مهم ترین های امروز جمعه
ترتیب کننده: هیلی افغان
✒: اته کاله وړاندې شهيد مولوي عزت الله محب ـ د وخت جابر حکومت لخوا پداسې حالت کي ونيول شو، چي لس دولس مرمي يې، پر بدن لګيدلې وې، پوره يونيم کال د خپلو زخمي ټپونو څخه په زندان کي زوريده، پدى ورستيو کى د دولت او حزب اسلامي ترمنځ د سولې تر توافق وروسته له بند څخه آزاد شو او خپل عادي ژوند یې پیل کړ بدبختانه څو ورځې وړاندې جلال آباد ښار کې د نامالومو وسلوالو لخوا اختطاف او بيګاه شپه يې مړی د سرخرود ولسوالۍ، د کوز چارباغ صفا ساحه کى پداسې حال کي موندل شوى، چي بدن يې ټپي ټپي او سخت شکنجه شوى او له هغې روسته په شهادت رسول شوی وو.
✒: د افغانستان کرېکټ ملي لوبډله نن په متحده عربي اماراتو کې نړۍوال ۲۰ اوریز جام کې د پاکستان لوبډلې سره مخامخېږي.
دا سیالي چې نن ماښام ده، په افغانستان او پاکستان کې د کرېکټ ګڼ مینهوال ورته په تمه دي.
کرېکټ بورډ ډاډ ورکوي چې افغان لوبډله ښه چمتو شوې او ورته تياری لري.
✒: هرات والي وايي چې اوس مهال پنځه جريبه ځمکه له دوه وروڼو سره شريکه لري؛ يو سراچه موټر او يو کور؛ او ۱۸۴ زره افغانۍ پوروړی هم دی.
نوموړي ويلي دي چې که چیرې له دندې وروسته يې پانګه له دې ډېره شوې وه، نو خدای مه کړه غلا به يې کړې وي.
✒: د باختر آژانس د مالوماتو اړوند، د هېواد لوړو زده کړو وزارت خصوصي پوهنتونونو کې د استادانو د ټاکنې لپاره يو ځانګړی کمېسيون جوړ کړی.
له دې وروسته به خصوصي پوهنتونونه نشي چې کولی چې د لوړو زده کړو وزارت له هوکړې پرته استادان په دندو وګماري.
✒: سهیل شاهین، سخنگوی دفتر سیاسی امارت اسلامی در قطر میگوید که نیاز است تا جامعه جهانی کمکهای تعهد شده را به مردم افغانستان فراهم سازد.
✒: د مهاجرینو چارو وزارت وايي، د ژمي د رسیدلو دمخه د مرستنیدويه ادارو په ملاتړ غواړي ټولې هغه داخلي بې ځایه شوې کورنۍ چې په خپله خوښه خپلو مینو ته ستنې شي د ترانسپورټ د برابرولو او خوراکي توکو مرستې وکړي.
✒: د کابل ښار اوسېدونکي وايي، له یوې خوا د بېکارۍ کچه لوړه شوې او د خلکو عاید کم شوی او له بلې خوا بیا د خوراکي توکو بیې په بې سارې توګه لوړې شوې چې خلک یې له ګڼو ستونزو سره مخ کړي دي.
✒: ماریا زاخارووا، سخنگوی وزارت امور خارجه روسیه طی نشست خبری هفتگی خود در مسکو اعلام کرد: تلاش دولت اسرائیل برای افزایش دو برابری شمار شهروندان یهودی در رود اردن تا سال 2026 میتوان بهعنوان الحاق بخش بزرگی از سرزمینهای اشغالی فلسطین ارزیابی کرد.
زاخارووا متذکر شد: این قبیل اقدامات یکجانبه، فرصتها برای تشکیل دولت تجزیهناپذیر فلسطین طبق قطعنامههای سازمان ملل و تلاشهای جامعه بینالمللی برای ایجاد زمینه لازم بهمنظور از سرگیری هرچه زودتر مذاکرات سیاسی میان فلسطین و اسرائیل را تضعیف میکند.
سخنگوی وزارت امور خارجه روسیه همچنین از تمام طرفهای مسئله فلسطین دعوت کرد از اقدامات منجر به تشدید تنش در منطقه خودداری کنند.
✒: رجب طیب اردوغان، رئیس جمهور ترکیه به مناسبت فرارسیدن 29 اکتبر؛ سالروز تاسیس جمهوری در این کشور پیام ویدئویی منتشر کرد.
وی در این پیام اظهار داشت: به این وسیله فرارسیدن عید جمهوریت را به تمامی هموطنانمان در داخل و خارج از کشور و کلیه دوستانمان که در بزرگداشت این روز افتخارآمیز با ما همراه هستند، تبریک میگویم.
اردوغان تاکید کرد: در آستانه یکصدمین سالگرد جمهوریت، اجازه نخواهیم داد هیچ قدرتی، هیچ سناریوی خبیثی و هیچ حمله موذیانهای که هدف آن لغزش ترکیه است؛ ما را از مسیرمان باز دارد.
وی همچنین خاطرنشان کرد: اراده پولادین که مبارزه ملی را به پیروزی ختم کرده و به جمهوریتمان جان بخشید، امروز نیز همانند 98 سال گذشته راهنمایمان خواهد بود.
✒: صادرات حبوبات و غلات ترکیه در 9 ماه نخست سال به 6.4 میلیارد دلار رسید.
✒: به مناسبت فرارسیدن 29 اکتبر؛ سالروز تاسیس جمهوری در ترکیه مراسم گرامیداشتی در در آرامگاه آتاترک «آنیت کابیر» در آنکارا، پایتخت این کشور برگزار شد.
در این مراسم اعضای کابینه دولت به ریاست رجب طیب اردوغان، رئیس جمهور ترکیه نیز حضور یافتند.
در این مراسم باشکوه هزاران نفر از شهرهای آنکارا، استانبول، ازمیر، ساکاریا، دوزجه، بولو، کارابوک، زونگولداک، کوجاالی و بارتین شرکت کردند.
مراسم گرامیداشت نود و هشتمین سالگرد اعلام جمهوری در ترکیه علاوه بر آنکارا در شهرهای غازیآنتپ، قهرمانمرعش، شانلیعرفه، ملطیه، آدییامان، ادیرنه و کیلیس نیز برگزار شد.
✒: د آلمان د کورنیو چارو وزیر هورست شیهوفر ویلي، د کډوالو د نوې څپې اکثره د منځني ختیځ او افغانستان پناه غوښتونکي دي. ده د کډوالو د بحران د بدتره کېدو د مخنیوي لپاره د اروپايي ټولنې د ګډې ستراتیژۍ غوښتنه کړې ده.
✒: ملګري ملتونه وایي په افغانستان کې د میلیونونو کسانو لپاره د خیریه مرستو رسولو لپاره پوره نغدې پیسې نشي انتقالولای. د ملګرو ملتونو یو جګپوړي چارواکي د نوم نه ښودلو په شرط ویلي چې د افغانستان د اقتصادي سقوط د مخنیوي لپاره سیاسي حل لارو ته اړتیا ده.
✒: وال ستریټ ژورنال وايي، د امریکا استخباراتي ادارو مواد یې ترلاسه کړي چې په اکثرو کې وړاندوینه شوې چې طا لبان به کابل ونیسي، خو هیڅ یوه دا اټکل نه و کړی چې دا کار به په داسې حال کې چې امریکايي پوځیان لا هلته موجود ول، د اګست په نیمايي کې کېږي.
✒: د تیګري سیمې په مرکز مکله کې د ایتوپیایي پوځیانو په هوایي برید کې لږ تر لږه شپږ تنه وژل شوياو ۲۱ نور ټپیان دي. د راپورونو له مخې، د تیرې یوې اوونۍ راهیسې په تیګري سیمه کې د ایتوپیا د هوایي ځواکونو په برید کې ۱۲ تنه وژل شوي او ۵۵ نور ټپیان شوي دي.
✒: روغتيا سازمان له نړيوالې ټولې غوښتي، چې د کرونا وبا ضد طبي توکو پلان لپاره دغه سازمان ته ۲۳ ميليارډه او ۴۰۰ ميليونه ډالره ورکړي، څو په نړۍ کې د کرونا وبا ضد واکسين او د دې ويروس د څارنې او د ناروغۍ د درملنې په برخو کې عدالت پلی او نابرابري لرې شي.
✒: سیگار: ۹۰ درصد پول پروژههای بزرگ در افغانستان در سال ۲۰۲۱ به هدر رفته است.
✒: فېسبوک کمپنۍ اعلان وکړ، چې نور به يې نوم (مېتا/Meta) وي، خو د فېسبوک، واټس اپ، انسټاګرام او فېسبوک اړوند اپلکېشېنونو نومونه به پر خپل ځای وي.
✒: د امريکا بهرنيو چارو وزير انتوني بلنکېن ويلي چې هېواد يې افغانانو سره ۱۴۴ مېلیونه امريکايي ډالر انساني مرسته کوي.
دغه پيسې به د ملګرو ملتونو ادارو له خوا د افغانستان دننه او نورو هېوادونو کې پر اړمنو افغانانو ووېشل شي.
