مهم ترین های امروز دوشنبه

ترتیب کننده: هیلی افغان

✒: ‏د افغانستان ملي امنیت ادارې هغه څلور خبریالان چې په کندهار کې د طالبانو تر ولکې لاندې سیمو ته د راپور برابرولو په مقصد تللي وو، نیولي دي.

په کندهار کې دنی مسؤل عبدالسمېع ویلي، چې دا خبریالان د طالبانو تر ولکې لاندې بولدک ولسوالۍ ته تللي وو چې د راستنېدو پر مهال ملي امنیت ونیول.

‏دازادو رسنیو دملاتړ ادارې ددې خبریالانوپر نیول کېدو اندېښنه ښودلې او دهغوی دژر خوشي کېدو غوښتنه یې کړې.

✒: ‏جنرال جمعه خان اڅک د ورپېښې ناروغۍ له امله وفات شوی دی.

جمعه خان اڅک چې د ډاکتر نجیب الله د واکمنۍ پرمهال، د شمال زون عمومي قوماندان و په پوځ کې یې مهمې دندې ترسره کړې وې.

نوموړی د کمونیستي نظام له مهمو جنرالانو څخه بلل کېده چي د ګڼ شمېر مسلمانانو په وینو یې لاسونه سره وو.

✒: ‏هرات کې د یو جومات ملا او د یوې دمدرسې مسوول مفتي عبدالسمیع مهاجر د ناپيژانده وسله والو لخوا وژل شوی دی.

‏هرات ولایت کې یو ديني عالم وژل شوي دی.

د هرات ولایت ځایي چارواکي وایي، د مفتي سمیع الله مهاجر په نوم دغه دیني عالم تیره ورځ ماښام مهال، د نامعلومو کسانو له لوري وژل شوی دی.

د برید مسوولیت چا نه دی منلی.

✒: ‏وزارت صحت عامه اعلام کرده‌است که در ۲۴ ساعت گذشته، ۷۰۸ بیمار تازه کرونایی در کشور شناسایی شده و ۳۵ تن بر اثر این بیماری جان باخته اند.

شمار مجموعی جان باخته‌گان ویروس کرونا به ۶۵۱۵ تن رسیده است.

✒: ‏وزارت دفاع ملی از آزاد سازی ولسوالی کلدار ولایت بلخ از تصرف جنگجویان گروه طالبان توسط نیروهای امنیتی به همکاری خیزش‌های مردمی خبر می‌دهد.

این وزارت می‌گوید که در جریان این عملیات 20طالب مسلح کشته و ده تن دیگرشان زخمی شده است.‏

✒: ‏مسوولان امنیتی در ولایت کاپیسا می‌گویند که مردان تفنگدار ناشناس شب گذشته یک سرباز زن را  داخل خانه‌اش در روستای شیرک بیرک ولسوالی حصه دوم کوهستان این ولایت به قتل رسانده‌اند.

✒: ‏احمد ولی مسعود، در یک نشست خبری در کابل می‌گوید که چرا زیر چتر صلح طالب لشکرکشی کرد ؟  وی تاکید کرد مسوولیت عقب‌نشینی تاکتیکی را دولت به دوش گرفت اما مسوولیت کشتار وبی‌خانمانی مردم  کیست؟

✒: ‏دفتر رسانه‌یی ولایت هرات با نشر خبرنامه‌یی می‌گوید  که حمله‌ی تهاجمی شب گذشته جنگجویان گروه طالبان از دو جهت بر پاسگاه‌های امنیتی بند سلما در ولسوالی چشت این ولایت با کشته شدن پنج طالب و زخمی شدن هفت تن دیگر شان از سوی نیروهای امنیتی عقب زده شده است.

✒: ‏ملي دفاع وزارت وايي تېره ورځ، دفاعي او امنیتي ځواکونو د هوايي ځواک په ملاتړ، کندهار ولایت مرکز درېیمې، پنځمې او پنځلسمې حوزو اړوند کې  طالبان په نښه کړل.چې په پایله کې ۱۲ تنه طالبان وژل شوي او ۵ تنه نور ټپیان شوي.

✒: ‏دفتر رسانه‌یی ولایت هلمند می‌گوید که در پی عملیات نیروهای امنیتی با حمایت قوای هوایی در ناحیه‌ی سوم شهر لشکرگاه به شمول یک فرمانده کلیدی گروه طالبان 27 تن کشته و ده فرد دیگرشان زخمی شده است.

✒: ‏فرمانده لوای سوم ارتش در بادغیس رتبه جنرالی دریافت کرد.

رییس جمهور غنی روز گذشته ضمن ستایش از نیروهای امنیتی افغانستان در مقابله با طالبان و دفاع از شهر قلعه‌نو، به حسیب‌الله مسعود آخندزاده، فرمانده لوای سوم ارتش مستقر در بادغیس، رتبه‌ جنرالی داد.

✒: ‏سازمان صحی جهان ۵۰۰ پایه دستگاه تولید آکسیجن را امروز به وزارت صحت عامه تسلیم کرده‌است.

گفتنی است که هر یک از این دستگاه‌ها ظرفیت تولید هشت لیتر آکسیجن را در یک دقیقه دارا می‌باشد.

✒: پس از تصرف هفت گمرک مرزی افغانستان از سوی طالبان، حکومت ۲میلیارد و ۷۰۰میلیون افغانی درآمدهایش از این گمرک‌ها را ازدست داده‌است.

وزارت مالیه می‌گوید که حکومت افغانستان از یک ماه بدینسو بر گمرک‌های اسلام‌قلعه، تورغندی، ابونصر فراهی، سپین بولدک، آی خانم، دندپتان و شیرخان بندر تسلط ندارد و به این دلیل در حدود نصف درآمدهای گمرکی در این مدت به خزانۀ حکومت واریز نشده‌است.

رفیع تابع، سخن‌گوی وزارت مالیه می‌گوید که در ماه جوزای امسال این وزارت هفت میلیارد و سه‌صد میلیون افغانی درآمدهای گمرکی گردآوری کرده بود درحالی‌که این رقم در ماه سرطان به چهار میلیارد و شش صد میلیون افغانی کاهش یافته‌است.

✒: ‏د وسله‌وال پوځ ویاند اجمل شینواري، د افغان ځواکونو عملیاتو کې د ملکي تلفاتو اوښتل رد کړل.

شینواري ویلي:" امنیتي ځواکونه په ډېرو سیمو کې د ملکي تلفانو مخنیوي له کبله شاته شوي دي."

د یوناما ننني رپوټ کې، په تېرو ۶ میاشتو کې د ۳۲ سلنه ملکي تلفاتو مسوول دولتي ځواکونه یاد شوي دي.

✒: ‏د افغانستان د نجات حرکت مشرتابه د نظام د ټینګښت او سولې مذاکراتو د اغیزمن مدیریت په اړه پشنهادي طرحه له پخواني ولسمشر حامد کرزي سرہ شریکه کړې ده. د یاد حرکت په خبره، په دغه لیدنه دغه راز له پخواني ولسمشر حامد کرزي څخه غوښتنه شوې،د ملي زعیم په توګه خپل فعال رسالت ادا کړي.

✒: ‏ولسمشر غني ویلي چې که څه هم هېواد د نړیوال تروریزم له حجوم سره مخ دی خو خلک دې ډاډه اوسي چې جمهوریت ساتل کېږي او نړیواله ټولنه به په خپل قوت د افغانستان ترڅنګ ولاړه وي.

✒: ‏د کرښې هاخوا پښتانه سیاستوال: پاکستان د افغان جګړې لپاره جنګیالي روزي او جګړې ته یې لېږي.

✒: ‏د ۲۰۳ تندر قول اردو ویاند ایمل مومند ادعا کوي چې نن له غرمې مخکې د لوګر مرکز پل علم اړوند بابوس سیمه کې هوایي ځواکونو د وسله والو یوه قرارګاه په نښه کړې، چې په پایله کې یې د دوو سرګروپانو په ګډون ۱۶ وسله وال وژل شوي او ۱۲ نور ټپیان دي.

✒: ذبیح الله مجاهد: اسلامي امارت دغه راپور ردوي، په تیرو شپږو میاشتو کې د اسلامي امارت د مجاهدینو لخوا په هيڅ ځای کې ملکي خلک په قصدي ډول نه تلف شوي او نه هم داسې بریدونه شوي چې د عامو خلکو د تلفاتو احتمال په کې وي.

✒: ابراهیم کالین، سخنگوی ریاست جمهوری ترکیه در واکنش به کودتا در تونس در حساب توئیتر خود نوشت: روند دموکراتیک در تونس به حالت تعلیق درآمده است، ما اقداماتی که فاقد مشروعیت و حمایت عمومی هستند را محکوم می‌کنیم.

وی تاکید کرد: تعلیق روند دموکراتیک و نادیده گرفتن اراده مردم در کشور دوست و برادر تونس غیرقابل قبول است. ما اقداماتی که فاقد مشروعیت و حمایت عمومی هستند را محکوم می‌کنیم. معتقدیم تونس بر مشکلات پیش آمده فائق خواهد آمد و دموکراسی در این قوی‌تر خواهد شد.

✒: ‏وزارت امور خارجه ‎ترکیه: از تعلیق فعالیت پارلمان ‎تونس که جایگاه تجلی اراده مردم این کشور است عمیقا نگران هستیم.

‏امیدواریم که مشروعیت دموکراتیک در تونس در چارچوب مفاد قانون اساسی در اسرع وقت احیا شود.

✒: مصطفی شنتوپ، رئیس پارلمان ترکیه در یک پیام توئیتری تعلیق پارلمان و برکناری نخست وزیر تونس توسط قیس سعید، رئيس جمهور این کشور را «نقض قانون اساسی و کودتا» خواند.

وی در پیام خود تصریح کرد: آنچه در تونس رخ داد، نگران كننده است. تصمیماتی كه مانع فعالیت پارلمان و نمایندگان منتخب می‌شوند خلاف قانون اساسی بوده و کودتاست. کودتای نظامی/ بوروکراتیک در هر جایی که باشد غیرمشروع است.

شنتوپ تاکید کرد که مردم تونس از قانون اساسی و دولت قانونی محافظت خواهند کرد.

✒: عمر چلیک، سخنگوی حزب عدالت و توسعه ترکیه طی پیام توئیتری برکناری هشام المشیشی نخست وزیر و تعلیق فعالیت پارلمان تونس توسط قیس سعید رئیس جمهور این کشور را «کودتا علیه نظام قانونی سیاسی» دانست و گفت: تعلیق روند‌های دموکراتیک را نخواهیم پذیرفت.

چلیک این اقدام را «یک کودتا علیه مشروعیت سیاسی» توصیف کرد و اظهار داشت: اقدام رئیس جمهور تونس غیرقانونی است. انقلاب دموکراتیک مردم تونس در سال 2011 الگویی با ارزش برای جهان و منطقه ما محسوب می‌شود.

✒: ‏‎اتحادیه_اروپا خواستار احترام به قانون اساسی در ‎تونس شد.

✒: پس از تصمیم قیس سعید، رئيس جمهور تونس برای تعلیق پارلمان و برکناری نخست وزیر این کشور که به کودتا تعبیر می‌شود، گروهی از طرفداران و مخالفان آن در نزدیكی ساختمان مجلس تجمع کرده و با یکدیگر درگیر شدند.

درگیری میان طرفین به سنگ پرانی انجامید که در نتیجه آن چند تن از هر دو طرف مصدوم شدند.

در عین حال نیروهای امنیتی مانع ورود مخالفان کودتا به مجلس شده تدابیر امنیتی شدیدی را در مناطق اطراف اتخاذ کرده‌اند.

✒: ‏فلېپ ژېرالد چې کلونه یې په سي ای اې کې د ترهګر پر ضد د مبارزې د متخصص او همدا راز په دغه بنسټ کې د اطلاعاتي افسر په توګه دنده ترسره کړې وایي امریکا د افغانستان له جګړې هېڅ هم تر لاسه نه کړل. هغه وایي د امریکا جګړې له لګښتونو او قتلونو پرته بله هېڅ پایله نه لرله.

✒: ‏اروپايي ټولنې د طالبانو له لوري د بشري حقونو د نقض په اړه خپل دريځ له دغه ډلې سره شریک کړی دی. د راپورونو له مخې د افغانستان لپاره د اروپایي ټولنې ځانګړي استازي توماس نیکولسن او مل پلاوي به دوحه کې د قطر دفتر له غړو سره کتلي دي.

✒: ‏قزاقستان ولسمشر له ویلادیمیر پوتین سره پر افغان سوله خبرې کړې.  د راپورونو له مخې قاسم جمعرات په یوه ټلیفوني مکالمه کې له پوتین سره پر افغانستان، دلته اوسني وضعیت، سولې او روان تاوتریخوالي خبرې کړې دي. پوتین ویلي چې د افغانستان وضعیت د مرکزي اسیا پر ثبات او وضعیت مستقیم اغېز لري.

✒: ‏ګارډین ورځپاڼې ویلي، طالبان چې د افغانستان له شاوخوا څلور سوه ولسوالیو څخه پر نیمایي هغو باندې کنټرول لري او د نورو د ولکه کولو لپاره یې جګړې تېزې کړې دي. ورځپاڼې وړاندې لیکلي، د افغان کشالې د حل یوازینۍ لار خبرې اترې دي او ښکېل اړخونه دې د جګړې پر ځای پر خبرو تکیه ډېره کړي.

✒: ‏د ایراني پارلمان د ملي امنیت او بهرني سیاست کمېټې غړي ډاکتر فدا حسین مالکي په افغانستان کې د طالبانو وروستي نظامي پرمختګونو ته په اشارې ویلي چې دا ډله د یو شمېر سیمو په نیولو سره دا ادعا نه شي کولی چې د افغانستان پر ډېره برخه خاوره حاکمیت لري.

✒: تونس په تېره یوه لسیزه کې د ولسواکۍ له اړخه یوه کړکېچ سره مخامخ دی او دا وروسته له هغې چې د کورونا کمزوري مدیریت له کبله له پراخو لاریونونو وروسته، د تونس ولسمشر قیس سعید، د دې هېواد لومړی وزیر له دندې ګوښه او پارلمان یې منحل کړ. هغه څه چې د سعید مخالفانو یوه کودتا بللې ده.

پرون ناوخته یوه بیان کې د تونس ولسمشر قیس سعید وویل، چې لومړی وزیر هشام مشاشي یې له دندې ګوښه او پارلمان یې د ۳۰ ورځو لپاره منحل کړی او دی ( قیس سعید) به له نوي لومړي وزیر سره کار ته دوام ورکړي.

دا کار وروسته له هغې وشو، چې کورونا سره مبارزه کې د حکومت د چلن خلاف لاریونونه وشول.

لاریونوالو د حاکم ګوند خلاف او د پارلمان د منحلولو شعارونه ورکول.

ځینې لاریونوال د حاکم ګوند پر دفتر ورغلي وو او د توکو په ویجاړۍ یې لاس پورې کړی وو

د جنبش‌النهض مشر راشد غنوشي د تونس د ولسمشر دغه اقدام غندلی دی او د انقلاب او اساسي قانون خلاف کودتا یې بللې ده.

ښاغلي غنوشي ویلي:«زموږ په نظر د لومړي وزیرۍ او پارلمان بنسټونه پر خپل ځای دي او د النهضه او د تونس د خلکو ملاتړي به، له انقلابه دفاع وکړي.»

لس کاله وړاندې تونس کې انقلاب وشو، چې په عربي نړۍ کې د سیاسي بدلون پیل و او دغه انقلاب ته یې د (عربو پسرلی) نوم ورکړی وو.

✒: ‏پارلمان ‎تونس تصمیم ‎قیس سعید را محکوم کرد.

مجلس نمایندگان تونس تصمیم رئیس جمهور این کشور مبنی بر تعلیق پارلمان و برکناری نخست وزیر تونس را شدیدا محکوم کرد.

✒: ‏جنرال کینت مک‌کنزی فرمانده مرکز سنتکام در تازه ترین اظهار نظرهای خویش در باره افغانستان گفته است که ممکن  است امریکا حملات خود را برای پشتیبانی از نیروهای امنیتی افغان در رویارویی با پیکارجویان طالب به صورت هوایی ادامه دهد.

‏کینت میک‌کنزی، فرمانده‌ی نیروهای مرکزی ارتش امریکا می‌گوید که در روزهای آینده، دولت افغانستان با یک آزمون دشواری قرار خواهد گرفت.

✒: ‏کابل کې د ملګرو ملتونو دفتر ( یوناما ) وایي، د ۲۰۲۱ کال په لومړۍ نیمايي کې په افغانستان کې ملکي تلفات د ریکارډ کچې ته رسیدلي دي.

یوناما وایي، د روان ۲۰۲۱ کال تر نیمایي پورې یې د ۵۰۰۰ ملکي وګړو مرګ ژوبله ثبت کړې،چې د تیرکال همدې مودې په پرتله ۴۷ سلنه زیاتوالی ښيي.

‏وناما وایي، د جګړو له کبله څه باندې ۲۰۰ زره افغانان بیځایه شویدي.

✒: ‏کابل کې د امریکا سفارت شارژدافیر وایی، د سولې په معنی دارو خبرو کې د طالبانو نه ښکېلتیا، د ملکي وګړو پر وړاندې د هغوی بې تفاوتي ښيي.

‏نوموړي پرخپله ټویټرپاڼه لیکلي، افغانستان هره ورځ له جګړې، ویرانۍ او مرګ ژوبلې سره مخ دی، خو د خیرخواهانه هڅو په پایله کې ممکنه ده، چې دغه وضعیت ته د مذاکراتو پرمیز د پای ټکی کېښودل شي.

✒: ‏د پاکستاني طالبانو د تحریک یا (TTP) مشر نور ولی محسودوايي، د افغان طالبانو بریا د ټولو مسلمانانو بریا ده، له دوی سره زموږ اړیکي د ورورولۍ، همدردۍ او اسلامي اساساتو پر بنا ولاړې دي.

‏نوموړي له سي ان ان سره خپله لومړنۍ تلویزیوني مرکه کې ویلي ،زموږ جګړه یوازې په پاکستان کې ده او موږ به د پاکستان پوځ خلاف د قبایلي سیمو تر ازادۍ پورې جګړې ته دوام ور کوو.