متن معاهده گندمک که در تاریخ 26 می 1879 مابین امیر محمد یعقوب خان و دولت بریتانیا منعقد گشت

* این عهدنامه مبنی بر شرایط ذیل بین حکومت #بریتانیا و والا حضرت محمد یعقوب خان امیر افغانستان و متعلقات آن به غرض اقامه روابط صلح و دوستی منعقد گردید:

1-از روزیکه این عهدنامه به تصدیق طرفین میرسد، بین حکومت بریتانیا و والاحضرت امیر افغانستان و متعلقات آن و جانشینان امیر، صلح و دوستی دایمی برقرار خواهد بود.

2-والا حضرت امیر افغانستان و ملحقات آن متعهد میشود که بعد از تصدیق این معاهده، عفو عمومی تمامی آن کسانی را صادر نماید که در دوران جنگ به طرفداری اردوی انگلیس کار کرده اند. و آنها در هر درجه و مرتبه ای باشند، از مجازات و مصادمات محفوظ خواهند بود.

3-امیر افغانستان و ملحقات آن متعهد است که در روابط با حکومت های خارجی پایبند مشورت با حکومت بریتانیا بوده و با حکومت های دیگر عهدی نبندد و سلاح بر ضدشان برندارد. در صورت حمله خارجی، امداد نظامی و اسلحه و پول انگلیسی برای دفاع از افغانستان، طوریکه انگلیس مناسب بداند استفاده خواهد شد. همچنین سپاه انگلیسی بعد از انجام کار دفاع، از افغانستان به قلمرو بریتانیایی مراجعت خواهد نمود.

4-برای حفظ ارتباط نزدیک بین حکومت بریتانیا و والا حضرت و هم به غرض حفظ سرحدات مقبوضات والا حضرت، طرفین متعهد میشوند که یک نماینده انگلیسی با دسته نظامی محافظ در منزل شایان شان خود در کابل مقیم شود. و در صورت بروز یک معامله مهم خارجی، بریتانیا حق دارد که در سرحدات افغانستان نمایندگان انگلیسی و عساکر محافظ اعزام نماید. در موقع ضروری که مفاد طرفین متصور باشد، والا حضرت امیر افغانستان هم میتواند نماینده ای به دربار جنرال گاورنر (حاکم عمومی)، مقیم نماید، همچنین در سایر نقاط هند که رضای طرفین باشد.

5-حفاظت از نمایندگان انگلیسی به عهده والا حضرت امیر افغانستان و ملحقات آن است. حکومت انگلیس متعهد است که نمایندگان او در امور داخلی افغانستان مداخله ننمایند.

6-والا حضرت امیر افغانستان و ملحقات آن از طرف خود و جانشینان خود متعهد میشود که برای رفت و آمد اتباع بریتانیا در افغانستان مشکل تراشی ننمایند تا محفوظ بوده و تجارت نمایند.

7-چون تجارت بین طرفین بطور مسلسل جاری است، والا حضرت امیر افغانستان تعهد میکند که برای حفظ تجار و تسهیل عبور مال التجاره در شاهراه های عمومی، سعی بلیغ به کار برد و در حفظ راه ها بکوشد. برای ترقی تجارت و انتظام راه ها و مالیات تجارتی و غیره، یک قرارداد تجارتی جداگانه در طول یک سال بسته خواهد شد.

8-به غرض تسهیل در روابط تجاری و رفت و آمد، طرفین متعهد هستند که از #کرم تا #کابل یک خط تلگراف با هزنیه بریتانیا کشیده شده و افغانستان آن را حفاظت نماید.

9-چون بین هر دو حکومت طبق این معاهده دوستی برقرار شده است، حکومت بریتانیا شهرهای #قندهار و #جلالآباد و علاقه هایی را که اکنون تحت اشغال قشون بریتانیایی قرار دارد تخلیه کرده و واپس میسپارد؛ به استثنای #کرم، #پشین و #سیبی (طبق نقشه ملحقه) که تحت تسلط و انتظام بریتانیاست. اما این سلطه دایمی نبوده و مالیات آن بعد از وضع مصارف داخلی، سالانه به امیر افغانستان پرداخته خواهد شد. حکومت بریتانیا انتظام #میچنی و #خیبر را که بین #پیشاور و #جلالآباد واقع است، در دست خود میگیرد. همچنین انتظام امور رفت و آمد قبایلی که به این دو منطقه تعلق دارند را بریتانیا در دست خود خواهد داشت.

10-حکومت بریتانیا به غرض امداد به والا حضرت امیر، جهت حصول اختیارات حقه خود و همچنین در مقابل قبول شرایط این قرارداد، تعهد میکند که سالانه ششصد هزار روپیه به امیر و جانشینان او بپردازد.

بدین ترتیب امیر #محمد یعقوب خان در طول کمتر از یک سال حکومت خود، یک سلسله جبال صعب المرور را با ساکنین دلیر آن که در مقابله با هجوم استعمار سپر افغانستان در شرق بودند، به انگلیس واگذار نمود.