یکساله از وضعیت افغانستان؛ انتقال جنگ به شمال افغانستان – قسمت دوهم

کوکچه بدخش

۲۰ سرطان ۱۴۰۰

بخش دوم :

انتقال جنگ به شمال افغانستان :

________________

انتقال جنگ به شمال افغانستان و ایجاد تنش در مرزهای اتحاد شوروی سابق و چین از برنامه های دیرینه امریکا بود و این عملیه در زمان حکومت کرزی آغاز گردید و سر انجام در دور دوم حکومت غنی به مرحله اجرا درآمد . در سالهای نخست و وسطی حضور قوای ناتو در افغانستان ، محور کشمکشها ولایات جنوبی و شرقی افغانستان بود ، اما در اواسط حکومت کرزی این پروسه تغیر کرد و جنگ عملاً و بگونه سیستماتیک به ولایات شمال افغانستان انتقال پیدا نمود . درین میان علاوه بر ترور زنجیرهء فرماندهان مهمی چون داود داود ، عبد الرحمن سیدخیلی ، سید احمد خان سمنگانی ، مصطفی کاظمی و دیگران ، دو مرتبه طالبان توانستند بگونه مقطعی بر مرکز ولایت کندز تسلط پیدا نمایند . امریکا در شرایطی افغانستان را ترک میگوید که جنگ و نا امنی بصورت گسترده در مرزهای چین و کشورهای همسو با روسیه وسعت پیدا نموده و دیگر مشکل خواهد بود تا بتوان نائره جنگ را در آن سامان خاموش ساخت . خطر جدی برای چین و روسیه حضور صدها جنگجوی آیغوری ، چیچینی ، تاجیکستانی و ازبکستانی هستند که بصورت فزیکی در کنار طالبان قرار داشته و برضد حکومت مورد حمایه امریکا در افغانستان میجنگند . جنگ لایزری و هدفمند برضد عساکر افغان را بیشتر آیغوریها ، چیچینی ها ، تاجیکها و ازبیها بعهده دارند . امریکا خوب میداند که طالبان با حمایت روسیه ، چین و ایران توانستند مانع اشغال دائیمی افغانستان توسط ناتو شوند . از همینرو با انتقال جنگ به شمال افغانستان و جابجایی صدها جنگجوی مجرب و کارکشته از کشورهای مشترک المنافع و همسو با روسیه ، تنش و نا امنی را تا سالیان نامعلوم در مرزهای چین و روسیه زنده نگه خواهد داشت . چین رقیب اقتصادی امریکا و روسیه هم کشوریست که با تولید سلاحهای پیشرفتهء چون اس ۴۰۰ و حضور عملی در شرق میانه ، بصورت مستقیم با با امریکا و ناتو رقابت مینمایند . حکومت بشار اسد در سوریه در لبه سقوط قرار داشت ، اما حمایت روسیه و ایران ازین رژیم در حال فروپاشی ، سبب شد تا امریکا و ناتو نتوانند در شرق میانه ترکتازی نموده و نقش کرملین را نادیده بگیرند . با وجود ملیاردها دالر هزینه و تلفات انسانی قابل لمس در عراق ، امروز پایگاههای امریکایی درین کشور احساس مصؤنیت نمیکنند . اسرائیل از متحدین استراتژیک امریکا در شرق میانه بشمار میرود ، اما راکت باران بی پیشینه حماس بخوبی نشان داد که تاچه حد اسرائیل در معرض تهدید قرار دارد . کیست که نمیداند حماس از سوی ایران و احتمالاً روسیه مورد حمایت قرار گرفته و آموزش نظامی داده میشود ؟

  در گذشته طالبان را تنها پاکستان حمایت میکرد ، ولی حالا روسیه و ایران پایگاه مطمئین سیاسی برای گروه مذکور پنداشته میشود . اگر افواهات نباشد و به حقیقت قرین باشد ، دوربین های شب بین و سلاحهای لایزری ایکه ترس و واهمه را در صفوف سربازان حکومت افغانستان ایجاد نموده و طالبان را در پیشروی های شان تاهنوز کمک نموده است ، توسط روسیه در اختیار این گروه قرار میگیرد . روسیه در گذشته از طالبان هراس داشت و نگران آنبود که گروه مذکور در نقش سپاه مورد حمایت امریکا خطوط مرزی کشورهای همسو و متحد با کرملین را با خطر مواجه نسازد . اما اکنون این نگرانی در مقیاس وسیعی برطرف گردیده و طالبان هم وعده سپرده اند که قلمرو همسایه های شمالی افغانستان را نا امن نخواهند ساخت .

 تنها گروهیکه احتمالاً نا آرامیها را در مرزهای چین و کشورهای متحد روسیه گسترش خواهند داد ، بقایای القاعده و گروه داعش خواهند بود . جنگجویان آیغوری ، چیچینی ، تاجیکستانی و ازبیکستانی که سالها در آوارگی و دوری از سرزمین های شان قرار دارند ، به احتمال قوی در صورت طالبانی شدن افغانستان ، تلاش خواهند نمود تا در داخل سرزمین های آبایی خویش اثر و نفوذ پیدا نموده و از آوارگی دائیمی نجات پیدا نمایند . چرخش بی پیشینه در ازبیکستان و لغو محدودیتهای حجاب درین کشور گویایی آنست که حکومت آنکشور با درک حساسیت اوضاع و تقرب طالبان به مرزهای شمالی افغانستان ، نمیخواهد بهانه یی برای سربازگیری این گروه در ازبیکستان وجود داشته باشد . موجودیت دسته های مسلح طاهر یولداش و جمعه نمنگانی در همسایگی ازبیکستان به هیچصورت یک امر عادی بشمار نرفته و تاشکند با دقت قضایا را بررسی خواهد نمود . گرچه طالبان به امریکا اطمینان داده  که با القاعده و داعش ارتباطی ندارند . اما از یاد نبریم که حکومت طالبان به بهانه حمایت از القاعده مورد تهاجم امریکا و متحدینش قرار گرفته و حاکمیتش در افغانستان به پایان رسید . القاعده و هر گروه مهاجر دیگر ، بدون حمایت طالبان اصلاً ممکن نیست تا در افغانستان زنده بمانند . طالبان مردم بومی و از حمایت برخی قابل ملاحظه مردم افغانستان برخوردارند ، بناءً تنها آنها هستند که قادر خواهند بود تا زمینه فعالیت را برای جنگجویان چیچینی ، آیغوری ، تاجیکستانی و ازبیکستانی در قلمرو افغانستان مساعد نمایند .

 روسیه و چین متوجه حرکتهای القاعده و داعش در افغانستان هستند و به احتمال قوی اجازه نخواهند داد تا برنامه های امریکا برای نا امن ساختن خطوط مرزی شان در عمل تحقق پیدا نماید .

 ( ادامه دارد )