مهم ترین های امروز جمعه

ترتیب کننده: هیلی افغان

✒: ‏د اسلامي امارت ځواکونو بلخ ولایت کې د ساره په نوم یوه ماشومه نجلۍ د تښتوونکو له منګلو ازاده کړې.

د ساره پلار وايي لور یې تېره شپه د مزارشریف ښار پروژې سیمه کې، له تښتوونکو څخه خوشې شوه.

د بلخ ولایت امنیتي مسوولین وایي، چې د تښتوونکو یوه لس کسیزه ډله یې هم نیولې ده.

✒: ‏‏شيخ هبةالله د هیواد ټولو قومي مشرانو، دیني عالمانو او اړونده چارواکو ته امر کړی چې د ښځو د حقونو د ځای پر ځای کولو لپاره جدي اقدامات وکړي.

شیخ هبت الله د یوه فرمان په خپرولو سره ویلي چې هیڅوک نشي کولای د ښځو له رضایت پرته له هغوی سره په جبر او یا زور نکاح وکړي او یا یې هم په بدو کې ورکړي.

‏په فرمان کې ویل شوي چې د مېړه له وفات وروسته کونډه ښځه د خپل برخلیک د ټاکلو لپاره د خپل اختیار څښتنه ده او د شرعي اصولو سره سم د بل خاوند د کولو یا نه کولو په اړه پرېکړه کولای شي.

په فرمان کې له هغو نارینه وو څخه چې څو ودونه لري غوښتنه شوې چې د ټولو تر منځ عدالت مراعات کړي.

‏په فرمان کې حج اوقافو وزارت، اطلاعاتو او فرهنګ وزارت او سترې محکمې ته امر شوی چې د ښځو د حقونو د تامین او پر دوی باندې د ظلمونو د مخینوي لپاره د شریعت د اصولو سره سم کوټلي ګامونه واخلي.

✒: ‏پخوانی ولسمشر حامد کرزی وايي, په تير کې ټولو خواوو کې افغانان کړېدلي امريکا دې اوس د تيرو زخمونو مرحم لپاره دطالبانو سره د حکومت په توګه کار وکړي او طالبان دې هم داسې يو حکومت جوړ کړي چې ټول افغانان يې خپل وګڼي.

‏حامد کرزي له بي بي سي سره مرکه کې  ويلي چې د نوموړي د جمهوري ریاست په دوره کې د ده لخوا طالبانو ته د وروڼو خطاب کولو هدف د دې بیانول و چې افغانستان د دوی هیواد دی او په ودانولو کې یې باید یوځای سره کار وشي.

‏حامد کرزی زیاتوي چې له طالبانو سره مثبتې لیدنې ترسره شوي، نوموړی وایي چې په دغو لیدنو کې دندو او ښوونځيو ته د نجونو او ښځو د راستنیدو، د افغانستان د ملي بیرغ او د یو همه شموله حکومت په اړه خبرې کړي دي.

✒: ‏د ا.ا پوځي چارواکي وایي، د یوه پیاوړي پوځ د جوړولو لپاره ‌یې هڅې روانې دي. د ا.ا د وسله ‌والو ځواکونو لوی درستیز قاري فصیح‌الدین وویل، چې د اردو په لیکو کې د پخواني حکومت مسلکي کسانو ته هم ځای ورکوي.

✒: ‏د سره صلیب ادارې ويلي چې د دوی ټيمونو خلکو سره خپلې روغتیايي او حمایتي مرستې نه دې درولي، خو اکثره کورنۍ د را روان ساړه ژمي په میاشتو کې کافي اندازه خوړو، د ډیرو ابتدايي توکو د رانیولو له پاره پیسو او سرپناه ته لاسرسی نه لري.

✒: ‏نیروهای استخبارات امارت اسلامی ۷۴ میل سلاح‌های مختلف‌النوع را که در جریان عملیات‌های نظامی از مربوطات ولسوالی آبشار پنجشیر جمع‌آوری کرده بودند، به مسوولان ذیربط تسلیم دادند.

✒: ‏براساس راپورهای کشفی، نیروهای امارت اسلامی شب گذشته یک مخفی‌گاه داعشیان را در مربوطات شهر جلال‌آباد هدف قرار دادند که در نتیجه آن دو داعشی کشته شدند و یک تن بازداشت شد.

‏دو واسکت انتحاری، ۳۰۰ کیلوگرام باروت، یک عراده ریکشا و مقدار زیاد سلاح خفیفه و ماین‌های چسپکی از مخفی‌گاه آنان نیز به دست آمده است.

✒:‏ د افغانستان بهرنيو چارو پخواني وزير محمد حنيف اتمر پر خپلې ټوېټر پاڼې ليکلي دي، چې د دوحې هوکړې په پام کې نېولو سره دې، د يوې تل پاتې سولې لپاره بيا افغاني ـ خپلمنځي خبرې پيل شي نوموړي ملګري  ملتونو کې د افغانستان څوکۍ د نه ورکړې په اړه ليکلي دي، چې په نړيوال ټولنه کې  د برخې اخېستنې لپاره کورنی او بهرنی مشروعيت له وړاندې شرط دی.

✒: به گزارش شبکه تلویزیونی «پاناروما» لیبی دادگاه تجدید نظر در شهر «سبها» طی جلسه‌ بررسی اعتراض سیف‌الاسلام قذافی، فرزند معمر قذافی، رهبر برکنار شده لیبی به حکم رد صلاحیت او در انتخابات را پیذیرفته‌است.

در این گزارش گفته شد که بدین ترتیب امکان نامزدی سیف‌الاسلام قذافی برای انتخابات لیبی فراهم شده‌است.

سیف‌الاسلام قذافی در 14 نوامبر ماه گذشته با حضور در شعبه کمیسیون عالی انتخابات در شهر سبها نامزدی خود را برای انتخابات لیبی اعلام کرده بود.

قوه قضائیه این کشور در 24 نوامبر به دلیل اینکه درباره سیف‌الاسلام قذافی حکم نهایی وجود دارد، درخواست نامزدی وی برای انتخابات ریاست جمهوری لیبی را رد کرده بود.

✒: سازمان مدافع حقوق‌بشر «بتسيلم» در اسرائیل و مرکز حقوق بشر فلسطین در غزه نقض حقوق بشری ارتش اسرائیل علیه مردم غزه هنگام «راهپیمایی بازگشت بزرگ» که در ماه مارس 2018 آغاز شده و 18 ماه به طول انجامیده‌ بود، را به صورت گزارشی منتشر کردند.

بر اساس این گزارش، سربازان اسرائیل طی تظاهرات مذکور مرز غزه 223 فلسطینی را که 46 نفر از آنها زیر 18 سال بودند، کشت و صدها نفر دیگر را نیز به شدت زخمی کرده‌اند.

در این گزارش با اشاره به اینکه سربازان اسرائیل معترضان فلسطینی را از نقطه دور از سیم‌های مرزی هدف قرار داده‌اند، گفته شد: در اثنای اعتراضات بیش از 13 هزار فلسطینی زخمی شده‌اند که هشت هزار نفر از آنها نیز با سلاح گرم مجروح شده‌اند. همچنین حملات سربازان اسرائیل علیه مردم غزه در دوره مذکور منجر به آمپوتاسیون (قطع عضو) 156 فلسطینی شد.

✒: ‏موسسه اعتبارسنجی فیچ: رشد ‎اقتصاد ‎ترکیه در سال 2021 به 10.5 درصد می‌رسد.

✒: نمایندگان 11 کشور و 2 سازمان بین المللی در نشستی که به میزبانی گیر پدرسن فرستاده ویژه سازمان ملل متحد در امور سوریه در بروکسل پایتخت بلژیک برگزار شد، بر اهمیت تمامیت ارضی سوریه و مبارزه با تروریسم در این کشور تاکید کردند.

شرکت‌کنندگان حمایت خود را از تلاش ها برای یافتن راه حل سیاسی برای بحران سوریه اعلام کردند.

در این نشست نمایندگان اتحادیه عرب و اتحادیه اروپا و همچنین نمایندگان کشورهای ترکیه، مصر، فرانسه، آلمان، عراق، اردن، نروژ، قطر، عربستان سعودی، بریتانیا و آمریکا برای گفتگو درباره بحران سوریه حضور داشتند.

این کشورها در بیانیه پایانی نشست بر وحدت و تمامیت ارضی سوریه، مبارزه با تروریسم در همه اشکال و مظاهر آن، همچنین برقراری آتش بس فوری سراسری، آزادی بازداشت شدگان و ارسال بی وقفه کمک های بشردوستانه به نیازمندان تاکید کردند.

✒: بر اساس داده‌های مجمع صادرکنندگان ترکیه، صادرات بخش دفاعی و هوانوردی کشور در یازده ماه نخست سال جاری نسبت به دوره مشابه سال گذشته با 39.7 درصد افزایش به 2 میلیارد و 793 میلیون و 974 هزار دلار رسید.

بدین ترتیب رکورد جدیدی در زمینه صادرات این بخش به ثبت رسید.

صادرات صنایع دفاعی و هوانوردی ترکیه در سال 2019 به 2 میلیارد و 740 میلیون و 988 هزار رسیده بود که این میزان در سال گذشته به دلیل همه گیری کرونا با کاهش 16.8 درصدی مواجه شده بود.

✒: یک شهروند فلسطینی در شهر ام الفحم واقع در سرزمین های اشغالی 1948 به اتهام "حمله با خودرو" هدف تیراندازی نیروهای امنیتی اسرائيل قرار گرفت و جان باخت.

پلیس اسرائیل طی بیانیه‌ای اعلام کرد که دو نفر در شهر ام الفحم با خودروی خود به نیروهای مرزی اسرائیل حمله کرده‌اند و پلیس نیز به سمت آنها شلیک کرده است.

گفته شد دو نیروی اسرائیلی در این حمله زخمی شده و راننده 20 ساله خودروی مذکور نیز جان باخته است.

بر اساس اعلام پلیس اسرائیل، سرنشین دیگر این خودرو نیز زخمی شده است.

✒: ‏د روسیې د بهرنیو چارو وزیر سرګي لاوروف پرون د امریکا د بهرنیو چارو وزیر انتوني بلینکن ته وویل چې مسکو اوږدمهاله امنیتي ضمانت ته اړتیا لري چې د ختیځ په لور د ناټو تړون د پراخېدلو مخنیوی وکړي.

✒: ‏ټام وېسټ د قطر  د بهرنيو چارو له وزير محمد بن عبدالرحمان آل ثاني او د ملي امنيت له سلاکار محمد المسند سره د افغانستان د راتلونکي په اړه غږېدلی دی. ټام وېسټ په دې برخه د قطر هېواد له همکايو هم مننه کړې ده.

✒:  ‏د خوړو نړیوال پروګرام وايي، اوس‌مهال په افغانستان کې بشري مرستو ته اړتیا درې برابره زیاته شوې او د ژمي په پیل سره به، خپل وروستي حد ته ورسېږي.

✒: ‏د امریکا روغتیایي چارواکو ویلي چې اته داسې ناروغان په اومېکرون اخته شوي چې مخکې د کرونا ویروس ضد واکسین شوي وو.