مهم ترین های امروز شنبه

ترتیب کننده: هیلی افغان

✒: ‏د امريکا د بهرنیو چارو وزیر مایک پومپیو قطر کې د طـالبانو د سیاسي دفتر له مشر ملا عبدالغني برادر سره کتلي او د سولې اړوند موضوعاتو په تړاو یې خبرې کړې دي.

✒: ‏د بین الافغاني خبرو د اجندا د ټاکلو لپاره یوه کمیټه جوړه شوه.

د کابل نیوز خبریال وايي، د طالبانو لخوا پنځه کسان او د افغانستان اسلامي جمهوريت لخوا شپږ کسان ددې کمیټې عضویت لري، چې سبا به د اجنډا پر سر خبرې کوي.

✒: ‏د مصالحې عالي شورا ریییس، عبدالله عبدالله د قطر لومړي وزیر مرستیال او د بهرنیو چارو وزیر، محمد بن عبدالرحمن آل ثاني سره ولیدل.

ښاغلي عبدالله پر ټویټر پاڼې لیکلي دي، لیدنه کې یې د افغانانو ترمنځ د سولې خبرو ناستې د کوربتوب له کبله له قطره مننه کړې ده.

✒: ‏وزارت دفاع: طالبان از دیشب به‌اینسو در ۱۸ ولایت حمله کرده‌اند.

✒: ‏ملا عبدالمنان، برادر ملاعمر، رهبر پیشین گروه طالبان و عضو هئیت گفت‌وگو کنندۀ طالبان می‌گوید که روی هر نظامی که افغان‌ها توافق کنند همان نظام به‌میان خواهد آمد.

✒: ‏د قطر د لومړي وزیر مرستیال او د بهرنیو چارو وزیر محمد بن عبدالرحمن آل ثاني د طالبانو له سیاسي مرستیال ملا عبدالغني برادر سره ولیدل.

د قطر د بهرنیو چارو وزیر وايي چې په دغې لیدنه کې د افغانستان د سولې بهیر وڅېړل شو، آل ثاني د افغان سولې له بهیره د قطر پر سیاسي ملاتړ ټينګار وکړ.

✒: ‏اتمر: افغان حکومت د سولې لپاره ځواکمنه اراده لري؛ که څه هم افغان حکومت د امریکا او طالبانو ترمنځ د سولې هوکړې جز نه و، خو د دې سربېره یې د طالبانو کابو شپږ زره بندیان ازاد کړل.

‏نن د دواړو پلاویو ترمنځ لومړنۍ مخامخ غونډه جوړه شوه او پر ځينو تخنیکي مسایلو خبرې اترې وشوې او موږ له خبر راضي یوو.

‏په نننۍ یوې لیدنه کې، زما په اړه د ملابرادر د مخالفت په هکله رپوټونه حقیقت نه لري.

✒: ‏د سولې په چارو کې د دولت وزارت وايي د افغانستان اسلامي جمهوري مرکچي پلاوي له طالبانو سره د اجنډا او نورو موضوعګانو د ترتیب په منظور د تماس ډله جوړه کړې ده.

معصوم ستانکزی، احمد نادر نادري، ضراراحمد مقبل، فوزیه کوفي، مولوي عنایت الله بلیغ، محمد ناطقي او خالد نور د دغې ډلې غړي دي.

✒: ‏گروۀ طالبان نیز گروۀ تماس با هیئت مذاکره‌کننده جمهوری اسلامی افغانستان را تعیین کرد.

مولوی عبدالکبیر، عباس ستانکزی، نورالله نوری، شیخ دلاور و شیخ قاسم اعضای این گروه استند.

✒: ‏طالبانو د حکومت ۲۲ تنه امنیتي ځواکونه له بنده ازاد کړل.

د طالبانو ویاند ذبیح الله مجاهد په خپل ټوېټر پاڼه لیکي چې په مذاکراتو کې د ښه نیت د ښودلو له امله د حکومت ۲۲ تنه بندي ځواکونه د دغې ډلې له بنده ازاد کړل شوي دي.

✒: ‏ولسمشر غني د افغانانو ترمنځ د مذاکراتو د پیل په هکله وايي چې په دې هکله د حکومت دریځ روښانه دی او د افغانستان مرکچي پلاوی«له متحد افغانستان او اسلامي جمهوري دولت» څخه استازيتوب کوي او حکومت دایمي سولې ته د رسېدو لپاره له تدبیر او پروګرام سره مخته ځي.

✒: ‏‏عبدالله عبدالله، رییس شورای عالی مصالحۀ ملی درحاشیۀ نشست نخستین مذاکرات میان افغانان در دوحه با مایک پومپیو، وزیرخارجۀ امریکا دیدار کرد.

شورای عالی مصالحۀ ملی می‌گوید که دراین دیدار از آغاز مذاکرات میان افغانان استقبال شد و پومیپو از پشتیبانی امریکا از صلح افغانستان اطمینان داد.

✒: ‏خبرنگاران در قطر، می‌گوید که هیئت‌های جمهوری اسلامی افغانستان و طالبان ساعاتی پس از نشست آغازین مذاکرات میان افغانان، یک نشست پشت درهای بسته داشته‌اند.

✒: ‏دافغان حکومت مرکچي پلاوي مشر، محمدمعصوم ستانکزی وايي د افغانانو ترمنځ د سولې خبرو اصلي موضوع اوربند دی.

✒: ‏د طالبانو د مرکچي پلاوي غړی، مولوي عبدالسلام حنفي: د افغانستان راتلونکی نظام په افغانانو پورې تړاو لري او افغانان یې په تړاو پرېکړه کوي.

✒: ‏ملابردر: طالبان د سولې خبرې په صادقانه توګه مخې ته وړي.

‏افغانستان باید یک نظام اسلامی داشته باشد و مردم افغانستان مثل برادران همدیگر با هم زنده‌گی کنند؛

‏روند مذاکرات شاید مشکلات داشته باشد؛ اما خواست ما این است که این روند باید با صبر  و بردباری به پیش برود.

‏ما بربنیاد توافق نامه صلح با امریکا عمل کرده‌ایم و از طرف مقابل نیز می‌خواهیم که بربنیاد این توافق نامه پیش برود تا به یک صلح برسیم.

✒: ‏عبدالله: ‏عبدالله: ما به نیت پایان جنگ به این‌جا آمده‌ایم و مردم ما یک نظام بربنیاد قانون اساسی را می‌خواهند. جنگ افغانستان برنده و بازنده ندارد و مشکلات باید از راه مذاکره حل شوند؛

باور داریم که با دست یافتن به صلح دیگر نیازی برای حضور نیروهای خارجی در افغانستان نیست.

‏ادامۀ جنگ ویران‌گر در افغانستان برنده ندارد.

‏برگشت به گذشته برای مردم افغانستان قابل پذیرش نیست؛ در سال‌های گذشته دست‌آوردهای زیادی حاصل شده‌اند و باید حفظ شوند.

‏ما باید به اختلاف نظر و دیدگاه‌های متفاوت هم‌دیگر احترام بگزاریم. ما خواهان آتش‌بس بشردوستانه هستیم.

‏ما باید متوجه پیامدهای مخرب شکست مذاکرات باشیم.

‏مطمین هستم به کمک خداوند و درس از گذشته، جنگ را پایان دهیم و به یک توافق برسیم.

‏بیایید امروز اجازه ندهیم که فرصت از دست برود و جنگ ادامه یابد.

‏باور داریم که مثل دو برادر مشکل مارا از راه مذاکره حل خواهیم کرد و دست بدست هم بدهیم تا افغانستان را از مشکلات نجات دهیم.

‏عبدالله: از طالبان برای پاسخ‌دادن برای مذاکرات صلح سپاس‌گزاری می‌کنم. این روز را همه به‌عنوان یک روز پایان جنگ به یاد خواهند داشت؛

✒: نشست آغازین مذاکرات میان افغانان میان هیئت جمهوری اسلامی افغانستان و هیئت مذاکره کننده طالبان در دوحه، پایتخت قطر، آغاز شد.

این نشست قرار بود ساعت نُه صبح امروز آغاز شود، اما بدلایلی با تأخیر چند ساعته آغاز شد.

این نشست در هتلی برگزار ‌شده‌است که حدود شش ماه پیش توافق‌نامۀ صلح میان امریکا و طالبان در آن‌جا امضا شد و قرار است به‌روز دوشنبه نماینده‌گان افغانستان و طالبان در هتل دیگری در دوحه گفت‌وگوهای رو در رو را رسماَ آغاز کنند.

✒: ‏قطر کې د طالبانو د سیاسي دفتر مشر ملا برادر د یاد هېواد د بهرنیو چارو له وزیر محمد بن عبدالرحمان الثاني سره لیدلي دي.د قطر د بهرنیو چارو وزارت معلوماتو له مخې،په دې لیدنه کې د بین الافغاني مذاکراتو لومړنۍ ناسته ارزول شوې او دغه راز الثاني د سولې پروسې پر بشپړ ملاتړ ټینګار کړی دی.

✒: رجب طیب اردوغان، رئیس‌جمهور ترکیه اظهار داشت: آقای ماکرون، شما با شخص بنده مشکلات بیشتری خواهید داشت

 تو (ماکرون) هیچ اطلاعاتی در مورد تاریخ نداری حتی از تاریخ فرانسه نیز بی‌خبر هستی

 (خطاب به یونان ) وقتی که نیاز داشته باشید ما را همسایه خود می‌دانید. پس اکنون نیز حسن همجواری را به جای آورده و به گمراهه نروید.

 (خطاب به یونان): دارید اشتباه می‌کنید، به این اقدامات دست نزنید، در غیر این صورت کاملا تنها خواهید ماند.

✒: هشدار وزیر دفاع ترکیه درباره مدیترانه شرقی.

وزیر دفاع ترکیه اعلام کرد کسانی که از هزاران فرسنگ دورتر به منطقه ما آمده و سعی در نقش آفرینی دارند باید بدانند که اگر از حد و حدود خود فراتر روند تاوان سنگینی خواهند پرداخت.

✒: چاووش‌اوغلو: کسی که به‌حق است از میز مذاکره فرار نمی‌کند.

وزیر امور خارجه ترکیه با اشاره به تحولات مدیترانه شرقی گفت آنهایی که به‌حق هستند از میز مذاکره و گفتگو نمی‌گریزند. ما همیشه طرفدار گفتگوی بدون پیش شرط هستیم.

✒: ‏روغتیا وزارت وایي، په تېرو ۲۴ ساعتونو کې د هېواد په بیلابیلو ولایتونو کې د کرونا وبا ۲۰۸ نمونې څېړل شوې دي چې له ډلې یې یوازې د ۳۵ هغو پایله مثبته وه، له دې سره پر یادې ناروغۍ د اخته کسانو شمېر ۳۸ زره او ۲۳۴ ته رسېدلی دی.

✒: ‏بریتانیا د بین الافغاني مذاکراتو د پیل هرکلي ترڅنګ هیله ښودلې چې پیل شوې خبرې به افغانان تلپاتې سولې ته ورسوي. په کابل کې د بریتانیا سفارت له لوري خپرې شوې خبرپاڼه کې راغلي، نن د افغانستان لپاره یوه تاریخي ورځ وه او دوی باوري دي چې دا خبرې به افغانستان تلپاتې سولې ته ورسوي.

✒: ‏مایک پومپیو: دې شېبې ته د سخت کار او قربانیو په مټ رسیدلی یو، او د ساتلو او ترینه د ګټې اخیستلو لپاره یې سخت کار او قرباني ته اړتیا شته تر څو د مذاکراتو پایله یوه پاېدونکې سوله وي.

‏موږ د افغانستان اسلامي جمهوریت له لوري د ورته ژمنو هرکلی کوو. افغانستان باید بیا هیڅکله د نورو هېوادونو د ګواښولو لپاره د نړیوالو ترهګرو د اډې په توګه ونه کارول شي.

‏متحده ایالتونه به هیڅکله هم د سپتامبر ۱۱ هیره نکړي. موږ د طالبانو د دې ژمنې هرکلی کوو چې د القاعدې په ګډون، د نړیوالو ترهګرو ډلو کوربتوب نکوي او نه به هغوی ته پر افغان خاورې د روزنې، جلب وجذب او یا د بسپنې ټولولو اجازه ورکړي.

‏متحده ایالتونه به هیڅکله د خپلو متحدینو او شریکانو پیوستون هیر نکړي چې د دې جګړې د ختمولو لپاره، په اوږدې مبارزې کې له موږ سره والړ دي. نن موږ هغوی هم یادوو او درناوی یې کوو.

✒: ‏د چین د بهرنیو چارو وزیر، وانګ يي د افغانانو ترمنځ د سولې خبرو ناستې ته په انلاین وینا کې: ښایې د سولې د خبرو بهیر له ننګونو سره مخامخ وي، خو باید چې دواړه خواوې له صبره کار واخلي.

✒: ‏د ترکیې د بهرنیو چارو وزیر، چاووش اوغلو د افغانانو ترمنځ د سولې خبرو ناسته کې د خپلې وینا پرمهال: افغانستان کې د څو لس‌ییزو وروسته د سولې لپاره فرصت رامنځته شوی او هیله ده چې د دوامدارې سولې لامل شي.

✒: ‏شاه محمود قریشي: په دې تاریخي پړاو کې مهمه ده چې تېرې تېروتنې تکرار نشي او د افغانستان خلک یوازې پرېنښودل شي.

‏د افغانانو ترمنځ مخې ته پرتې خبرې د افغانانو په لاس کې دي، چې دوی د پردیو له لاس وهنې پرته خپله یوې هوکړې ته ورسیږي.

✒: ‏د هند د بهرنیو چارو وزیر، سوبراهمانیام جایشانکار:

‏باید اجازه ورنکړل شي چې افغانستان کې تاوتریخوالی دوام وکړي.

✒: ‏د اسپانیا د بهرنیو چارو وزیره: افغانستان کې قربانیان او د قربانیانو کورنۍ باید هېرې نشي.

✒: ‏د فنلندد بهرنیو  چارو وزیر، پیکا اوستو: فنلند به د پراختیا په برخه کې د افغانستان د خلکو ملګری ووسي.

✒: ‏د اسیا په چارو کې د انګلستان وزیر، طارق احمد: که افغانستان ته لومړيتوب ورکړل شي، نو حتمآ به د حل لاره پیدا شي.

✒:‏د جاپان د بهرنیو چار ووزیر، سوزوکي: جاپان د افغانستان بیا روغونې ته ژمن دی، او جاپان د افغانانو په مشرۍ د سولې له خبرو ملاتړ کوي او له ټولو غاړو غوښتنه کوو چې د سولې لپاره هڅې وکړي.

 ‏موږ افغانستان کې د اوربند غوښتونکي یوو.

✒: ‏د ملګرو ملتونو عمومي منشي: انتونیو ګوترش: له ټولو غاړو غوښتنه کوو چې سوله وکړي او د سولې راتګ مرسته کوي چې ډېری کډوال افغانان بیا خپل هېواد ته ستانه شي.

✒: ‏د اروپايي ټولنې استازی، جوزف بارل: راځئ د سولې خبرې داسې پیل کړو چې د افغانستان لپاره تازه او سوله ییز فصل پیل ووسي.

✒: ‏د ناټو عمومي منشي، سټولټنبرګ: افغانان سوله غواړي، ډېرې نجونې او ماشومان ښوونځیو ته ځي. هغه خبرې چې نن ترسره کیږي باید افغانستان کې لاسته راوړنې حفظ کړي.

✒: ‏د اسلامي همکاریو سازمان رییس، یوسف بن احمد العثیمین: موږ سولې بهیر کې هڅې کړې دي او تېر یوه کال کې چې افغانستان کې تاوتریخوالی زیات وو، موږ له ټولو غوښتنه کړې او هڅه مو کړې چې تاوتریخوالی کم شي.

✒: ‏د افغانستان او پاکستان لپاره د المان ځانګړی استازی، مارکس پوتزل د افغانانو ترمنځ د سولې خبرو پایلو ته خوشبیني ښکاره کوي.

✒: ‏د ایران بهرنیو چارو وزارت یوې اعلامیې کې د افغانانو ترمنځ د سولې خبرو له پیله هرکلی کړی او هیله یې څرګنده کړې چې دغه خبرې افغانستان کې د دایمي سولې او ثبات لامل شي.

✒: زلمی خلیل‌زاد، فرستادۀ ویژۀ امریکا برای صلح افغانستان می‌گوید که میان هیئت مذاکره کنندۀ جمهوری اسلامی افغانستان و طالبان بی‌اعتمادی بسیار وجود دارد، اما رسیدن به صلح ناممکن نیست.

آقای خلیل‌زاد این گفته‌هایش را ساعتی پس از نشست نخستین میان افغانان در دوحه، بیان کرده‌است.

فرستادۀ ویژۀ امریکا برای صلح افغانستان دو طرف مذاکره کننده را اما فرا می‌خواند که هر چه زودتر مذاکرات شان را به‌پیش ببرند: «ما آنان را تشویق می‌کنیم که هرچه‌ زودتر حرکت کنند. این یک فرصت تاریخی است که نباید از دست برود. امیدوارم که به‌پیش بروند؛ اما می‌دانم که بی‌اعتمادی بسیاری وجود دارد. جنگ برای مدت درازی ادامه داشته‌است و در افغانستان از رهگذر تاریخی گذشت آسان نبوده‌است. این کار دشوار است اما ناممکن نیست.»

✒: ‏مارک اسپر، وزیر دفاع امریکا از آغاز مذاکرات میان افغانان استقبال می‌کند و برگزاری نشست امروز را یک گام تاریخی برای افغانستان می‌داند.

او می‌گوید که این برای دو طرف بسیار مهم است که گفت‌وگوهای صلح را به موفقیت برسانند.