مهم ترین های امروز جمعه
ترتیب کننده: هیلی افغان
✒: د افغانستان د کرکټ ملي لوبډلې لوبغاړو محمد نبي عيسی خيل او جاويد احمدي هم د افغانستان ددرې رنګه بيرغ په خپرولو سره افغانانو ته دهيواد د خپلواکۍ 102 کليزې مبارکي ويلې.
✒: د طالبانو د مذاکراتي ټیم غړی انس حقاني وايي، نړيوالو غوښتل چې د بهرنيو ځواکونو له وتلو وروسته هم په افغانستان کې جګړه دوام وکړي، خو په وينا يې چې دوی د دې اراده نه لري. نوموړي په خوست کې يوې غونډې ته وويل، له دې وروسته اړتيا نشته چې د پرديو په لمسون د يو بل وينه تویې شي.
✒: په قطر کې د طالبانو د مذاکراتي ټیم غړي او ویاند سهیل شاهین د چین له یوه ټلویزیون سره په مرکه کې ویلي دي چې په افغانستان کې به نوی اساسي قانون تدوین او تایید شي. شاهین وایي اوسمهال د یوه همه شموله حکومت پر جوړیدو چې ټول افغانان پکې ځانونه وویني، خبرې اترې روانې دي.
✒: منابع محلی در بغلان میگویند نیروهای خیزش مردمی، ولسوالیهای بنو و پل حصار را از طالبان پس گرفته و در حال پیشروی به سوی دهصلاح اند.
گزارش شده که در این درگیریها شماری از نظامیان طالبان کشته و زخمی شدهاند.
در جنگهای اخیر افغانستان بیشترین مقاومت از نیروهای مردمی بود.
✒: اردوغان: غرب و جهان اسلام، به ویژه به اینجا (افغانستان) توجه لازم را نشان نداده است.
تاکنون با تمام امکانات خود به توسعه زیرساختها و روبناها در افغانستان کمک کرده و این روند را ادامه خواهیم داد.
در صورت لزوم میتوانیم با طالبان مذاکره کنیم. یک واقعیتی (طالبان) است که وجود دارد و اگر از ما درخواست شود، مذاکرات خود را انجام خواهیم داد.
✒: جنگلهای سوخته ترکیه طی سه الی پنج سال آینده سرسبز میشوند.
✒: تام کاتن، سناتور جمهوریخواه آمریکا در مورد واکنش رییسجمهوری آمریکا به بحران افغانستان گفت اکنون زمان آن فرا رسیده که بایدن به ارتش اجازه دهد تا این تحقیر را متوقف کنند، محدوده فرودگاه کابل را گسترش دهند و آمریکاییهایی را که در پشت خطوط دشمن گیرافتادهاند، نجات دهند.
✒: رجب طیب اردوغان، رییسجمهوری ترکیه: اروپا باید مسئولیت مهاجرت پناهجویان جدید از افغانستان و دیگر کشورها را بپذیرد.
✒: ند پرایس، سخنگوی وزارت خارجه آمریکا اعلام کرد در حال حاضر ۶ هزار شهروند و کارمند آمریکایی در فرودگاه کابل آماده و منتظر سوار شدن هواپیما و انتقال از افغانستاناند.
خبرنگار فاکس نیوز بر اساس دو منبع معتبر اعلام کرد تاکنون ۱۷۹۲ نفر از ۶۷۴۱ شهروند ایالات متحده از کابل تخلیه شدهاند.
✒: مرکز تحلیلهای جهانی نروژ به سازمان ملل گزارش داده که طالبان جستوجوی خانه به خانه برای یافتن افراد همکار با ناتو یا دولت برکنارشده افغانستان را شروع کردهاند. آنها همچنین خانوادههای این افراد را تهدید میکنند.
سخنگوی طالبان پیشتر گفته بود قصد جستجوی خانه به خانه ندارد.
✒: روزنامه انگلیسی دیلی میل به نقل از برخی منابع میگوید رئیسجمهور فراری افغانستان ۱۶۹ میلیون دالر پول نقد کشور را با خود برده و افغانستان و کابینهاش را بلاتکیف رها کرده است.
منابع امنیتی به افغانستان اینترنشنال تایید کردهاند که اشرف_غنی حجم قابل ملاحظهای پول با خود برده است.
✒: عفو بینالملل از کشتار هزارهها به دست طالبان خبر میدهد. تحقیقات این سازمان حقوق بشری نشان میدهد که جنگجویان طالبان ماه جولای در حمله برای تصرف غزنی ۹ مرد هزاره را با شکنجه و شلیک به سرشان کشتند.
شاهدان گفتهاند که این کشتار در روستای مندرخت ولسوالی مالستان غزنی روی داده است.
✒: وزیر خارجه چین در گفتگوی تلفنی با همتای بریتانیاییاش خواهان کمک و توجه جامعه جهانی به افغانستان تحت کنترل طالبان شد.
وانگ یی به دامنیک راب گفته است اوضاع نامطمئن افغانستان با کمک جامعه جهانی میتواند به ثبات برسد.
چین پیشتر گفته بود آماده است رژیم طالبان را به رسمیت بشناسد.
✒: د سپینې ماڼۍ د ملي امنیت سلاکار جک سليوان ویلي، چې له افغانسان څخه د امریکایانو ایستل خطرناک ماموریت دی. نوموړي ویلي، له طالبانو سره یې خبرې کړي تر څو خلکو ته د حامد کرزي نړیوال هوايي ډګر ته په خوندي ډول د تګ اجازه ورکړي.
✒: د امریکا د بهرنیو چارو وزیر انتوني بلېنکن د جي ۷ هیوادونو د بهرنیو چارو له وزیرانو سره د افغانستان پر وضعیت خبرې کړې دي. په دې غونډه کې د کاناډا، فرانسې، جرمني، ایټالیا، جاپان او بریټانیا د بهرنیو چارو وزیرانو او د اروپايي ټولنې استازي برخه درلوده.
✒: د امریکا ولسمشر جو بایډن او د هغه مرستیالې د خپل ملي امنیت له ټیم سره په کتنه کې په افغانستان کې د امریکا د امنیتي، دپلوماتیک او استخباراتي هڅو په اړه تازه معلومات ترلاسه کړي دي. دوی همداشان د حامد کرزي په هوایي ډګر کې په عملیاتو خبرې کړې دي.
✒: د امریکا د بهرنیو چارو وزیر انتوني بلنکین د هند د بهرنیو چارو له وزیر جي شنکر سره خبرې وکړې. دواړو لور پر افغانستان بحث کړی او د همغږۍ پر دوام یې ټینګار کړی دی.
✒: د امریکا ولسمشر جوبایډن د فرانسې له ولسمشر امانول مکرون سره افغانستان کې پر روان وضعیت ټلیفوني خبرې کړې دي. دواړو لورو د بشري مرستو او د کډوالو د ملاتړ په برخه کې د متحدو هیوادونو او شریکانو ترمنځ پر نږدې همکارۍ ټینګار کړی دی.
✒: د ملګرو ملتونو ښوونیز، علمي او فرهنګي سازمان یونسکو ویلي دي چې په افغانستان کې به فرهنګي میراثونو ته هر ډول زیان، په هغه هیواد کې تل پاتې سولې او د بشري مرستو څرنګوالي ته زیان ورسوي.
✒: پاکستاني چارواکو ویلي چې د دغه هېواد په پنجاب ایالت کې د عاشورا ورځې په مراسمو کې د لاسي بم چاودنه شوې ده. د راپورونو له مخې په دې پېښه کې څلور تنه وژل شوي او ۵۰ نور ټپیان شوي دي. د پاکستان امنیتي ادارو د دې پېښې په تړاو جدي پلټنې پیل کړې دي.
✒: د ملګرو ملتونو سرمنشي انتونیو ګوتریش د افغانستان خلکو ته په یوه پیغام کې ویلي چې دغه سازمان د افغانستان د خلکو ترڅنګ ولاړ دی. نوموړي ویلي، ملګري ملتونه له افغانانو سره دي او د سولې د ټنیګښت او د حقوقو د تامین په برخو کې له افغانانو سره په افغانستان کې پاتې کیږي.
✒: د ایران ولسمشر سید ابراهیم رییسي وړمه ورځ خپل چینايي سیال شي جېن پېنګ سره ټلیفوني خبرې کړې دي. د دې خبرو په ترڅ کې شي جین پېنګ ټینګار کړی تر څو له ایران سره افغانستان کې د نویو پرمختګونو په اړه خپلې همکارۍ او همغږۍ ته پراختیا ورکړي.
✒: چين وايي, نړۍ بايد له افغانستان سره ښه لور ته تلو کې مرسته وکړي
د چين د بهرنيو چارو وزير وانګ يي د بريټانيا د بهرنيو چارو له وزير دومينيک راب سره په خبرو کې ويلي چې نړۍ بايد ددې پر ځاى چې پر افغانستان فشار راوړي، بايد د افغانستان د حکومت سم لوري ته انتقال کې مرسته وکړي.
وانګ زياته کړې دا چې هېواد کې شرايط لا هم ټکني دي، نړيوال بايد د حکومت مثبت لوري ته تلو کې مرسته وکړي.
✒: روسيه وايي, د طالبانو پر ضد مقاومت دمنسجم کیدو په حال کې دی.
د روسيې د بهرنيو چارو وزير سرګي لاوروف ويلي, طالبان پر ټول افغانستان ولکه نلري اوپنجشيرکې د ولسمشر د مرستيال امرالله صالح او احمدشاه مسعود دزوی احمد مسعود پر مشرۍ مقاومت د راټوکېدو په حال کې دی.
لاوروف يوځل بيا په افغانستان کې د ټولو سياسي لورو تر منځ د ګډ سياسي توافق پر اساس د حکومت د جوړېدو غوښتنه کړې ده.
✒: امريکا په افغانستان کې ددې هيواد لخوا جوړشويو نظامي وسايلو او وسايطو چې پخوا يې افغان پوځ ته ورکړي و هوايي بريدونه ارزوي.
فاکس نیوز تلويزيون راپور ورکړی چې د جو بایډن اداره پر امریکايي ساخت وسایلو د بریدونو ارزونه کوي.
یوه پخواني امریکايي چارواکي رویټرز ته ویلي، که څه هم وروستۍ پرېکړه نه ده شوې، خو د جو بایډن اداره افغانستان کې پر هغو پر مختللو امریکايي وسایلو چې پخوا یې افغان پوځ ته ورکړي وو، د هوايي بریدونو ارزونه کوي.
د بایډن اداره په پام کې لري پر هغو الوتکو، وسایطو او درندو وسلو هوايي بریدونه وکړې تر څو د داعش، چین، روسیې او یا نورو داسې لاسونو ته ونه لویږي چې له امله یې ملکي افغانان پرې ووژل شي.
