فرانسه برای ما " اسلام معتدل " میخواهد و برای خودش " سکولاریسم افراطی "

مطیع الله تائب

دیروز یگانه رهبر غربی که در مراسم جنازه ی دکتاتور چادی ادریس دبی حضور داشت رئیس جمهور فرانسه امانوئل مکرون بود. انگیزه ای این حضور هم خوب روشن است، چون این فرانسه بود که سی سال تمام نظام استبدادی دبی را در چاد نگه داشت. وحالا که پسر 37 ساله جنرال دبی در یک اقدام کودتا گونه قدرت را بدست گرفته، مکرون با حضورش مهر تایید به این کودتای میراثی چاد گذاشت. با مطالعه ی تاریخ استعماری فرانسه میشود به راحت درک کرد که همه نگرانی های پاریس در مرحله ی پسا آزادی مستعمراتش در افریقا تنها وتنها حفظ منافع اقتصادی وامنیتی اش بوده است، نه ارزش های مانند دموکراسی و حقوق بشر که همیشه آنرا برای ما " لکچر " میدهد. در این 50 سال اخیر دست های پیدا وپنهان فرانسه را در بیش از 22 کودتا ویا ترور رهبران افریقیای میتواند دید. همین حالا هم پاریس نگران از دست دادن نفوذ اقتصادی وسیاسی اش در غرب افریقا در مقابل حضور امریکا وچین وحتی ترکیه است، و همین نگرانی پاریس را به وسعت بخشیدن  پشتیبانی همه جانبه اش از رژیم های استبدادی در آنچه منطقه ی ساحل نامیده میشود وا داشته است.

خوب از این مقدمه ی که هر چند شاید برای برخی بی ربط به عنوان موضوع باشد، بگذریم وبرگردیم روی اصل موضوع.

از آنچه در این اواخر در باره ی سیاست داخلی فرانسه میخوانم به ویژه آنچه مربوطه میشود به قانون های که حرکت مسلمانها را در آنچه آنرا " سپهر عمومی " مینماند مقید بسازد، از پیگیری وگفتمان حاصل از آن میتوان گفت که فرانسه دارد برداشت افراطی خودش را از سکولاریسم یا همان لائیسیته پیروی میکند.  حالا اینها نه به مفاهیم تاریخی سکولار مانند جدای دین ودولت وعدم دخالت دولت در عقاید ونهاد های دینی پابند اند، ونه هم به مفاهیم جدید سکولار در رابطه با نقش دولت در پاسداری از حق آزادی انسانها در گزینش عقاید وبیان آن. ووقتی هم نیک بنگری درمیابی که همه کشمکش روی باز تعریفهای از سکولاریسم است که مسلمانها در فرانسه نتوانند با آن کنار بیایند.

شکی نیست که مکرون سال اینده انتخابات در پیش دارد و میخواهد دوباره در قدرت بماند. او کوشش دارد تا آرای فرانسوی های که مسلمانان را خطری برای کشور شان میدانند بدست آورد، ونگذارد مخالف جدی او خانم  ماری لوپن از این احساسات به نفع خود استفاده کند وراه خود را به سوی کاخ الیزه هموار کند. این همه را میتوان در فهم آنچه در فرانسه میگذرد به خاطر داشت، اما آنچه مهم است که فرانسه چه در چهره  مکرون وچه در چهره لوپن حکایت از یک سکولاریسم افراطی دارد که در آن دولت در همه امور دینی مسلمانها دخالت میکند وسپهر عمومی را بر آنها تنگ میسازد وآزادی های شخصی شان را میستاند، چیزیکه شما در سکولاریسم جرمنی وانگلستان وامریکا نمیبیند.

اما برای ما " اسلام معتدل " البته مدل فرانسوی اش آرزو میکنند.