت: «این فقط یک عدد نیست. هر کدام از این سیارهها یک دنیای جدید است. من خیلی هیجانزده هستم چون هنوز چیزی در مورد آنها نمیدانیم».
بنابه اعلام سازمان ناسا٬ سی درصد از سیارات فراخورشیدی تائید شده غولهای گازی شبیه به مشتری و زحل هستند.
سیاراتی که به دور ستارگان دیگر خارج از منظومه شمسی میچرخند، سیارات فراخورشیدی نامیده میشوند.
✒: د پاکستاني رسنیو د راپورونو له مخې د پاکستان د ملي امنیت سلاکار معید یوسف د امریکا د بشري برخې له چارواکو سره کتلي او پر بېلو مسایلو یې خبرې کړې دي. سرچینه کاږي چې تر ډېره په دې خبرو اترو کې د افغانستان پر بشري وضعیت بحثونه کړي دي.
✒: امریکا وایي په دې لټه کې دي چې په اوکراین کې د روسیې جنګي جنایتونه وڅېړي. د امریکا ددفاع وزارت ویلي دوی په فعالانه توګه پر دې کار کوي څو په اوکراین کې د روسیې جنګي جنایتونه راټول کړي او هغه په مستنده توګه نړیوالو محاکمو ته وړاندې کړي.
✒: د پاکستان پوځ ویلي چې د خیبرپښتونخوا په قبایلي سیمه باجوړ کې په یو وسله وال برید کې درې پاکستاني عسکر وژل شوي دي. پوځ په ځوابي ډزو کې د څلورو وسله والو د وژل کېدو ادعا هم کړې ده.
✒: په داسې حال کې چې ګڼ شمېر افغانانو په وار وار عمران خان په افغان چارو کې په لاسوهنې تورن کړی دی، خو نوموړي په خپلو تازه څرګندونو کې نړیوالې ټولنې څخه غوښتنه کړې ده چې افغانان د داسې چارو تر سره کولو ته مجبور نه کړي چې دوی یې خپل ملي حاکمیت ته ګواښ بولي.
✒: ټاکل شوې چې روسیه افغانستان ته بېرته د مایع ګاز لېږد پيل کړي.
رویټرز خبري اژانس د رېفېنېټېف ایکون وېب پاڼې په حواله راپور ورکړی چې ټاکل شوې د روسیې «ګازپروم» دولتي شرکت د قزاقستان د ګازو شرکت په همکارۍ په روانه مارچ میاشت کې څه باندې لس نیم زره ټنه ګاز افغانستان ته صادر کړي.
رویټرز ویلي، روسیې په ۲۰۲۰ کال کې د لږې ګټې او کرونا له کبله افغانستان ته د ګازو صادرات بند کړي وو چې پر یوکراین تر حملې او له اروپا او لویدیځ سره د سوداګریزو اړیکو تر پرې کېدو وروسته بیرته د ګازو لیږد پیلوي.
✒: چین و پاکستان بر تقویه همکاری ها در مورد افغستان تاکید کرده اند.
به گفتۀ وزیران خارجه این دو کشور: چین و پاکستان برای تحکیم صلح، ثبات و رفاه در منطقه روابط استراتیژیک خود را تقویه میکنند.
✒: د روسیې ولسمشر ولادیمیرپوتین د خپل چینايي سیال شي جېن پېنګ سره په چین کې د الوتکې د لوېدو له کبله چې ۱۳۲ کسان پکې سپاره وو، خپله خواږخوږي څرګنده کړې ده.
پوتین ویلي، « د روسیې خلک له هغو کسانو سره غم شریکي کوي چې په دې غمجنه پېښه کې یې د کورنۍ غړي او ملګري له لاسه ورکړي دي.
✒: د پاکستان د بهرنیو چارو وزیر شاه محمود قریشي وايي، په افغانستان کې د داعش د ځپلو لپاره باید له طالبانو سره همکاري وشي.
قریشي د اسلامي همکاریو سازمان په ناسته کې د خبرو پر مهال وویل، د داعش په ګډون د نورو ترهګریزو ډلو سره د مبارزې لپاره د یوې اغېزمنې ستراتیژۍ جوړولو ته اړتیا ده.
✒: ولادیمیر زلنسکی رییس جمهور یوکراین با پاپ فرانسس گفتگوی تلیفونی کرده است.
در این گفتگو پاپ فرانسیس گفته است که واتیکان میتواند در پایان دادن جنگ روسیه با یوکراین نقش بازی کند.
پیش از این زلنسکی گفته بود که بیت المقدس برای گفتگوی صلح میان روسیه و یوکراین مکان خوبی بوده میتواند.
