مهم ترین های امروز جمعه

ترتیب کننده: هیلی افغان

✒: گلبدین حکمتیار، رهبر حزب اسلامی افغانستان طی سخنانی در خطبه نماز جمعه امروز در کابل در واکنش به تصمیم اخیر واشنگتن پیرامون خروج نظامیان آمریکایی از افغانستان اظهار داشت: «موضع‌گيرى اخير رئيس جمهور ايالات متحده مبنى بر نقض توافق‌نامه دوحه و تاخير در خروج سربازانش از افغانستان شهروندان را با وضعيت پيچيده و مبهم روبرو كرده و موانعى در برابر نشست آتی استانبول ايجاد کرده است.

وی افزود: «اگر ايالات متحده آمريكا توافق‌نامه با طالبان را عملا نقض كند و خروج نيروهايش را به تاخير بيندازد و در مقابل طالبان نيز با نشست‌ها و مذاكرات مربوط به حل بحران افغانستان از جمله نشست استانبول مقاطعه‌اش را اعلام و عملى كند. با وضعيت پيچيده و خلاف انتظار مواجه خواهيم شد. چنين پيش‌آمدى نه به سود افغانستان است و نه آمریکا. این به سود نيروهاى جنگ طلب است كه در كمين نشسته‌اند و منافع شان را با ادامه جنگ در افغانستان گره زده‌اند. تصميم جديد و غیر منتظره واشنگتن؛ هيچ كمكى به حل بحران افغانستان نمى‌كند».

✒: حکمتیار: او در ادامه سخنانش تعهد آمریکا مبنى بر خروج تمامى نيروهاى خارجى از 1 مه تا 11 سپتامبر را «پیشرفتی قابل توجه» عنوان کرده گفت: «تاخیر در خروج نيروهای آمریکایی دلائل سياسى دارد نه لجستيكی. اما کاخ سفيد در این باره توضيح نداده و این پنهان‌کاری تردیدها نسبت به آمریکا را افزایش داده است. نقض يک جانبه توافق‌نامه؛ هيچ توجيه عقلانى و اخلاقى ندارد. اگر چنين تصميم يک جانبه و خلاف انتظار همه حتمى و لابدى بود؛ بايد تا روشن شدن نتائج نشست استانبول از اعلام آن خوددارى مى‌ورزيدند يا آن را به موافقت افغان‌ها مشروط مى‌كردند».

✒: ‏وسله والو طالبانو تېره شپه د بادغیس ولایت د آبکمري ولسوالۍ د شیرم بند سيمې پر امنیتي پوستې برید کړی.

د آبکمري ولسوال خدایداد طیب وایي، جګړې تر ناوخته دوام درلود، چې له امله یې د سیمه ییزې  اردو یو تن سرتیري خپل ژوند بايللی او یو بل تن ټپي دی.

✒: ‏د کندهار په شاه ولیکوټ ولسوالي کې ماین چاودنې څلور کسان وژلي.

چاودنه تېر ماخوستن اته بجې د یادې ولسوالۍ په زرتاله سیمه کې د ملکي وګړو پر موټر شوې.

د کندهار د امنیې قوماندانۍ مطبوعاتي مسوولین وايي، چاودنه کې یو ځوان، یوه ښځه او دوه ماشومان وژل شوي.

✒: اعضای دو خانواده در مزارشریف ادعا دارند که نیروهای ویژۀ امنیتی دو جوان آنان را کشته‌اند.

این خانواده‌ها با حمل پیکرهای جوانان ‌شان در مقابل شورای ولایتی بلخ، از حکومت می‌خواهند که عاملان این رویداد را شناسایی کند و به کیفر برساند.

میر حافظ پدر یکی از این جوانان کشته شده، می‌گوید ماجرا، به روز سه‌شنبه پس از آن رخ داد که نیروهای ویژۀ امنیتی بر خانه‌ شان در شهرک حسینی از بخش‌های حوزه پنجم امنیتی در جنوب مزارشریف حمله کردند و پسر جوان شان را که سه ماه پیش نامزد شده بود، کشتند: «این‌ها جرم شان چه بود؟ آمدند و در بستر خواب آن‌ها را کشتند.»

✒: ولسمشر غني وايي چې له هېواده د امریکايي او ناټو ځواکونو د وتلو له اعلان سره، اوس طالبان اختیار لري چې د جګړې د پای لپاره پوځي لاره غوره کوي او که سیاسي هغه.

ولسمشر چې په انلاین توګه د نظامي ګنجوي په نړیوالې غونډه کې وینا کوله وویل، چې افغان حکومت د ترکیې په غونډه کې د ګډون لپاره بشپړ چمتووالی لري.

هغه په دغو آنلاین خبرو کې وایي چې اوس باید طالبان پرېکړه وکړي چې د جګړې د پای ته رسولو لپاره د سیاسي او پوځي تګلارو له منځه کومه یوه غوره کوي.

✒: محمد محقق، مشاور رییس‌جمهور در امور امنیتی و سیاسی می‌گوید که خروج غیرمسؤولانه نیروهای خارجی از افغانستان نه تنها سبب افزایش تندروی و رشد گروه‌های هراس‌افگن مثل القاعده خواهد شد که باعث خواهد شد جنگ داخلی در افغانستان نیز آغاز شود.

آقای محقق تأکید می‌کند که اگر طالبان به جنگ ادامه دهند او آماده‌گی دارد که در برابر این گروه بجنگد.

محمد محقق بیان داشت: «یک فصل نو به وجود می‌آید. ممکن این به ضرر افغانستان باشد و ممکن هم که جبهات تروریزم را تقویت کند و این مسله قابل پیش‌بینی هم است.»

✒: ‏کرونا در افغانستان؛ ثبت ۱۰۹ رویداد تازه و مرگ ۴ بیمار در ۲۴ ساعت.

✒: ‏نقیب الله فایق والی فاریاب می‌گویدکه طالبان دیشب بر بخش‌هایی از ولسوالی‌های قیصار، گرزیوان، خواجه سبزپوش و پشتونکوت این ولایت حمله کردند و تا صبح روز جمه با نیروهای دولتی درگیر شدند.

به گفته او، این در درگیری‌ها سه تن از نیروهای امنیتی جان باختند و دو تن دیگر زخم برداشته اند.

✒: ‏د ملي امنیت سلاکار وایي چې حکومت د یوه کاري ټیم په جوړولو کار کوي، څو ناټو او امریکا سره د هغوی د سرتیرو په ویستلو کې مرسته وکړي. د ملی امنتي سلاکار دغه څرګندونې د هندوستان دیوه بنسټ لخوا د رایزانا ۲۰۲۱ تر نامه په یوه امنیتی ناسته کې وکړې.

✒: ‏افغانستان او ترکمنستان د ټاپي پروژې لپاره امنیتي پلان لاسلیک کړ. له ترکمنستانه د ټاپي د پروژې مدیر محمد متیرات امانوف پرون کابل ته راغلی و او د امنیت شورا له مرستیال عبادالله عباد سره دا امنیتي پلان لاسلیک کړی.

✒: آنتونی بلینکن، وزیر امور خارجه آمریکا که روز گذشته در سفر غیر منتظره وارد افغانستان شده بود، در نشست خبری در این زمینه گفت: با خروج نیروهای خارجی از افغانستان مجدد جنگ داخلی که طی سال‌های دهه 90 جریان داشت رخ نخواهد داد.

وی گفت: در صورت حمله طالبان به نظامیان آمریکا، پاسخ بسیار سنگینی را خواهیم داد.

وی با بیان این‌که مردم افغانستان خواهان جنگ نیستند، تصریح کرد: تمامی اقشار خواهان صلح هستند.

✒: رجب طیب اردوغان، رئیس‌جمهور ترکیه در جمع خبرنگاران پس از ادای نماز جمعه در مسجد «کرم آیدینلار» اسکودار استانبول در رابطه با جدال لفظی وزرای خارجه ترکیه و یونان در نشست خبری مشترک روز گذشته اظهار داشت: مولود چاووش‌اوغلو وزیر امور خارجه کشورمان برخورد مناسبی در واکنش به رفتار و رویکرد نیکوس دندیاس، همتای یونانی‌اش انجام داد.

وی ادامه داد: این واکنش نمی‌توانست نرم باشد چرا که شایسته ملت ما نیست. ارزیابی این رویکرد نشان می‌دهد که کار را تمام کردند.

✒: بنا به اعلام دفتر ارتباطات ریاست جمهوری ترکیه، رجب طیب اردوغان٬ رئیس‌جمهور کشور با ینس استولتنبرگ، دبیرکل سازمان پیمان آتلانتیک شمالی (ناتو) تلفنی رایزنی کرد.

طرفین در این تماس تلفنی، پیرامون مسائل منطقه‌ای به ویژه بحران روسیه و اوکراین، دریای اژه، مدیترانه شرقی، تحولات لیبی و افغانستان تبادل نظر کردند.

اردوغان در گفتگوی تلفنی با دبیرکل ناتو تاکید کرد که در نتیجه اقدامات سازنده و تداوم رایزنی‌های ترکیه، امروزه جو آرامی در دریای اژه و مدیترانه شرقی حاکم است.

وی همچنین در این گفتگوی تلفنی اظهار داشت: باید از دولت جدید لیبی در زمینه دفاعی و امنیتی پشتیبانی شود. ترکیه نیز در چارچوب توافق‌نامه‌های امضا شده در این راستا همکاری و حمایت لازم را انجام خواهد داد.

اردوغان در ادامه به دبیرکل ناتو گفت: حمایت از افغانستان با استفاده از امکانات و توانایی‌های ناتو باید به موثرترین شکل ممکن ادامه یابد.

وی درباره تحولات روسیه و اوکراین نیز تصریح کرد: بحران روسیه و اوکراین باید از طریق گفتگو و بر اساس تمامیت ارضی اوکراین و توافق‌های مینسک حل شود.

✒: دیمیتری پسکوف، سخنگوی کاخ کرملین در جمع خبرنگاران در خصوص روابط آنکارا و مسکو اظهار داشت: سردی و اختلافی در روابط بین ترکیه و روسیه مشاهده نمی‌شود. روابط دو جانبه در حال توسعه و ارتقا است.

وی ضمن رد ادعاها درباره کاهش روابط دو کشور گفت: کاهش پروازها و ممنوعیت گردشگری هیچ ارتباطی با روابط دوجانبه ندارد. این مساله صرفا با شیوع گسترده و وخیم‌تر شدن اوضاع پاندمی در ترکیه مرتبط است.

✒: ‏امریکايي چارواکو له دغه هېواد څخه د لسو روسي دیپلوماتانو د اخراجولو خبره کړې ده. همدا راز ويل شوي چې پر يو شمېر روسي اتباعو هم بندیزونه لګول شوي دي. دا بندیزونه د کريملن له خوا د تېر کال د هکري بريد د سرغړونو په ځواب کې وضع شوي دي.

✒: ‏امریکا وایي، دغه هېواد به له پوځي حضور پرته افغانستان کې د القاعده ډلې احتمالي احیا کېدل په نظر کې ولري. امریکایي چارواکي زیاتوي، واشنګټن له پوځي حضور پرته کولی شي په افغانستان کې د امریکا پر وړاندې د تروریستي ګواښونو مخه ونیسي.

✒: ‏د امریکا په انډیانا ایالت کې د ډزو له امله اته کسان وژل شوي او یو شمیر نور ټپيان دي. د پېښې عیني شاهدانو ویلي، چې د فډکس پوستي شرکت ودانۍ سره یې پر خلکو ډزې کولې. ویل کېږي وسله وال هم وروسته ځان پخپله وژلی دی.

✒: ‏له افغانستان څخه د بهرنیو ځواکونو تر وتلو وروسته هم ملګري ملتونه غواړي په افغانستان کي خپل سیاسي او بشري ماموریت ته ادامه ورکړي. له بلې خوا د جرمني د پرمختیايي چارو وزیر ګیرد میولر هم له افغانستان سره د خپل ملاتړ د دوام ژمنه کړې.

✒: وزیران خارجۀ هند و ایران بر حفظ دست‌آوردهای دو دهه اخیر در افغانستان تأکید می‌ورزند و می‌گویند که برگشت افغانستان به‌عقب پذیرفتنی نیست.

 جواد ظریف وزیر خارجۀ ایران و سوبرامنیام جیشنکر، وزیر خارجۀ هند که امروز در یک نشست آنلاین زیر نام «ریزینا ۲۰۲۱» سخن می‌زدند، تأکید کردند که برگشت امارت اسلامی در افغانستان پذیرفتی نیست.

✒: ‏د ترکيې ولسمشر رجب طیب اردوغان د پاکستان له لومړي وزیر عمران خان سره د دوه اړخیزو مسایلو ترڅنګ، د افغانستان پر سولې خبرې کړې دي.

د راپورونو له مخې، عمران خان په افغانستان کې پر سياسي جوړجاړي ټینګار کړی او ويلي یې دي چې پاکستان په افغانستان کې سولې لپاره هر ډول مرستې ته چمتو دی.

✒: ‏د امریکا په اینډیانا ایالت کې پرون شپه یو وسله وال اته تنه په ډزو وژلي، پنځه تنه نور یې ټپیان کړي او بیا وروسته یې ځان وژنه هم کړې ده.

✒: ‏ایران وايي، په افغانستان کې د اسلامي امارت راتګ د هند، پاکستان او ایران ملي امنیت ته ګواښ دی.

‏د ایران د بهرنیو چارو وزیر جواد ظریف چې په هند کې یې د رایزیانا کنفرانس ته وینا کوله ویلي، هند ،پاکستان او ایران باید د نظریاتو توپیر یو خوا کړي او پر مشترکاتو تمرکز وکړي هغه دا چې په کابل کې اسلامي امارت پاکستان ته وجودي ګواښ او د پاکستان او ایران د ملي امنیت لپاره خطر دی.