دشواري های با ايران در مورد آب هيرمند
استاد مسعود
٦٠ مليارد دالر قرضداري ايران از افغانستان بابت استفاده بالاتر از حقابه خود از سهم تعين شده.
١- متوجه باشيد تخريب يا حرف بد فكر نكنيد مي خواهم آنچه اتفاق افتيده قصه گويم
٢- بر اساس موافقه دولتين افغانستان و ايران درج شده در معاهده تعين حقابه درياي هيرمند ، كشور ايران با در نظر داشت ٢٦ متر مكعب آب كه در زمان عقد معاهده براي افغانستان سنگيني مي كرد و حالا با فرو كش كردن ١٢ مرتبه غير ممكن پنداشته مي شود تعين گرديد.
٣- بر اين اساس كشور ايران سالانه ٨٢٠ مليون متر مكعب آب را به مثابه حقابه ايران از درياي هيرمند مستحق است ، اين حق در سال ١٣٥١ هجري خورشيدي تثبيت و به امضا رسيد
( آرشيف وزارت خارجه افغانستان)
٤-از دو سند فقط يكي امضا مي شود:
١-٤ دو سند كه بايد در روز امضا معاهده هيرمند در كابل بين
دو صدراعظم ايران و افغانستان امضا مي شد، فقط يك سند كه نشان دهنده حقابه كشور دوست ايران است به امضا رسيد
ايران از امضا سند دوم طرفه رفت و دولت افغانستان بر اساس حسن همجواري هماننديكه در ازدياد حقابه براي حسن همجواري اضافه كرد ، در اين مورد نيز سكوت را بهتر دانست.
٢- ٤ ايران بايد در صورت استفاده بيشتر از حقابه خود مطابق روش تجارتي ، در مقابل هر مترمكعب آب بايد مبلغ را ( به دالر) پرداخت نمايد اين مبلغ در معاهده كه بدبختانه امضا نشد خالي گذاشته شد.
قيمت در سطح بين الملل براي هر متركعب آب از ٥٠ سنت تا يك دالر و پنجاه سنت ( ١،٥) است ٠ ( آرشيف وزارت خارجه)
ايراني ها درك كردند كه افغانستان نمي تواند جلوي رفتن آب زياده از حقابه را بگيرند و سنجش كنند، لذا امضا سند دوم را ضرور ندانستند.
ما هم چه غافل مردم هستيم ، تفنگ را خوب بلديم ولي مي شود خوب فريب بخوريم
٣-اضافي خرچي ايراني ها از آب هيرمند:
١-٣ ايران با خيال راحت از آن به بعد بطور متوسط سالانه ٢ مليارد مترمكعب إب را به عوض ٨٢٠ مليون مترمكعب آب استفاده كرده است ( پوهاند نعيم اقرار استاد فاكولته زمين شناسي، دانشگاه/ بوهنتون كإبل)
٤- سنجش:
١- حقابه ايران نظر به معاهده٨٢٠ مليون مترمكعب سالانه
٢-- استفاده حقيقي ٢ مليارد متر مكعب آب
٣- اضافه استفاده بالاتر از حقابه مطابق معاهده
١،٢٠٠،٠٠٠،٠٠٠ يك مليارد و دوصد مليون متر مكعب آب سالانه
٤- اوسط قيمت في متر مكعب آب نظر به قيمت هاي جهاني و موقعيت و ضرورت ١ دالر ( ٥٠ سنت +١،٥٠ $ يك دالر و٥٠ سنت تقسيم ٢)٠
٥- - قيمت كه بايد بابت پرداخت آب استفاده شده بالاتر از حقابه از جانب ايران سالانه پرداخت شود
يك مليارد و دو صد مليون دالر١،٢٠٠،٠٠٠،٠٠٠$ مي شود
٥- قرض داري ايران به افغانستان بابت استفاده بيشتر از حقابه از سال ١٣٥٠ الي ١٤٠٠كه ٥٠ سال مي شود بالغ به:
١،٢٠٠٠٠٠٠٠٠ضرب در ٥٠سال= ٦٠ مليارد دالر است
حرف كليدي:
٦٠ مليارد دالر قيمت آب استفاده شده افغانستان أست كه توسط ايران استفاده و تا هنوز قيمت آن پرداخت نگرديده است و قابل پرداخت بطرف افغانستان است.
٦-عوض ها يا كاسه هاي طبيعي:
١- ٦با آب هيرمند دو كاسه طبيعي كه در خاك ايران قرار دارد پر آب مي شود مطابق معاهده
٢- ٦ايران در پهلوي اين دو كاسه طبيعي دو كاسه مصنوعي را ساخته كه از همين دريا پر مي شوند، اين دو كاسه در قرار داد نيست و خلاف پنداشته مي شود
٣- ٦با حفر چاه ها در طرف سيستان هلمند تمامي هامون هاي طرف افغانستان خشكيده و بزرگترين صدمه آبي و محيط زيستي را وارد آورده است
٤- ٦ بررسي ها و مطالعات ٢٠١٠-٢٠٢٠ وزارت انرژي و آب نشان مي دهد كه حجم آب درياي هيرمند كاهش كه قبلا گفته شد بوقوع پيوسته است
منبع : وزارت انرژي و آب
پيشنهاد:
بازنگري معاهده و خواست قيمت آب استفاده شده بيشتر از حقابه يك وظيفه ملي پنداشته مي شود
دوشنبه
١١ دلو
