سه حکومتی که در جهان اسلام به خلافت عثمانی، بیشتر از همه ضربه زدند

حکومت  تیمورکورگانی. تیمور که در زمان یلدریم بایزید بن مراد خداوندگار؛چهارمین سلطان عثمانی از خراسان برخواست، به سمت آناتولی/مرکز خلافت عثمانی پیش روی نمود. زمانیکه عثمانی ها در اوج شگوفایی نظامی قرار داشتند و تا پشت دیوارهای قسطنطنیه پیش رفتند؛ تیمور کورگانی قسمت های از آناتولی را گرفت و سلطان عثمانی؛ بایزید اول/یلدریم بایزید را اسیر نمود درحالیکه بایزید، قسطنطنیه؛ پایتخت روم شرقی را محاصره نمود. حملات تیمور باعث شد که حکومت عثمانی بطور موقت از پا درافتد و فتح قسطنطنیه هم نیم قرن به تعویق افتد...

بعد از یلدریم بایزید، سلطان محمد اول دوباره به سروسامان حکومت، و قلمرو عثمانی برخواست...

حکومت  صفوی

در زمان سلطان بایزید دوم و سلیم اول عثمانی، کم کم تهاجمات حکومت نوپای صفوی به قلمرو عثمانی شروع شد. سلطان بایزید دوم و سلیم اول، نامه های متعددی به عنوان هشدار، به حکام صفوی می فرستادند و از ظلم آنان بالای جامعه اهل سنت ایران نیز انتقاد میکردند... ولی حکام صفوی به هشدارهای شان توجه ننموده و به مظالم خود ادامه می دادند تااینکه در زمان سلطان سلیم و پسرش سلطان سلیمان قانونی، جنگ های بزرگی بین حکومت عثمانی و صفوی واقع شد. این جنگ ها کمر حکومت عثمانی را خم نمود و آن را تضعیف کرد...

حکومت  سعودی

در اواخر قرن هیجدهم میلادی بود که جریان نوسلفیت به رهبری محمد ابن عبدالوهاب، در نجد شروع به فعالیت کرد. در شهر درعیه بود که ابن عبدالوهاب با شخصی به نام محمد ابن سعود یکجا شده حکومتی را زیر عنوان حکومت سعودی تاسیس کردند. انگلیس در تاسیس این حکومت به عنوان ضارب و تضعیف کننده خلافت عثمانی نقش برجسته ی داشت. از همان اول تاسیس این حکومت، علمای نجد به رهبری ابن عبدالوهاب و فرزندانش به تکفیر و تفسیق شدید خلافت عثمانی پرداختند به بهانه اینکه عثمانی یک حکومت صوفی ماتریدی است و باید نابود شود تا شرک  از جهان اسلام محو شود!!! آنان در چندین شهر با سربازان عثمانی به جنگ پرداختند و سرزمین های هم در حجاز و اطراف آن، از قلمرو عثمانی جدا نموده به چنگ حکومت سعودی درآوردند... این فتواها و اقدامات ستیزه جویانه شان، در حالی بود که خلافت عثمانی در جنگ مستقیم با سربازان استعمارگر انگلیس، روسیه، فرانسه و پرتگال قرار داشت...

گرچه خلافت عثمانی به رهبری محمد علی پاشا از مصر، آخرین میخ را به تابوت دور اول حکومت سعودی زد، ولی این جنگ ها، تاثیرات روانی و فیزیکی شدیدی به خلافت وارد نمود در نتیجه خلافت، بیشتر از قبل به ضعف گرائید...

در زمان حکومت سلطان عبدالحمید ثانی هم انگلیس دوباره تلاش کرد درحجاز، حکومت سعودی را به رهبری ملک عبدالعزیز ابن سعود تاسیس نماید تا از این طریق هم ضربه شدیدتری به خلافت که در آن زمان مرد مریض اروپا شناخته میشد بزند، و هم اهداف و پلان های آینده ی خود را توسط این حکومت در جهان اسلام عملی سازد... ملک عبدالعزیز جنگ ها و شبیخونی های زیادی با سربازان عبدالحمید ثانی براه انداخت و بخش عربی بدنه ی خلافتش را جدا نمود... سلطان عبدالحمید که از اوضاع نابسمان داخلی و دسیسه های مستقیم و غیرمستقیم دولت های استعماری نیز رنج میبرد، سعی نمود با ملک عبدالعزیز وارد صلح شود ولی عبدالعزیز به راه خود ادامه داد و به صلح توجه ی نکرد...

__________

منابع:

Osmanli tarihi /تاریخ عثمانی.

تالیف: پروفسور اسماعیل حقی.

کیف هدمت الخلافه/ خلافت چگونه نابود گردید. تالیف: عبدالقدیم زلوم.

تاریخ عثمانی. تالیف: گرفته شده از صفحه برادر صمیم صاحب